Przedawkowanie leku Abrea

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej zawartej w leku Abrea (tabletki dojelitowe 75 mg, 100 mg, 160 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Reakcja organizmu na przedawkowanie charakteryzuje się znacznymi różnicami międzyosobniczymi, jednak możliwe jest określenie przybliżonych progów toksyczności.¹

Dawki toksyczne i śmiertelne

Dawka toksyczna kwasu acetylosalicylowego została określona na poziomie około 200 mg/kg masy ciała dla osób dorosłych oraz 100 mg/kg masy ciała dla dzieci. Dawka śmiertelna tego związku wynosi 25-30 gramów. Warto zauważyć, że stężenie salicylanów w osoczu przekraczające 300 mg/l jest jednoznacznym wskaźnikiem zatrucia. Stężenie w osoczu powyżej 500 mg/l u osób dorosłych i 300 mg/l u dzieci prowadzi zazwyczaj do ciężkiego zatrucia.²

Szczególnie narażonymi grupami pacjentów są osoby w podeszłym wieku oraz małe dzieci. W przypadku dzieci, nawet przedawkowanie terapeutyczne lub częste przypadkowe zatrucia mogą prowadzić do zgonu.³

Objawy zatrucia salicylanami

Obraz kliniczny zatrucia kwasem acetylosalicylowym zależy od stopnia nasilenia zatrucia. Możemy wyróżnić zatrucie umiarkowane i ciężkie, charakteryzujące się odmienną symptomatologią.⁴

Manifestacja kliniczna przedawkowania

W przypadku zatrucia salicylanami objawy kliniczne mogą być zróżnicowane i zależą od stopnia intoksykacji. Poniżej przedstawiono charakterystykę objawów w zależności od nasilenia zatrucia.⁵

Objawy umiarkowanego zatrucia

Przy umiarkowanym zatruciu kwasem acetylosalicylowym pacjenci najczęściej zgłaszają:

• Szumy uszne – charakterystyczny objaw toksyczności salicylanów
• Osłabienie słuchu – czasowe upośledzenie funkcji słuchowych
• Ból głowy – o różnym stopniu nasilenia
• Zawroty głowy – mogące utrudniać poruszanie się
• Stan splątania – dezorientacja i zaburzenia poznawcze
• Objawy ze strony układu pokarmowego:
  • Nudności
  • Wymioty
  • Ból brzucha

⁶

Objawy ciężkiego zatrucia

Ciężkie zatrucie kwasem acetylosalicylowym wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, które stanowią główną przyczynę objawów klinicznych. Proces ten rozwija się etapowo:⁷

1. Hiperwentylacja – początkowy objaw prowadzący do zasadowicy oddechowej
2. Kwasica oddechowa – spowodowana zahamowaniem funkcji ośrodka oddechowego
3. Kwasica metaboliczna – wynikająca bezpośrednio z obecności salicylanów w organizmie

U dzieci, zwłaszcza młodszych, objawy zatrucia mogą być trudne do rozpoznania we wczesnej fazie intoksykacji. Zazwyczaj w momencie rozpoznania u dziecka występuje już zaawansowana kwasica.⁸

Dodatkowo w ciężkim zatruciu salicylanami mogą wystąpić:⁹

• Hipertermia i nasilone pocenie – prowadzące do odwodnienia
• Uczucie niepokoju – nasilony lęk
• Drgawki – napady drgawkowe o różnym charakterze
• Omamy – zaburzenia percepcji
• Hipoglikemia – niebezpiecznie niski poziom glukozy we krwi

W najcięższych przypadkach może rozwinąć się:¹⁰

• Depresja układu nerwowego prowadząca do:
  • Śpiączki
  • Zapaści sercowo-naczyniowej
  • Zatrzymania oddechu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania kwasu acetylosalicylowego należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne. Przyjęcie dawki toksycznej wymaga leczenia szpitalnego.¹¹

Leczenie umiarkowanego zatrucia

W przypadku umiarkowanego zatrucia, zaleca się następujące postępowanie:¹²

1. Próba wywołania wymiotów
2. W przypadku niepowodzenia, w ciągu pierwszej godziny od przyjęcia znacznej ilości leku, przeprowadzenie płukania żołądka
3. Podanie węgla aktywnego (adsorbent) oraz siarczanu sodu (środek przeczyszczający)

Zalecane dawkowanie węgla aktywnego:¹³

• Dorośli: 50 g w dawce pojedynczej
• Dzieci do 12 roku życia: 1 g/kg masy ciała w dawce pojedynczej

Leczenie ciężkiego zatrucia

W przypadku ciężkiego zatrucia postępowanie obejmuje:¹⁴

1. Alkalizację moczu – podanie 250 mmol NaHCO3 (wodorowęglanu sodu) przez trzy godziny pod kontrolą pH moczu
2. Hemodializę – w najcięższych przypadkach zatrucia
3. Leczenie objawowe – postępowanie ukierunkowane na łagodzenie pozostałych objawów klinicznych

Należy podkreślić, że wczesne rozpoznanie przedawkowania i szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia stanowią kluczowe czynniki wpływające na rokowanie pacjentów z zatruciem kwasem acetylosalicylowym.¹⁵