goserelina
Goserelina to syntetyczny analog gonadoliberyny (GnRH), stosowany w terapii hormonalnej różnych schorzeń. Mechanizm działania gosereliny polega na początkowej stymulacji wydzielania gonadotropin (LH i FSH), a następnie – przy ciągłym podawaniu – na hamowaniu ich wydzielania, co prowadzi do zmniejszenia stężenia hormonów płciowych (testosteronu u mężczyzn i estrogenów u kobiet).
W praktyce klinicznej goserelina znajduje zastosowanie w leczeniu hormonozależnego raka gruczołu krokowego, raka piersi, endometriozy, mięśniaków macicy oraz w procedurach wspomaganego rozrodu. Lek ten jest dostępny w postaci implantów podskórnych o przedłużonym uwalnianiu (najczęściej 1- lub 3-miesięcznych), co zapewnia stały poziom substancji czynnej w organizmie.
Do najczęstszych działań niepożądanych gosereliny należą: uderzenia gorąca, zmniejszenie libido, impotencja u mężczyzn, suchość pochwy u kobiet, bóle kostne, zaburzenia nastroju oraz zmęczenie. U pacjentów z rakiem prostaty na początku leczenia może wystąpić przejściowe zaostrzenie objawów choroby („flare effect”), co wymaga niekiedy jednoczesnego zastosowania antyandrogenu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Reseligo
Reseligo 10,8 mg, implant zawierający 10,8 mg gosereliny (octan), wymaga szczególnej ostrożności przed i w trakcie terapii. Lek nie jest wskazany u kobiet ze względu na brak danych dotyczących skuteczności w obniżaniu stężenia estradiolu; w takich przypadkach należy rozważyć preparat Reseligo 3,6 mg. Leczenie może wydłużać odstęp QT, co wymaga oceny ryzyka u pacjentów z historią zaburzeń rytmu serca lub przyjmujących leki wpływające na QT. Zgłaszano odczyny miejscowe po podaniu implantu, takie jak ból, krwiak, krwotok i uszkodzenie naczyń, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym wstrząsu krwotocznego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niskim BMI oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Brak jest danych dotyczących usuwania implantu po podaniu.
analog GnRH, analog LHRH, antyandrogen, bisfosfoniany, BMI, cukrzyca, gęstość mineralna kości, goserelina, kontrola glikemii, kortykosteroid, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedrożność moczowodów, niewydolność serca, octan cyproteronu, osteoporoza, tolerancja glukozy, torsades de pointes, ucisk rdzenia kręgowego, wstrząs krwotoczny, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Reseligo 10,8 mg
Produkt Reseligo zawiera 10,8 mg gosereliny (w postaci octanu) w formie implantu podskórnego, stosowanego u dorosłych mężczyzn, w tym osób w wieku podeszłym, z zaleceniem podania jednego implantu co 12 tygodni (4 dawki rocznie) w przednią ścianę brzucha. Dawkowanie nie wymaga modyfikacji u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ani wątroby. Produkt nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży. Implant ma postać białych cylindrycznych pałeczek o wymiarach 1,5 mm średnicy i 13 mm długości, masie 44 mg, osadzonych w biodegradowalnej macierzy polimerowej. Podanie implantu wymaga precyzji, aby uniknąć podania donaczyniowego, domięśniowego lub dootrzewnowego, co mogłoby skutkować powikłaniami i obniżeniem skuteczności terapii.
analog gonadoliberyny, badanie ultrasonograficzne, biodegradowalna macierz polimerowa, goserelina, implant gosereliny, lek przeciwzakrzepowy, niewydolność nerek, niski BMI, octan gosereliny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie dootrzewnowe, podanie podskórne, tętnica nadbrzuszna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Goserelina – Właściwości farmakokinetyczne
Goserelina, stosowana w formie implantów podskórnych o dawkach 3,6 mg i 10,8 mg (produkty Reseligo, Xanderla, Zoladex), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością oraz specyficznym profilem farmakokinetycznym umożliwiającym przedłużone uwalnianie substancji aktywnej przez 28 dni. Implanty, wykonane z biodegradowalnej macierzy polimerowej, zapewniają stabilne stężenia terapeutyczne bez kumulacji w tkankach, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa podczas długotrwałej terapii. Goserelina wykazuje słabe wiązanie z białkami osocza, a jej okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 2-4 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, co nie wpływa na skuteczność leczenia ze względu na mechanizm przedłużonego uwalniania z implantu.
biodegradowalna macierz polimerowa, biodostępność, dystrybucja w organizmie, eliminacja z surowicy, goserelina, implant podskórny, kontrolowane uwalnianie, kumulacja substancji aktywnej, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zoladex 3,6 mg
Zoladex, zawierający 3,6 mg gosereliny w formie implantu podskórnego, jest wskazany przede wszystkim w onkologii i ginekologii. W leczeniu raka gruczołu krokowego wykazuje skuteczność porównywalną z chirurgiczną kastracją, stosowany jest zarówno w przypadku przerzutów, jak i miejscowo zaawansowanego nowotworu, a także jako terapia uzupełniająca po radioterapii i radykalnej prostatektomii oraz w leczeniu neoadjuwantowym przed radioterapią. U kobiet lek znajduje zastosowanie w terapii raka sutka u pacjentek przed- i okołomenopauzalnych z ekspresją receptorów hormonalnych, w leczeniu endometriozy (łagodzenie bólu i redukcja zmian endometrialnych), przygotowaniu endometrium do zabiegów ablacji lub resekcji oraz w terapii włókniaków macicy, szczególnie w połączeniu z preparatami żelaza przed operacją. Ponadto, Zoladex jest stosowany w protokołach rozrodu wspomaganego do zahamowania czynności przysadki przed superowulacją.
ablacja endometrium, antyandrogeny, endometrioza, goserelina, implant podskórny, kastracja chirurgiczna, leczenie hormonalne, leczenie neoadjuwantowe, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, niedokrwistość, parametry hematologiczne, przerzutowy rak gruczołu krokowego, radioterapia uzupełniająca, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rak sutka, receptory hormonalne, rozród wspomagany, ścieńczenie endometrium, superowulacja, supresja androgenowa, włókniak macicy, zmiany endometrialne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eligard 45 mg 45 mg
Octan leuproreliny, syntetyczny agonista GnRH, wykazuje silne działanie hamujące wydzielanie gonadotropin i steroidogenezę w jądrach u mężczyzn. Po początkowym wzroście LH, FSH oraz steroidów gonadowych, następuje obniżenie stężenia testosteronu do wartości kastracyjnych (≤ 50 ng/dl) w ciągu 3-4 tygodni, a po 6 miesiącach średnie stężenie testosteronu wynosi około 10,4 (± 0,53) ng/dl, co jest porównywalne do efektu orchidektomii. Preparat Eligard 45 mg skutecznie obniża stężenie PSA o 97% po 6 miesiącach terapii, a długotrwałe stosowanie utrzymuje testosteron poniżej wartości kastracyjnych nawet do 7 lat. W badaniu klinicznym u pacjentów z miejscowo zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego wykazano, że terapia 3-letnia supresją androgenową w połączeniu z radioterapią poprawia 5-letnie przeżycie (84,8%) w porównaniu do 6-miesięcznej supresji (81,0%), z istotnym statystycznie wskaźnikiem ryzyka 1,42 (p=0,65 dla równoważności). Jakość życia mierzona kwestionariuszem QLQ-C30 nie różniła się istotnie między grupami.
agonista GnRH, analog GnRH, dihydrotestosteron, folikulotropina, GnRH, goserelina, hormon uwalniający gonadotropinę, kwestionariusz QLQ-C30, luteotropina, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, obustronna orchidektomia, octan leuproreliny, próg kastracyjny, PSA, radioterapia, rak wysokiego ryzyka, regionalne węzły chłonne, steroidogeneza w jądrach, steroidy gonadowe, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Xanderla 3,6 mg
Produkt leczniczy Xanderla zawiera 3,6 mg gosereliny (w postaci gosereliny octanu) w formie implantu o wymiarach około 1,2 mm średnicy i 13 mm długości, masie 18 mg. Implant jest osadzony w biodegradowalnej matrycy polimerowej z kopolimeru DL-laktydu i glikolidu (50:50), co umożliwia kontrolowane uwalnianie substancji czynnej. Produkt jest dostępny w ampułko-strzykawce, pakowanej w torebkę z materiału PETP/Aluminium/PE, zawierającą środek pochłaniający wilgoć, a następnie w tekturowym pudełku. Opakowania mogą zawierać 1, 2 lub 3 ampułko-strzykawki, jednak nie wszystkie warianty muszą być dostępne w obrocie. Produkt należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, z okresem ważności 4 lata przed otwarciem torebki. Po otwarciu implant powinien być użyty natychmiast, aby zachować sterylność i jakość.
goserelina, implant medyczny, implant w ampułko-strzykawce, interakcje lekowe, kopolimer laktydu i glikolidu, macierz polimerowa, matryca polimerowa, niezgodność farmaceutyczna, octan gosereliny, odpady medyczne, okres ważności leku, przechowywanie leków, środek pochłaniający wilgoć, substancja czynna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xanderla
Produkt leczniczy Xanderla 3,6 mg zawierający goserelinę wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Leczenie analogami GnRH, w tym gosereliną, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem depresji oraz wydłużeniem odstępu QT, co może prowadzić do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca lub stosujących leki wpływające na QT. Należy monitorować urazy w miejscu podania, zwracając uwagę na objawy krwawienia, szczególnie u pacjentów z niskim BMI lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe. U pacjentów z ryzykiem niedrożności moczowodów lub ucisku na rdzeń kręgowy wskazana jest ścisła kontrola w pierwszym miesiącu terapii. Zaleca się rozważenie wstępnego podania antyandrogenów (np. octanu cyproteronu 300 mg/dobę przez 3 dni przed i 3 tygodnie po rozpoczęciu leczenia) w celu zapobiegania efektom wzrostu stężenia testosteronu na początku terapii.
analog GnRH, analog LHRH, bisfosfonian, czynnik ryzyka osteoporozy, endometrioza, gęstość mineralna kości, goserelina, hormonalna terapia zastępcza, kortykosteroid, krwawienie z pochwy, lek przeciwpadaczkowy, ludzka gonadotropina łożyskowa, nadciśnienie tętnicze, niedrożność moczowodów, nieprawidłowa tolerancja glukozy, niewydolność serca, octan cyproteronu, odstęp QT, osteoporoza, rak gruczołu krokowego, terapia antyandrogenowa, torsade de pointes, ucisk na rdzeń kręgowy, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wskaźnik masy ciała, zawał mięśnia sercowego, zespół nadmiernej stymulacji jajników, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reseligo 3,6 mg
Goserelina, substancja czynna produktu Reseligo, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu w formie implantu o przedłużonym uwalnianiu (3,6 mg), aplikowanego co 4 tygodnie. Lek wykazuje brak kumulacji w tkankach mimo regularnego stosowania, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii. Okres półtrwania eliminacyjnego u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wynosi 2-4 godziny, a słabe wiązanie z białkami osocza wpływa na dystrybucję i biodostępność leku. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania ze względu na specyfikę formy farmaceutycznej implantu.
biodegradowalna macierz polimerowa, faza eliminacji, goserelina, implant o przedłużonym uwalnianiu, implant w ampułko-strzykawce, kontrolowane uwalnianie substancji, kumulacja w tkankach, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, Reseligo, schorzenie hepatologiczne, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Reseligo 3,6 mg
Przedawkowanie gosereliny w formie implantu Reseligo 3,6 mg jest rzadko spotykane i dotychczasowe dane kliniczne nie wskazują na wystąpienie istotnych działań niepożądanych nawet przy podaniu dawki przekraczającej zalecaną lub wcześniejszym podaniu kolejnej dawki. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają, że zwiększone dawki gosereliny nie wywołują efektów farmakologicznych innych niż zamierzone, tj. wpływ na stężenia hormonów płciowych oraz czynność układu rozrodczego, co sugeruje zachowanie mechanizmu działania leku przy nasilonym efekcie terapeutycznym. Preparat w postaci biodegradowalnego implantu o masie 18 mg i wymiarach 1,2 mm średnicy oraz 13 mm długości charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką z przedłużonym uwalnianiem substancji czynnej.
analog gonadoliberyny, biodegradowalna macierz polimerowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka, gonadoliberyna, goserelina, gospodarka hormonalna, hormon płciowy, implant w ampułko-strzykawce, leczenie objawowe, octan gosereliny, oś podwzgórze-przysadka-gonady, przedłużone uwalnianie, supresja hormonalna, układ rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xanderla 3,6 mg
Lek Xanderla zawiera 3,6 mg gosereliny w postaci octanu, podawany jako biodegradowalny implant o wymiarach około 1,2 mm średnicy i 13 mm długości, masie 18 mg, umożliwiający stopniowe uwalnianie substancji czynnej. Produkt jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko poronienia i zaburzeń rozwoju płodu związane z działaniem agonistów LHRH. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży poprzez dokładne badanie, a pacjentki powinny stosować niehormonalne metody antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz do czasu powrotu miesiączek po zakończeniu terapii. W przypadku stosowania gosereliny w leczeniu niepłodności, brak jest dowodów na negatywny wpływ leku na rozwój komórek jajowych, przebieg i wynik ciąży, jednak wykluczenie ciąży przed terapią pozostaje obowiązkowe.
agonista LHRH, ampułko-strzykawka, antykoncepcja niehormonalna, goserelina, implant biodegradowalny, karmienie piersią, komórki jajowe, kwalifikacja pacjenta, leczenie niepłodności, macierz polimerowa, miesiączka, niepłodność, preparat leczniczy, przebieg ciąży, substancja czynna, terapia gosereliną, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zoladex 3,6 mg
Zoladex 3,6 mg to implant podskórny zawierający 3,6 mg gosereliny octanu, stosowany w różnych wskazaniach ginekologicznych i rozrodczych. Standardowa dawka to jeden implant co 28 dni, podawany w przednią ścianę brzucha, bez konieczności modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby czy osób w podeszłym wieku. W leczeniu endometriozy terapia nie powinna przekraczać 6 miesięcy ze względu na ryzyko obniżenia mineralnej gęstości kości; zaleca się rozważenie hormonalnej terapii zastępczej (estrogen z progestagenem) w celu ochrony kości i łagodzenia objawów naczynioruchowych. W ścieńczeniu endometrium podaje się dwie dawki co 4 tygodnie, a zabieg chirurgiczny wykonuje się w ciągu 2 tygodni od drugiej dawki. Włókniaki macicy z niedokrwistością leczone są do 3 miesięcy w skojarzeniu z preparatami żelaza przed operacją. W procedurach rozrodu wspomaganego Zoladex stosuje się jednorazowo do osiągnięcia stężenia estradiolu około 150 pmol/l (7-21 dni), po czym rozpoczyna się kontrolowaną stymulację jajników.
agonista LHRH, endometrioza, gonadotropina łożyskowa, goserelina, hormonalna terapia zastępcza, implant podskórny, lek przeciwkrzepliwy, niedokrwistość, objawy naczynioruchowe, rozród wspomagany, ścieńczenie endometrium, stymulacja jajników, superowulacja, tętnica nabrzuszna dolna, włókniak macicy, wskaźnik masy ciała, wysycenie mineralne kości, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby