Wpływ leku Abrea na płodność, ciążę i laktację

Kwas acetylosalicylowy zawarty w tabletkach dojelitowych Abrea (dostępnych w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg) wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinien przekazać lekarz pacjentce w zależności od okresu ciąży i dawkowania.¹

Stosowanie w ciąży

Bezpieczeństwo stosowania kwasu acetylosalicylowego w ciąży zależy od dawki oraz okresu ciąży. Należy przekazać pacjentce precyzyjne informacje uwzględniające te czynniki.²

Małe dawki (do 100 mg na dobę)

Badania kliniczne wskazują, że dawki do 100 mg na dobę stosowane w położnictwie wydają się bezpieczne. Należy jednak pamiętać, że takie zastosowanie wymaga specjalnego nadzoru medycznego. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania oraz regularnych kontroli lekarskich.³

Dawki od 100 do 500 mg na dobę

W przypadku dawek z zakresu 100-500 mg na dobę należy poinformować pacjentkę, że brak jest wystarczającego doświadczenia klinicznego dotyczącego bezpieczeństwa stosowania takich dawek. Z tego powodu zalecenia dotyczące stosowania dawek 500 mg na dobę i większych odnoszą się również do dawek z tego zakresu. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką potencjalne ryzyko i korzyści wynikające z takiego leczenia.⁴

Dawki 500 mg na dobę i większe

Przy dawkach 500 mg na dobę i większych należy poinformować pacjentkę, że kwas acetylosalicylowy działa jako inhibitor syntezy prostaglandyn, co może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i/lub rozwój zarodka i płodu. Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyny we wczesnym okresie ciąży.⁵

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z poziomu mniejszego niż 1% do poziomu około 1,5% przy stosowaniu tego typu leków. Ryzyko to zwiększa się wraz z wielkością dawki i czasem trwania leczenia. Dane z badań na zwierzętach wykazały, że podanie inhibitora syntezy prostaglandyny powodowało zwiększoną liczbę strat przed- i poimplantacyjnych oraz zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów.⁶

Dodatkowo należy przekazać informację, że u zwierząt, którym podawano inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, z większą częstością występowały różne wady rozwojowe, w tym dotyczące układu sercowo-naczyniowego.⁷

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że w czasie pierwszego i drugiego trymestru ciąży nie należy podawać kwasu acetylosalicylowego, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia. Jeśli kwas acetylosalicylowy stosowany jest przez kobietę usiłującą zajść w ciążę albo w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, dawka powinna być możliwie jak najmniejsza, a czas stosowania jak najkrótszy.⁸

Trzeci trymestr ciąży

Pacjentce należy przekazać szczegółowe informacje dotyczące ryzyka związanego ze stosowaniem kwasu acetylosalicylowego w trzecim trymestrze ciąży. Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyny w tym okresie może narazić płód na:⁹

• Działanie toksyczne na serce i płuca – w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne¹⁰
• Zaburzenia czynności nerek – które mogą postępować w kierunku niewydolności nerek z małowodziem¹¹

Ponadto, stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyny w trzecim trymestrze ciąży może narazić matkę i noworodka na:¹²

• Wydłużenie czasu krwawienia i działanie przeciwagregacyjne, co może wystąpić nawet po stosowaniu małych dawek¹³
• Zahamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia i wydłużenia porodu¹⁴

Biorąc pod uwagę powyższe ryzyko, należy z naciskiem podkreślić, że kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg na dobę i większych jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹⁵

Karmienie piersią

Kobietom karmiącym piersią należy przekazać informację, że niewielkie ilości salicylanów i ich metabolitów przenikają do mleka kobiecego. Dane kliniczne wskazują, że dotychczas nie zgłaszano działań niepożądanych u dzieci, dlatego krótkotrwałe stosowanie zalecanych dawek kwasu acetylosalicylowego nie wymaga czasowego przerwania karmienia piersią.¹⁶

Należy jednak poinformować pacjentkę, że w przypadku stosowania długotrwałego i/lub stosowania dużych dawek kwasu acetylosalicylowego, karmienie piersią należy przerwać. Decyzja powinna być podjęta na podstawie oceny stosunku korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.¹⁷

Rekomendacje kliniczne dla lekarzy

Kluczowe zalecenia, które lekarz powinien przekazać pacjentce w zależności od sytuacji klinicznej:

1. Kobietom planującym ciążę należy zalecić ostrożność przy stosowaniu kwasu acetylosalicylowego i ograniczenie jego użycia tylko do sytuacji absolutnie koniecznych.
2. W przypadku konieczności stosowania w I i II trymestrze ciąży – wybierać najmniejsze skuteczne dawki przez najkrótszy możliwy czas.
3. W III trymestrze bezwzględnie przeciwwskazane są dawki ≥100 mg na dobę.
4. Podczas karmienia piersią: krótkotrwałe leczenie zalecanymi dawkami jest akceptowalne, długotrwałe leczenie lub wysokie dawki wymagają przerwania karmienia piersią.
5. Każdą pacjentkę należy poinformować o konieczności konsultacji z lekarzem przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku zawierającego kwas acetylosalicylowy w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Powyższe zalecenia powinny być dostosowane do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjentki, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści terapeutycznych i ryzyka płynącego z leczenia produktem Abrea.¹⁸