nadwrażliwość
Nadwrażliwość jest terminem medycznym opisującym nieprawidłową lub wzmożoną reakcję układu immunologicznego na bodźce, które u większości osób nie wywołują żadnej odpowiedzi. Jest to podstawa wielu chorób alergicznych i autoimmunologicznych.
Według klasyfikacji Gella i Coombsa wyróżnia się cztery główne typy nadwrażliwości: typ I (natychmiastowa, zależna od IgE), typ II (cytotoksyczna), typ III (kompleksów immunologicznych) oraz typ IV (opóźniona, komórkowa). Każdy typ charakteryzuje się odmiennym mechanizmem patofizjologicznym i manifestacją kliniczną.
Nadwrażliwość typu I obejmuje klasyczne reakcje alergiczne jak katar sienny, astma czy anafilaksja. Typ II odpowiada za reakcje cytotoksyczne występujące np. w niedokrwistościach autoimmunohemolitycznych. Typ III związany jest z chorobami kompleksów immunologicznych jak zapalenie naczyń czy niektóre postacie kłębuszkowego zapalenia nerek, a typ IV odpowiada za kontaktowe zapalenie skóry czy reakcje na gruźlicę.
Diagnostyka nadwrażliwości obejmuje testy skórne, oznaczanie specyficznych przeciwciał IgE, testy prowokacyjne oraz badania laboratoryjne oceniające funkcje układu immunologicznego. Leczenie zależy od typu nadwrażliwości i obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię (leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne) oraz w niektórych przypadkach immunoterapię swoistą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Esputicon 980 mg/g
Esputicon, zawierający dimetikon w stężeniu 980 mg/g w formie kropli doustnych, charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa i brakiem działania ogólnoustrojowego, co ogranicza liczbę przeciwwskazań do jego stosowania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jedynie nadwrażliwość na dimetikon lub substancje pomocnicze preparatu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku wcześniejszych reakcji na dimetikon lub inne składniki leku.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tetraspan 60 mg/ml HES roztwór do infuzji
Preparat Tetraspan 60 mg/ml zawiera hydroksyetyloskrobię (HES) o średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da i stopniu podstawienia 0,42, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, pacjent powinien być monitorowany podczas infuzji, a dawka powinna być minimalna i dostosowana indywidualnie. Konieczne jest ścisłe monitorowanie hemodynamiczne, równowagi elektrolitowej (Na+ 140 mmol/l, K+ 4,0 mmol/l, Ca2+ 2,5 mmol/l, Mg2+ 1,0 mmol/l, Cl- 118 mmol/l, octany 24 mmol/l, L-jabłczany 5 mmol/l) oraz funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia i płuc. Przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub podczas terapii nerkozastępczej, a w przypadku objawów uszkodzenia nerek leczenie należy natychmiast przerwać. Monitorowanie czynności nerek powinno trwać co najmniej 90 dni po zakończeniu terapii ze względu na ryzyko późnych powikłań.
alfa-amylaza, hemodylucja, hiperwolemia, hipowolemia, hydroksyetyloskrobia, monitorowanie hemodynamiczne, nadmierne krwawienie, nadwrażliwość, niewydolność serca, odwodnienie, operacja na otwartym sercu, parametry krzepnięcia, przeciążenie płynowe, reakcja anafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, równowaga płynowa, stężenie elektrolitów, terapia nerkozastępcza, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie trzustki, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Orizon 1 mg
Preparat Orizon zawierający rysperydon jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 22,5 mg (0,5 mg dawka) do 180,5 mg (4 mg dawka). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, u których nawet niewielkie ilości laktozy mogą wywołać objawy żołądkowo-jelitowe. Tabletki 2 mg zawierają dodatkowo 0,024 mg żółcienia pomarańczowego FCF (E 110), który może indukować reakcje alergiczne u osób wrażliwych, co wymaga rozważenia alternatywnej dawki bez tego barwnika.
całkowity niedobór laktazy, choroba układu sercowo-naczyniowego, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskineza późna, dziedziczna nietolerancja galaktozy, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neuroleptyk, padaczka, reakcja alergiczna, rysperydon, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Theraflu Total Grip 500 mg + 6,1 mg + 100 mg
Theraflu Total Grip, zawierający paracetamol (500 mg), chlorowodorek fenylefryny (6,1 mg, odpowiadający 5 mg zasady fenylefryny) oraz gwajafenezynę (100 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu oraz w określonych stanach klinicznych. Ze względu na działanie sympatykomimetyczne fenylefryny, lek nie powinien być stosowany u chorych z chorobami serca (w tym chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu i niewydolnością serca), nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz guzem chromochłonnym nadnerczy. Ponadto, fenylefryna może indukować mydriazę i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania.
antagonizm farmakologiczny, beta-bloker, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dekongestant, fenylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, gwajafenezyna, hipertyreoza, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, lek psychostymulujący, lek sympatykomimetyczny, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niewydolność serca, ostry napad jaskry, paracetamol, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, sympatykomimetyk, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Fosforan żelaza – Przeciwwskazania stosowania
Fosforan żelaza (Ferrum phosphoricum) jest stosowany w preparatach homeopatycznych takich jak Drosetux (3CH), Homeovox (6CH, 0,091 mg) oraz Rexorubia (D4, 1,2 g/100 g granulatu). Przy wyborze terapii należy uwzględnić potencję preparatu, która może wpływać na siłę działania i profil bezpieczeństwa. Kluczowymi przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na fosforan żelaza lub inne substancje czynne oraz na substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, laktoza i benzoesan sodu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z cukrzycą, dla których preparat Rexorubia jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na zawartość sacharozy, mogącej powodować wahania glikemii.
benzoesan sodu, cukrzyca, działanie niepożądane, Ferrum phosphoricum, fosforan żelaza, galaktozemia, interakcja lekowa, laktoza, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, potencja homeopatyczna, poziom glukozy we krwi, preparat homeopatyczny, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zaldiar Effervescent 37,5 mg + 325 mg
Zaldiar Effervescent, zawierający 37,5 mg tramadolu chlorowodorku i 325 mg paracetamolu w formie tabletek musujących, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, ostrym zatruciem alkoholem, lekami nasennymi, opioidami, psychotropowymi oraz inhibitorami MAO (stosowanymi w ciągu ostatnich 14 dni), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i depresji oddechowej. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u chorych z ciężką niewydolnością wątroby, padaczką oporną na leczenie, w okresie ciąży i karmienia piersią, ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnych, zaostrzenia napadów drgawkowych oraz potencjalne działania toksyczne u noworodków. Zalecana jest szczególna ostrożność u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby, niewydolnością nerek, kontrolowaną padaczką, uzależnieniem od opioidów, urazami głowy oraz u osób starszych powyżej 75 lat.
antagonista 5-HT3, benzodiazepina, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, dieta niskosodowa, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitory MAO, karbamazepina, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad padaczkowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy odstawienne, ostre zatrucie, padaczka lekooporna, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, SSRI, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od opioidów, zespół odstawienny, zespół serotoninowy