Zespół cieśni nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to neuropatia uciskowa nerwu pośrodkowego w tunelu nadgarstka, objawiająca się drętwieniem, mrowieniem, bólem oraz osłabieniem ręki, nasilającymi się często w nocy. Leczenie zachowawcze obejmuje stosowanie szyn nadgarstka, niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz fizjoterapię, co przynosi ulgę w łagodnych i umiarkowanych przypadkach. W cięższych lub opornych na leczenie przypadkach stosuje się iniekcje kortykosteroidów lub zabieg chirurgicznego uwolnienia kanału nadgarstka. Kluczowa jest wczesna diagnoza i kompleksowa opieka, które zapobiegają trwałemu uszkodzeniu nerwu i utracie funkcji dłoni.
-
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową kończyny górnej, dotykającą 3-3,8% populacji, szczególnie kobiety powyżej 40 roku życia oraz pacjentki w pierwszym trymestrze ciąży. Patofizjologia polega na ucisku nerwu pośrodkowego w wąskim kanale nadgarstka, co manifestuje się drętwieniem, mrowieniem, bólem i osłabieniem ręki, nasilającymi się nocą i przy powtarzalnych ruchach. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, takich jak dodatni objaw Tinela i test Phalena, a także na ocenie funkcji motorycznych i sensorycznych. W terapii pierwszego rzutu stosuje się szynowanie nadgarstka w pozycji neutralnej, NLPZ, kortykosteroidy (doustne lub iniekcje do kanału nadgarstka) oraz fizjoterapię, w tym ćwiczenia rozciągające, mobilizacje i terapię zajęciową. W przypadku braku poprawy po 4-8 tygodniach leczenia zachowawczego lub ciężkich objawów wskazane jest rozważenie leczenia chirurgicznego, które obejmuje uwolnienie kanału nadgarstka techniką otwartą lub endoskopową, z powodzeniem w 70-95% przypadków.
Opieka pielęgniarska nad pacjentem z ZCN obejmuje monitorowanie objawów bólowych, zmian neurowaskularnych oraz skuteczności terapii farmakologicznej i szynowania. Edukacja pacjenta powinna dotyczyć prawidłowego stosowania szyny, modyfikacji aktywności, ergonomii oraz znaczenia regularnych wizyt kontrolnych. Szczególną uwagę zwraca się na pacjentów z chorobami współistniejącymi (cukrzyca, RZS, niedoczynność tarczycy), u których rokowanie jest mniej korzystne i wymaga kompleksowego podejścia. Po zabiegu chirurgicznym kluczowa jest wczesna rehabilitacja, unikanie długotrwałego unieruchomienia oraz monitorowanie powikłań. Wczesna diagnoza i holistyczne leczenie, łączące farmakoterapię, fizjoterapię i wsparcie edukacyjne, są niezbędne dla zapobiegania trwałemu uszkodzeniu nerwu pośrodkowego i poprawy funkcji ręki.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
badanie elektrofizjologiczne, ból nocny, choroba reumatyczna, drętwienie, iniekcja kortykosteroidów, kortykosteroidy, nerw pośrodkowy, neuropatia uciskowa, niedoczynność tarczycy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objaw Tinela, operacja endoskopowa, operacja otwarta, otyłość, parestezja, pochewka ścięgnista, podejście holistyczne, reumatoidalne zapalenie stawów, test Phalena, ultradźwięki terapeutyczne, uszkodzenie nerwu, uwolnienie kanału nadgarstka, więzadło poprzeczne nadgarstka, zaburzenie percepcji sensorycznej, zespół cieśni nadgarstka -
Diagnostyka i diagnoza
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego w obrębie kończyny górnej, diagnozowaną na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych, takich jak drętwienie, mrowienie i ból w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy (kciuk, palec wskazujący, środkowy i połowa palca serdecznego), nasilających się nocą lub po dłuższym utrzymaniu pozycji ręki. W badaniu fizykalnym ocenia się siłę mięśniową, czucie oraz obecność zaniku mięśni kłębu kciuka. Diagnostyka obejmuje testy prowokacyjne (Phalena, Tinela, test kompresji nadgarstka), które wykazują wysoką czułość i swoistość, a w przypadkach wątpliwych lub przed leczeniem operacyjnym zalecane są badania elektrodiagnostyczne (NCS i EMG) o czułości 56-85% i swoistości powyżej 94%. Ultrasonografia z pomiarem pola przekroju nerwu pośrodkowego ≥9 mm² oraz rezonans magnetyczny z wartością graniczną 15 mm² stanowią uzupełnienie diagnostyki, szczególnie w przypadkach nietypowych. Wywiad powinien uwzględniać choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy reumatoidalne zapalenie stawów, które mogą predysponować do rozwoju ZCN.
Wytyczne American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) rekomendują diagnozę opartą na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym i testach prowokacyjnych, z zastosowaniem badań elektrodiagnostycznych w przypadku zaniku mięśni kłębu kciuka, utrzymującego się drętwienia lub planowanego leczenia operacyjnego. Stopień zaawansowania ZCN klasyfikuje się na łagodny (przerywane drętwienie, niewielkie spowolnienie przewodnictwa czuciowego), umiarkowany (częste drętwienie, spowolnienie przewodnictwa czuciowego i ruchowego) oraz ciężki (stałe drętwienie, zanik mięśni, znaczne spowolnienie przewodnictwa i denerwacja w EMG), co determinuje leczenie od zachowawczego po operacyjne. Wczesne rozpoznanie i interwencja są kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom nerwu pośrodkowego, zaniku mięśni kłębu kciuka oraz utracie funkcji ręki, co znacząco wpływa na poprawę jakości życia pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Diagnostyka i diagnoza
badanie elektrodiagnostyczne, badanie fizykalne, badanie funkcji tarczycy, badanie przewodnictwa nerwowego, czynnik reumatoidalny, elektromiografia, kanał nadgarstka, nerw łokciowy, nerw pośrodkowy, neuropatia uciskowa, polineuropatia, polineuropatia cukrzycowa, przeciwciała przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, radikulopatia szyjna, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, splot ramienny, test Phalena, test prowokacyjny, test Tinela, torbiel galaretowata, ultrasonografia, zanik mięśni kłębu kciuka, zdjęcie rentgenowskie, zespół cieśni nadgarstka, zespół wyjścia z klatki piersiowej -
Epidemiologia
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową, stanowiącą około 90% wszystkich neuropatii obwodowych, z częstością występowania w populacji ogólnej na poziomie 1-5%, a roczną zapadalnością od 1 do 3 przypadków na 1000 osób. ZCN dotyka głównie kobiety (proporcja 3:1 do 10:1) w wieku 40-60 lat, z bimodalnym szczytem zachorowań w 50. i 75-84 roku życia. Czynniki ryzyka obejmują powtarzalne ruchy nadgarstka, używanie narzędzi wibracyjnych (zwiększające ryzyko 2-krotnie), otyłość (ryzyko podwaja się przy BMI >30), oraz choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, RZS czy przewlekła niewydolność nerek. W populacjach pracowniczych prewalencja ZCN potwierdzonego elektrofizjologicznie wynosi od 5% do 21%, a zapadalność może sięgać 14,8 na 1000 osobolat, szczególnie w branżach przemysłowych i przetwórstwa żywności. Obustronne występowanie ZCN jest częste (do 70-80%), a czynniki predykcyjne obejmują obustronne objawy, osłabienie mięśni kłębu kciuka i wiek ≥45 lat.
W ostatnich dekadach obserwuje się wzrost prewalencji ZCN, np. w Wielkiej Brytanii z 26,03 do 36,08 na 10 000 osobolat w latach 1993-2013, przy jednoczesnym spadku zapadalności w niektórych krajach, jak Korea Południowa (średnia roczna zapadalność 360,26 na 100 000 osobolat). ZCN jest drugą najczęściej rozpoznawaną chorobą zawodową, szczególnie w kontekście powtarzalnych czynności manualnych i ekspozycji na wibracje. Diagnostyka opiera się na badaniach klinicznych, elektrodiagnostyce oraz nowoczesnych metodach, takich jak aplikacje mobilne (czułość 94%, swoistość 67%). Nieleczony ZCN może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu pośrodkowego i ciężkiej dysfunkcji ręki, a także istotnych konsekwencji społeczno-ekonomicznych, w tym średniego czasu nieobecności w pracy około 28 dni. Pomimo postępów, konieczne są dalsze badania prospektywne nad czynnikami ryzyka, mechanizmami patofizjologicznymi, genetyką oraz skutecznością różnych metod leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów płciowych i dobrostanu psychologicznego pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Epidemiologia
amyloidoza, badanie elektrodiagnostyczne, badanie elektrofizjologiczne, badanie przewodnictwa nerwowego, bimodalny rozkład, choroba zawodowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca typu 1, kanał nadgarstka, narzędzie wibracyjne, nerw pośrodkowy, neuropatia obwodowa, neuropatia uciskowa, niedoczynność tarczycy, otyłość, podstawowa opieka zdrowotna, powtarzalne ruchy, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, uwolnienie kanału nadgarstka, zespół cieśni nadgarstka -
Etiologia i przyczyny
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową, wynikającą z podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka, które u zdrowych osób wynosi około 2,5 mmHg w spoczynku i może wzrosnąć do 30 mmHg przy zgięciu nadgarstka, natomiast u pacjentów z ZCN ciśnienie waha się od 30 do 110 mmHg. Patomechanizm obejmuje mechaniczne uszkodzenie, ucisk i niedokrwienie nerwu pośrodkowego, często spowodowane obrzękiem błony maziowej i pogrubieniem więzadła poprzecznego nadgarstka. Etiologia jest najczęściej idiopatyczna (do 60% przypadków), ale istotne są czynniki genetyczne (np. mniejszy kanał nadgarstka, test kwadratu nadgarstka >0,7), urazy (złamania, zwichnięcia), choroby zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa, amyloidoza), metaboliczne (cukrzyca 15-33%, niedoczynność/nadczynność tarczycy 2-5%) oraz hormonalne (ciąża, menopauza). Kobiety mają trzykrotnie wyższe ryzyko ze względu na anatomicznie mniejszą przestrzeń kanału.
Do czynników ryzyka należą także otyłość (34% pacjentów z ZCN jest otyłych), palenie tytoniu, wysokie spożycie sodu, siedzący tryb życia oraz nadużywanie alkoholu. Zawodowe narażenia obejmują powtarzalne ruchy nadgarstka, wibracje i ekstremalne pozycje stawu. Rzadziej przyczyną są guzy i zmiany strukturalne (torbiele ganglionowe, tłuszczaki, naczyniaki). Inne, rzadsze etiologie to anomalie mięśniowo-ścięgniste, przetrwała tętnica pośrodkowa, zakażenia, zaburzenia spichrzeniowe (np. mukopolisacharydoza), hemodializa, niedobór witaminy B6. Czynniki psychospołeczne, takie jak stres, również mogą mieć wpływ. Wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe, aby zapobiec nieodwracalnemu uszkodzeniu nerwów i mięśni.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Etiologia i przyczyny
akromegalia, amyloidoza, białko amyloidowe, błona maziowa, borelioza, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dysfunkcja tarczycy, guzek dnawy, hemodializa, kanał nadgarstka, łuszczyca stawowa, mózgowe porażenie dziecięce, mukopolisacharydoza, naczyniak, nerw pośrodkowy, neuropatia dziedziczna, neuropatia uciskowa, neuropatia z uwięźnięcia, niedobór pirydoksyny, niedoczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, tłuszczak, torbiel ganglionowa, więzadło poprzeczne nadgarstka, zapalenie pochewki ścięgnistej, zespół cieśni nadgarstka, zespół wstrząsu toksycznego, złamanie Collesa -
Leczenie
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to neuropatia uciskowa nerwu pośrodkowego manifestująca się bólem, parestezjami i osłabieniem funkcji ręki. Wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe dla zapobiegania trwałym uszkodzeniom nerwu. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach pierwszą linią terapii jest leczenie zachowawcze, obejmujące stosowanie szyn utrzymujących nadgarstek w pozycji neutralnej (szczególnie nocą), farmakoterapię z użyciem NLPZ (np. ibuprofen, naproksen) oraz doustnych kortykosteroidów (prednizon 20 mg/d przez 10-14 dni), a także iniekcje kortykosteroidów (metyloprednizolon 20-40 mg z lidokainą 1%) do kanału nadgarstka, które mogą przynieść ulgę utrzymującą się od 10 tygodni do ponad roku. Fizjoterapia, w tym ćwiczenia ślizgowe nerwów i ścięgien, mobilizacja stawów oraz terapia manualna, jest istotnym elementem leczenia, wykazując skuteczność porównywalną z leczeniem chirurgicznym w początkowych stadiach choroby. Metody fizykoterapeutyczne, takie jak ultradźwięki, fala uderzeniowa, laseroterapia czy diatermia krótkofalowa, mogą dodatkowo wspomagać terapię.
W przypadkach ciężkich, opornych na leczenie zachowawcze lub z obecnością zaniku mięśni kłębu kciuka i denerwacji w EMG, wskazane jest leczenie operacyjne polegające na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka w celu dekompresji nerwu pośrodkowego. Dostępne są dwie techniki: otwarta (nacięcie około 4 cm) oraz endoskopowa, z której korzysta się ze względu na mniejszą inwazyjność, szybszy powrót do pracy (średnio o 8 dni) i mniejsze dolegliwości pooperacyjne. Po zabiegu stosuje się uciskowy opatrunek, wczesną rehabilitację ruchową oraz fizjoterapię ukierunkowaną na zapobieganie bliznowaceniu i przywracanie funkcji. Skuteczność operacji oceniana jest na 70-90% z rzadkimi nawrotami, choć możliwe są powikłania takie jak ból blizny (25% przypadków), ból słupków, infekcje czy uszkodzenia nerwów. W profilaktyce ZCN zaleca się modyfikację ergonomii pracy, unikanie przeciążeń nadgarstka oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Leczenie
akupunktura, bliznowacenie, denerwacja, elektromiografia, elektrostymulacja, endoskop, iniekcja kortykosteroidowa, jonoforeza, kanał nadgarstka, kortykosteroidy doustne, laseroterapia, lidokaina, metyloprednizolon, mobilizacja stawów, nerw pośrodkowy, neuropatia uciskowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, operacja endoskopowa, operacja otwarta, pozycja neutralna, prednizon, szyna ortopedyczna, terapia falą uderzeniową, terapia ultradźwiękowa, unieruchomienie, więzadło poprzeczne nadgarstka, zanik mięśni kłębu kciuka, zespół cieśni nadgarstka -
Objawy
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową kończyny górnej, wynikającą z ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Objawy początkowo obejmują parestezje, drętwienie i mrowienie w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy (kciuk, palec wskazujący, środkowy i serdeczny, z wyłączeniem małego palca), nasilające się głównie nocą i rano, często budzące pacjenta ze snu. W miarę progresji choroby pojawiają się ból nadgarstka i dłoni, osłabienie siły chwytu, trudności w precyzyjnych ruchach oraz uczucie obrzęku palców. Zaawansowane stadium charakteryzuje się stałymi objawami czuciowymi i ruchowymi, w tym atrofią mięśni kłębu kciuka, utratą koordynacji, zaburzeniami czucia temperatury i bólu oraz znacznym upośledzeniem funkcji ręki. Progresja choroby jest indywidualna, trwając od kilku miesięcy do kilku lat, a czynniki takie jak kontynuacja prowokujących czynności, cukrzyca czy ciąża wpływają na tempo rozwoju ZCN.
Diagnostyka opiera się na charakterystycznym obrazie klinicznym i wzorcach czasowych objawów, takich jak nasilenie nocne i związane z powtarzalnymi czynnościami. Wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe dla zapobiegania trwałemu uszkodzeniu nerwu pośrodkowego. Leczenie zachowawcze obejmuje unieruchomienie nadgarstka i modyfikację aktywności, co w łagodnych i umiarkowanych stadiach często przynosi poprawę. W ciężkich przypadkach wskazana jest interwencja chirurgiczna, której efekty pojawiają się zwykle po 1-2 miesiącach, choć w bardzo zaawansowanych przypadkach objawy mogą nie ustąpić całkowicie. Nawroty choroby występują u około 33% pacjentów w ciągu 5 lat po operacji. Wskazaniem do pilnej konsultacji są utrzymujące się lub nasilające objawy, osłabienie siły mięśniowej, atrofia mięśni kłębu kciuka oraz zaburzenia czucia, które mogą prowadzić do nieodwracalnej utraty funkcji ręki.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Objawy
-
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszym schorzeniem uciskowym nerwu, a rokowanie zależy od wielu czynników prognostycznych, takich jak czas trwania objawów powyżej 7 miesięcy, obniżona szybkość przewodzenia czuciowego nerwu (SNCV), wysoki wynik w skali BCTQ, obecność zespołu bólu regionalnego złożonego (CRPS) oraz zanik mięśni kłębu kciuka. Czynniki socjoekonomiczne, takie jak status wdowieństwa, niski poziom wykształcenia, niskie zarobki, status imigracyjny, częste zwolnienia lekarskie i zależność od pomocy społecznej, wpływają na subiektywne postrzeganie nasilenia objawów, jednak względna poprawa po leczeniu chirurgicznym pozostaje porównywalna w różnych grupach społeczno-ekonomicznych. Leczenie operacyjne, zarówno metodą otwartą, jak i endoskopową, wykazuje skuteczność u około 86% pacjentów, przewyższając leczenie zachowawcze (32%), choć ryzyko objawów przetrwałych lub nawrotowych wymaga dokładnej diagnostyki przed ewentualną reoperacją, której skuteczność jest niższa (do 47% pacjentów bez poprawy po neurolizie, do 37% po zabiegach z płatami).
Nowoczesne metody prognostyczne, takie jak algorytmy uczenia maszynowego, osiągają wysoką dokładność predykcji rokowania (do 91,2% po 6 miesiącach) i mogą wspomagać decyzje terapeutyczne, optymalizując wybór między leczeniem operacyjnym a zachowawczym. Obrazowanie rezonansu magnetycznego (MRI) oraz MR neurography (MRNI) wykazują potencjał w identyfikacji zmian anatomicznych i przewidywaniu odpowiedzi na leczenie, przewyższając tradycyjne badania elektrodiagnostyczne (EDS). ZCN znacząco obniża jakość życia, porównywalnie do innych chorób przewlekłych, a leczenie chirurgiczne poprawia QoL przy umiarkowanych kosztach, także u pacjentów z cukrzycą. Przyszłe badania powinny integrować dane z rejestrów krajowych, uwzględniać aspekty psychologiczne oraz rozwijać międzynarodowe wytyczne dotyczące leczenia w zależności od stadium i nasilenia ZCN.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Rokowania, prognozy i postęp choroby
algorytm uczenia maszynowego, badanie elektrodiagnostyczne, czas trwania objawów, dysfagia, jakość życia, katastrofizacja bólu, kwestionariusz QuickDASH, leczenie operacyjne, leczenie zachowawcze, metoda endoskopowa, metoda otwarta, nasilenie objawów, operacja rewizyjna, rezonans magnetyczny, ucisk nerwu, uwolnienie kanału nadgarstka, zanik mięśni kłębu kciuka, zespół bólu regionalnego złożonego, zespół cieśni nadgarstka -
Zapobieganie i profilaktyka
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest wynikiem ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, prowadzącym do bólu, drętwienia i osłabienia dłoni. Profilaktyka ZCN opiera się na utrzymaniu nadgarstka w neutralnej pozycji, unikaniu długotrwałego zginania, rozciągania i skręcania nadgarstka, szczególnie podczas pracy przy komputerze, gdzie klawiatura powinna znajdować się na wysokości łokci lub nieco niżej. Noszenie stabilizatorów nadgarstka, zwłaszcza w nocy, pomaga zmniejszyć ucisk na nerw pośrodkowy. Ergonomiczne stanowisko pracy, obejmujące regulowane biurko i krzesło, monitor na wysokości wzroku oraz odpowiednie ustawienie klawiatury i myszy, jest kluczowe w zapobieganiu ZCN. Zaleca się także wykonywanie regularnych przerw co 60 minut, trwających 5-10 minut, z ćwiczeniami rozciągającymi i wzmacniającymi mięśnie dłoni, nadgarstków i przedramion, co poprawia elastyczność tkanek i krążenie krwi.
Zmiana technik pracy, redukcja siły chwytu oraz unikanie powtarzalnych ruchów w jednej pozycji zmniejszają ryzyko rozwoju ZCN. Utrzymanie optymalnej temperatury dłoni i nadgarstków, zwłaszcza w zimnym środowisku pracy, poprzez stosowanie bezpalcowych rękawiczek lub ocieplanych opasek, poprawia elastyczność mięśni i ścięgien. Kontrola czynników ryzyka, takich jak otyłość, cukrzyca, nadciśnienie i zapalenie stawów, oraz rzucenie palenia, są istotne w profilaktyce. Wczesne rozpoznanie objawów (drętwienie, mrowienie, osłabienie dłoni) i szybka konsultacja ze specjalistami (fizjoterapeuci, terapeuci zajęciowi, lekarze) umożliwiają wdrożenie odpowiednich ćwiczeń, technik i ewentualnych interwencji, w tym ostrzykiwania steroidami. Kompleksowe programy ergonomiczne w miejscu pracy, obejmujące rotację stanowisk i szkolenia, znacząco redukują częstość występowania ZCN, minimalizując konieczność interwencji chirurgicznej i długotrwałej niezdolności do pracy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Zespół cieśni nadgarstka – Zapobieganie i profilaktyka
choroba tarczycy, cukrzyca, ćwiczenia ślizgowe nerwów, fizjoterapeuta, kanał nadgarstka, nerw pośrodkowy, neutralna pozycja nadgarstka, orteza nadgarstka, stabilizator nadgarstka, stan zapalny, terapeuta zajęciowy, ucisk nerwu, ucisk nerwu pośrodkowego, uszkodzenie nerwów, zapalenie stawów, zespół bólowy, zespół cieśni nadgarstka, zginanie nadgarstka