Białaczka włochatokomórkowa
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) jest przewlekłym nowotworem limfocytów B, objawiającym się m.in. niedokrwistością, neutropenią oraz małopłytkowością, co zwiększa ryzyko infekcji. Leczenie opiera się głównie na chemioterapii z użyciem analogów puryn, a także terapiach celowanych, które skutecznie kontrolują przebieg choroby. Kluczowe jest monitorowanie stanu pacjenta, profilaktyka zakażeń oraz wsparcie psychiczne i edukacja, umożliwiające radzenie sobie z objawami i skutkami leczenia. Dzięki kompleksowej opiece pielęgniarskiej pacjenci z HCL mogą prowadzić aktywne życie przez wiele lat pomimo przewlekłego charakteru choroby.
-
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadki, przewlekły nowotwór limfocytów B, charakteryzujący się obecnością komórek z wypustkami cytoplazmatycznymi. Choroba rozwija się głównie u dorosłych, ze średnim wiekiem zachorowania około 52 lat, częściej u mężczyzn. Patologiczne komórki gromadzą się w szpiku kostnym, śledzionie i wątrobie, prowadząc do pancytopenii: niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości. Opieka pielęgniarska koncentruje się na minimalizacji ryzyka infekcji (monitorowanie gorączki >38°C, izolacja ochronna przy głębokiej neutropenii), zarządzaniu skutkami ubocznymi chemioterapii (analogami puryn: kladrybiną, pentostatyną), kontroli bólu oraz wsparciu emocjonalnym i edukacji pacjenta i rodziny. Monitorowanie obejmuje parametry życiowe, badania laboratoryjne (morfologia, biochemia), ocenę stanu odżywienia, nawodnienia i zmęczenia.
Strategia leczenia obejmuje aktywną obserwację u pacjentów bezobjawowych oraz chemioterapię u chorych z progresją (Hb <8-10 g/dl, płytki <50 000-100 000/μl, neutrofile <500-1000/μl). Terapie celowane (inhibitory BRAF, rytuksymab, ibrutynib) stosuje się w nawrotach lub przeciwwskazaniach do chemioterapii. Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w edukacji dotyczącej profilaktyki infekcji, samokontroli objawów, wsparciu psychologicznym oraz koordynacji interdyscyplinarnej opieki (hematolog, farmaceuta, dietetyk, psycholog). Holistyczne podejście poprawia jakość życia pacjentów, umożliwiając im aktywne funkcjonowanie mimo przewlekłej choroby nowotworowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
aktywna obserwacja, analogi puryn, antybiotykoterapia profilaktyczna, bezwzględna liczba neutrofili, białaczka włochatokomórkowa, ból kostny, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, dysfagia, działanie niepożądane, gorączka, ibrutynib, inhibitor BRAF, inhibitor kinazy tyrozynowej, kladrybina, komórki krwiotwórcze, małopłytkowość, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, pentostatyna, pielęgniarka onkologiczna, płytki krwi, rytuksymab, skutki uboczne, szczepienia ochronne, szczepionka przeciw półpaścowi, szpik kostny, wemurafenib, wtórny nowotwór, wynaczynienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe -
Epidemiologia
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadkie, przewlekłe schorzenie hematologiczne, stanowiące około 2% białaczek u dorosłych, z roczną zapadalnością 0,3-0,4/100 000 osób. Choroba wykazuje wyraźną przewagę mężczyzn (stosunek 4-5:1) i medianę wieku rozpoznania 55-60 lat. Wariant HCL-v stanowi 10-20% przypadków HCL, z medianą wieku 71 lat i mniejszą przewagą płci. Etiologia pozostaje niejasna, choć czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na pestycydy, pochodne ropy, promieniowanie jonizujące oraz odwrotną korelację z paleniem tytoniu. Występują rzadkie przypadki rodzinne oraz związek z chorobami autoimmunologicznymi (sarkoidoza, zespół Sjögrena, rumień guzowaty). Pacjenci wymagają długoterminowej obserwacji, z kontrolami hematologicznymi co 3-6 miesięcy i badaniami obrazowymi śledziony. Mimo wysokiej skuteczności leczenia (kladrybiną osiąga się 85% całkowitej remisji), nawroty występują u 30-40% pacjentów, a 10-letni wskaźnik nawrotów wynosi 39%.
Pacjenci z HCL mają zwiększone ryzyko wtórnych nowotworów (SIR 2,22 dla wszystkich nowotworów, 6,67 dla hematologicznych) oraz infekcji, zwłaszcza po terapii analogami puryn (neutropenia u 50-60% po kladrybinie, ryzyko infekcji 20-30%). Rokowanie jest korzystne, z 10-letnim wskaźnikiem przeżycia względnego 90%, przewyższającym przewlekłą białaczkę limfocytową. W trakcie pandemii COVID-19 pacjenci z HCL są szczególnie narażeni na ciężki przebieg infekcji z powodu immunosupresji, co wymaga dostosowania strategii leczenia i profilaktyki. Zaleca się aktywny nadzór, stosowanie leków nieimmunosupresyjnych oraz ścisłe środki zapobiegawcze przeciwko SARS-CoV-2. Obserwuje się także różnice w przeżywalności między grupami rasowymi, co wskazuje na potrzebę dalszych badań nad czynnikami biologicznymi i społeczno-ekonomicznymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Epidemiologia
analog puryny, antygen HLA, białaczka włochatokomórkowa, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, immunosupresja, infekcja grzybicza, infekcja oportunistyczna, infekcja wirusowa, kladrybina, leczenie pierwszego rzutu, lek chemioterapeutyczny, limfocyt, mielosupresja, morfologia krwi, nowotwór limfoidalny, objawy kliniczne, promieniowanie jonizujące, przewlekła białaczka limfocytowa, remisja hematologiczna, rumień guzowaty, sarkoidoza, SARS-CoV-2, schorzenie hematologiczne, splenomegalia, szpik kostny, wariant białaczki włochatokomórkowej, wtórny nowotwór, zakażenie bakteryjne, zespół Sjögrena -
Etiologia i przyczyny
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadki, przewlekły nowotwór limfocytów B, stanowiący około 2% wszystkich białaczek, z roczną zachorowalnością około 1000 przypadków w USA. Kluczowym czynnikiem patogenetycznym jest mutacja somatyczna BRAF V600E, obecna u 80-90% pacjentów z klasyczną postacią HCL, prowadząca do konstytutywnej aktywacji szlaku RAF-MEK-ERK i zwiększonej przeżywalności komórek białaczkowych. Mutacja ta pozostaje stabilna przez cały przebieg choroby, co umożliwia zastosowanie inhibitorów BRAF w terapii. Dodatkowo obserwuje się utratę fragmentu chromosomu 7q, mutacje w genie IGHV (około 90% pacjentów) oraz nadekspresję cykliny D1. Wariant HCL (HCL-V) różni się genetycznie, nie posiada mutacji BRAF V600E, lecz mutacje w MAP2K1, co wiąże się z gorszą odpowiedzią na leczenie. Etiologia HCL jest wieloczynnikowa, obejmująca ekspozycję na pestycydy, herbicydy, rozpuszczalniki organiczne, promieniowanie jonizujące oraz czynniki infekcyjne, przy czym palenie tytoniu może mieć efekt ochronny.
Demograficznie HCL dotyka głównie mężczyzn w wieku 40-70 lat (średnio 55-58 lat), z przewagą u mężczyzn pochodzenia aszkenazyjskiego. Choroba nie jest dziedziczna, choć obserwuje się sporadyczne rodzinne przypadki, a mutacje BRAF V600E są nabyte, nie germinalne. Pacjenci z HCL mają zwiększone ryzyko rozwoju innych nowotworów, w tym chłoniaków nieziarniczych i Hodgkina, a także potencjalnie chorób autoimmunologicznych. Pomimo przewlekłego charakteru, odpowiednie leczenie pozwala na zachowanie normalnej długości życia. Wyzwania kliniczne obejmują identyfikację czynników inicjujących mutacje genetyczne oraz opracowanie ukierunkowanych terapii, zwłaszcza dla pacjentów z wariantem HCL lub opornych na standardowe leczenie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Etiologia i przyczyny
Agent Orange, białaczka włochatokomórkowa, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba limfoproliferacyjna, cyklina D1, ekspozycja na pestycydy, gen IGHV, haplotyp HLA, inhibitor BRAF, komórka B, komórka B pamięci, mononukleoza zakaźna, mutacja BRAF V600E, mutacja MAP2K1, nowotwór układu krwiotwórczego, promieniowanie jonizujące, przeciwciało monoklonalne, rearanżacja genów immunoglobulinowych, rozpuszczalnik organiczny, schorzenie autoimmunologiczne, wariant białaczki włochatokomórkowej -
Leczenie
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadki, przewlekły nowotwór limfocytów B, charakteryzujący się obecnością komórek z cytoplazmatycznymi wypustkami. Choroba ma powolny przebieg i jest wysoce podatna na leczenie, choć nieuleczalna. Wskazania do terapii obejmują cytopenie (Hb < 11 g/dl, płytki < 100 G/L, neutrofile < 1 G/L), objawowe powiększenie śledziony, objawy ogólne (gorączka, utrata masy ciała, poty nocne) oraz nawracające infekcje. Pierwsza linia leczenia opiera się na analogach puryn – kladrybinie i pentostatinie – które indukują całkowitą remisję u 80-85% pacjentów, z 5-letnim przeżyciem wolnym od zdarzeń na poziomie około 90%. Rytuksymab, przeciwciało anty-CD20, stosowany w skojarzeniu z kladrybiną, poprawia wskaźniki remisji i redukuje minimalną chorobę resztkową (MRD). W przypadku nawrotów, szczególnie po ponad 2 latach, możliwe jest ponowne zastosowanie analogów puryn, ewentualnie w połączeniu z rytuksymabem. Mutacja BRAF V600E, obecna u niemal wszystkich pacjentów z klasyczną postacią HCL, umożliwia zastosowanie inhibitorów BRAF (wemurafenib, dabrafenib) oraz terapii skojarzonych z inhibitorami MEK, które wykazują wysoką skuteczność i korzystny profil toksyczności.
W leczeniu wspomagającym istotne jest monitorowanie i zapobieganie powikłaniom, w tym infekcjom oportunistycznym, poprzez stosowanie antybiotyków, transfuzji oraz czynników wzrostu (filgrastym, pegfilgrastym). Splenektomia ma ograniczone zastosowanie i jest zarezerwowana dla pacjentów z powiększoną śledzioną powodującą dolegliwości lub ciężką pancytopenią. U kobiet w ciąży preferuje się opóźnienie terapii lub zastosowanie interferonu alfa. W przypadku aktywnej infekcji zaleca się opóźnienie leczenia lub terapię pomostową inhibitorami BRAF w niskich dawkach. Wszystkie terapie niosą ryzyko działań niepożądanych: analogi puryn powodują mielosupresję i immunosupresję, inhibitory BRAF – wysypki i zaburzenia skórne, rytuksymab – reakcje infuzyjne i długotrwałą deplecję limfocytów B, a moksytumomap pasudotoks – zespół przesiąkania włośniczek. Regularne monitorowanie odpowiedzi na leczenie, w tym badanie szpiku, jest kluczowe dla oceny remisji i dalszego postępowania terapeutycznego. Badania kliniczne koncentrują się na terapii wolnej od chemioterapii, co może zrewolucjonizować leczenie HCL, minimalizując toksyczność i poprawiając jakość życia pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Leczenie
aktywna obserwacja, analog puryny, bendamustyna, białaczka włochatokomórkowa, całkowita remisja, cytopenia, częściowa remisja, dabrafenib, hemoglobina, ibrutynib, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, inhibitor MEK, interferon alfa, kinaza tyrozynowa Brutona, kladrybina, leczenie wspomagające, limfocyt B, małopłytkowość, mielosupresja, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi obwodowej, mutacja BRAF V600E, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, pentostatin, płytki krwi, poty nocne, profilaktyka przeciwgrzybicza, profilaktyka przeciwwirusowa, przeciwciało monoklonalne, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledzionowa, splenektomia, transfuzja krwinek czerwonych, układ krwiotwórczy, wemurafenib -
Objawy
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadki, przewlekły nowotwór limfocytów B, charakteryzujący się proliferacją komórek z charakterystycznymi wypustkami cytoplazmatycznymi. Komórki białaczkowe gromadzą się głównie w szpiku kostnym, prowadząc do cytopenii: anemia (Hb <12 g/dl), neutropenia (ANC <1000/mcl), małopłytkowość (<100 000/mcl) oraz monocytopenia, co skutkuje zwiększoną podatnością na infekcje, krwawienia oraz zmęczenie. Typowym objawem jest splenomegalia u 80-90% pacjentów, manifestująca się bólem i uczuciem pełności w lewym podżebrzu. W przebiegu choroby mogą wystąpić także hepatomegalia (30%), limfadenopatia (10-20%), zmiany skórne, kostne oraz objawy neurologiczne (~5%). Bez leczenia mediana przeżycia wynosi około 4 lata, jednak dzięki terapii analogami puryn (kladrybina, pentostatin) uzyskuje się ponad 95% odpowiedzi, 5-letni wskaźnik przeżycia bez zdarzeń około 90%, a medianę przeżycia do 27 lat. Wariant HCL-V cechuje się bardziej agresywnym przebiegiem i opornością na standardowe leczenie.
Decyzja o leczeniu opiera się na obecności objawów lub progresji choroby, takich jak cytopenie, narastająca splenomegalia czy powikłania infekcyjne. W przypadku pacjentów bezobjawowych możliwa jest aktywna obserwacja. Powikłania HCL obejmują nawracające infekcje, krwawienia, pęknięcie śledziony oraz zwiększone ryzyko nowotworów wtórnych i chorób autoimmunologicznych. Choroba występuje częściej u mężczyzn (4-5 razy) i zwykle diagnozowana jest około 52. roku życia. Nietypowe prezentacje kliniczne, takie jak nagła utrata słuchu czy zmiany osteolityczne, mogą utrudniać rozpoznanie. Kompleksowa opieka powinna uwzględniać zarówno aspekty fizyczne, jak i psychologiczne, gdyż zmęczenie i obawy o nawroty znacząco wpływają na jakość życia pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Objawy
analog puryn, anemia, beta-2 mikroglobulina, białaczka włochatokomórkowa, choroba autoimmunologiczna, cytopenia, hemoglobina, hepatomegalia, kladrybina, leukocytoza, limfadenopatia, limfocyt B, małopłytkowość, martwica jałowa, monocytopenia, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, pancytopenia, pentostatin, płytka krwi, reakcja autoimmunologiczna, remisja, splenomegalia, szpiczak mnogi, szpik kostny, układ limfoidalny, wariant białaczki włochatokomórkowej, zapalenie naczyń, zmiana osteoblastyczna, zmiana osteolityczna, zmiana skórna -
Patofizjologia i mechanizm
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) jest przewlekłym nowotworem limfocytów B, charakteryzującym się obecnością mutacji BRAF V600E u 80-90% pacjentów, prowadzącej do konstytutywnej aktywacji szlaku RAS-RAF-MEK-ERK. Mutacja ta powoduje zwiększoną proliferację i przeżycie komórek nowotworowych, a także specyficzny fenotyp komórek z cytoplazmatycznymi wypustkami. Komórki HCL pochodzą z dojrzałych, aktywowanych limfocytów B pamięci (post-germinal center), co potwierdzają mutacje w genach IGHV u około 90% chorych. Dodatkowo, u około 16% pacjentów obserwuje się mutacje CDKN1B (p27), a także zmiany w genach epigenetycznych i utratę materiału genetycznego z chromosomu 7q. U 5% pacjentów bez mutacji BRAF V600E (BRAF wild type) występują alternatywne mutacje, m.in. w genie MAP2K1, co wiąże się z bardziej agresywnym przebiegiem choroby i gorszą odpowiedzią na terapię analogami puryn.
Patogeneza HCL obejmuje także charakterystyczne interakcje komórek nowotworowych z mikrośrodowiskiem, w tym ekspresję receptorów integrynowych α4β1 i αVβ3 oraz sekrecję cytokin fibrogennych (bFGF, TGFβ1), które indukują włóknienie szpiku kostnego i cytopenie. Morfologia komórek z wypustkami jest związana z aktywnością białek Rho GTPaz (CDC42, RAC1) i polimeryzacją β-aktyny. Odkrycie mutacji BRAF V600E umożliwiło rozwój ukierunkowanych terapii, takich jak inhibitory BRAF (wemurafenib, dabrafenib) i MEK (trametynib), które w badaniach klinicznych wykazały wysoką skuteczność u pacjentów z nawrotową lub oporną HCL, osiągając niemal 100% wskaźnik odpowiedzi i 35-40% całkowitych remisji bez mielotoksyczności. Terapie skojarzone z przeciwciałami anty-CD20 oraz indywidualizacja leczenia w oparciu o status mutacji BRAF stanowią obecnie perspektywę poprawy rokowania w tej rzadkiej chorobie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Patofizjologia i mechanizm
apoptoza, białaczka włochatokomórkowa, cyklina D1, czynnik transkrypcyjny KLF2, fibronektyna, gen CDKN1B, immunoglobuliny, inhibitor BRAF, inhibitor MEK, komórki nowotworowe, limfocyt B, mielotoksyczność, mutacja BRAF V600E, promieniowanie jonizujące, przeciwciało anty-CD20, receptor BCR, szlak PI3K/AKT, szlak sygnałowy Ras/Raf/MEK/ERK, szpik kostny, VCAM-1, włóknienie szpiku -
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) charakteryzuje się bardzo dobrym rokowaniem długoterminowym, z 5-letnim przeżyciem około 95%, 10-letnim na poziomie 87% oraz medianą całkowitego przeżycia (OS) wynoszącą 27 lat. Przeżycie względne 10 lat po diagnozie wynosi 90%, przewyższając wyniki w przewlekłej białaczce limfocytowej (CLL). Mediana przeżycia wolnego od nawrotu (RFS) to około 11 lat, przy 10-letnim wskaźniku nawrotów około 39%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są odpowiedź na leczenie (pełna odpowiedź wiąże się z dłuższym RFS), wiek pacjenta (<70 lat rokowanie lepsze), stadium choroby, stan ogólny oraz obecność czynników ryzyka takich jak splenomegalia, leukocytoza (>10 × 10^9/L), podwyższony poziom beta-2 mikroglobuliny i LDH (>200,5 j.m.), a także status genów IGHV. Terapie oparte na analogach puryn (kladrybina, pentostatin) osiągają wysokie wskaźniki odpowiedzi (75-100%), a nawroty po 10-15 latach występują u około 42-48% pacjentów. Minimalna choroba resztkowa (MRD) po leczeniu jest istotnym czynnikiem prognostycznym, obecna u 40-60% pacjentów w remisji, zwiększając ryzyko nawrotu i skracając czas trwania remisji (62,8 vs 12 miesięcy).
Wariant białaczki włochatokomórkowej (HCL-v) cechuje się bardziej agresywnym przebiegiem i gorszą odpowiedzią na analogi puryn. Długoterminowa obserwacja wykazała 15% częstość występowania nowotworów wtórnych, z interferonem działającym ochronnie. Względne przeżycie poprawiało się w ostatnich dekadach, szczególnie u pacjentów <70 lat (10-letnie przeżycie względne 95-97%), natomiast u starszych (>70 lat) wynosiło 83%, z wyższą śmiertelnością w pierwszych 4 latach po diagnozie. Odkrycie mutacji BRAF-V600E umożliwiło rozwój terapii celowanych (wemurafenib, dabrafenib + trametynib) oraz immunoterapii anty-CD20, które poprawiają wyniki u pacjentów z nawrotami i wariantem HCL. Pomimo wysokich wskaźników całkowitej remisji i niemal normalnej długości życia u około 70% pacjentów, HCL pozostaje chorobą przewlekłą, wymagającą często sekwencyjnych terapii dla kontroli choroby i zapobiegania nawrotom.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
analog nukleozydu purynowego, analog puryn, analog purynowy, beta-2 mikroglobulina, białaczka włochatokomórkowa, całkowita odpowiedź, całkowita odpowiedź na leczenie, całkowita remisja, częściowa odpowiedź, dabrafenib, gen IGHV, guz lity, inhibitor BRAF, interferon, kladrybina, leukocytoza, minimalna choroba resztkowa, mutacja BRAF V600E, nawrót choroby, nowotwór hematologiczny, nowotwór wtórny, pentostatin, przewlekła białaczka limfocytowa, przeżycie wolne od nawrotu, przeżycie wolne od progresji, rytuksymab, splenomegalia, trametynib, wariant białaczki włochatokomórkowej, wemurafenib -
Zapobieganie i profilaktyka
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) jest rzadkim schorzeniem hematologicznym, dla którego nie istnieją znane metody prewencji pierwotnej. Choroba i jej leczenie, zwłaszcza analogami puryn (kladrybina, pentostatyna), prowadzą do głębokiej i długotrwałej immunosupresji, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji oportunistycznych, w tym zakażeń wirusem HSV, VZV oraz Pneumocystis jirovecii (PJP). Profilaktyka wtórna obejmuje stosowanie leków przeciwbakteryjnych, przeciwwirusowych i przeciwgrzybiczych, a także szczepienia przeciwko grypie, zapaleniu płuc i COVID-19, z wykluczeniem szczepionek żywych ze względu na ryzyko u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Szczepienia mogą być opóźnione nawet do 6 miesięcy po terapii przeciwciałami anty-CD20, a skuteczność odpowiedzi immunologicznej pozostaje nie do końca poznana.
W kontekście pandemii COVID-19 pacjentom z HCL zaleca się rygorystyczne przestrzeganie zasad zapobiegania zakażeniu SARS-CoV-2, w tym dystans społeczny, higienę rąk i noszenie masek. Monitorowanie statusu wirusologicznego jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z przebytym zakażeniem HBV, ze względu na ryzyko reaktywacji wirusa podczas lub po leczeniu immunosupresyjnym, co wymaga profilaktyki przeciwwirusowej i regularnej kontroli. Edukacja pacjentów na temat wczesnych objawów infekcji, takich jak gorączka podczas neutropenii czy wysypka, jest niezbędna dla szybkiej interwencji. Pomimo braku specyficznych strategii zapobiegania infekcjom w HCL, zaleca się ogólne działania prozdrowotne, w tym unikanie czynników ryzyka nowotworów, minimalizację ekspozycji na toksyny oraz utrzymanie zdrowego stylu życia. Konieczne są dalsze badania nad skutecznością profilaktyki infekcji i szczepień w tej grupie pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Białaczka włochatokomórkowa – Zapobieganie i profilaktyka
allogeniczny przeszczep szpiku kostnego, analog nukleozydu purynowego, analog puryny, białaczka włochatokomórkowa, ciężki przebieg, immunosupresja, kladrybina, lamiwudyna, leczenie immunosupresyjne, neutropenia, ostre wirusowe zapalenie wątroby, pentostatyna, profilaktyka przeciwbakteryjna, profilaktyka przeciwgrzybicza, profilaktyka przeciwinfekcyjna, profilaktyka przeciwwirusowa, przeciwciało anty-CD20, reaktywacja wirusa, schorzenie hematologiczne, splenektomia, szczepionka żywa, terapia interferonem, test PCR, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus varicella zoster, wirus zapalenia wątroby typu B, zaburzenie immunologiczne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii