Leksykon wskazań
na literę „Z”
Wskazania na „Z”, strona 7 z 36
zakażenie ginekologiczne
Zakażenia ginekologiczne obejmują szeroką gamę stanów chorobowych dotyczących układu rozrodczego kobiety, w tym zapalenie pochwy, szyjki macicy, endometrium, jajowodów oraz jajników. Najczęściej występującymi zakażeniami są bakteryjna waginoza, kandydoza pochwy oraz rzęsistkowica. Charakteryzują się one objawami takimi jak nieprawidłowa wydzielina z dróg rodnych, świąd, pieczenie, ból podczas stosunku oraz nieprzyjemny zapach.
zapobieganie nawrotowej zatorowości płucnej
Zapobieganie nawrotowej zatorowości płucnej stanowi kluczowy element postępowania terapeutycznego u pacjentów, którzy już przebyli incydent zatorowości płucnej (ZP). Zatorowość płucna to stan, w którym materiał zatorowy, najczęściej skrzeplina z żył głębokich kończyn dolnych, blokuje tętnice płucne, prowadząc do zaburzeń perfuzji i wentylacji. Ryzyko nawrotu ZP jest szczególnie wysokie w ciągu pierwszych 6-12 miesięcy po pierwszym epizodzie i wynosi około 10% w pierwszym roku.
zapobieganie nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
Nawrotowa zakrzepica żył głębokich (rZVG) to stan medyczny, w którym u pacjenta po przebytym epizodzie zakrzepicy żył głębokich (ZVG) dochodzi do ponownego wystąpienia choroby. Zapobieganie nawrotom jest kluczowym elementem postępowania, ponieważ każdy kolejny incydent zwiększa ryzyko powikłań, w tym zespołu pozakrzepowego i zakrzepowo-zatorowego zapalenia płuc.
zapobieganie zatorowości systemowej
Zapobieganie zatorowości systemowej to kluczowy aspekt leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka powstawania zakrzepów, które mogą prowadzić do zatorów w różnych narządach. Najczęstszymi przyczynami zatorowości systemowej są migotanie przedsionków, sztuczne zastawki serca, choroba wieńcowa oraz stany nadkrzepliwości. U pacjentów z migotaniem przedsionków ryzyko zatorowości ocenia się za pomocą skali CHA2DS2-VASc, która uwzględnia czynniki takie jak wiek, płeć, choroby współistniejące.
złośliwa choroba hematologiczna
Złośliwe choroby hematologiczne (nowotwory układu krwiotwórczego) to grupa schorzeń nowotworowych wywodzących się z komórek szpiku kostnego i układu limfatycznego. Do tej grupy zaliczamy m.in. białaczki (ostre i przewlekłe), chłoniaki, szpiczaka mnogiego oraz zespoły mielodysplastyczne. Schorzenia te charakteryzują się niekontrolowanym wzrostem i proliferacją nieprawidłowych komórek krwi, co prowadzi do zaburzenia funkcji układu krwiotwórczego.
zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek to stan zapalny spojówki, cienkiej błony śluzowej pokrywającej przednią część gałki ocznej i wewnętrzną powierzchnię powiek. Jest to jedna z najczęstszych chorób oczu, która może być spowodowana czynnikami infekcyjnymi (bakterie, wirusy, grzyby), alergicznymi, drażniącymi lub toksycznymi. Charakterystyczne objawy obejmują zaczerwienienie oczu, uczucie pieczenia, swędzenia, obecność wydzieliny, łzawienie oraz światłowstręt.
zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego w chorobie afektywnej dwubiegunowej
Zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego w chorobie afektywnej dwubiegunowej stanowi kluczowy element długoterminowego leczenia tej przewlekłej choroby psychicznej. Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów manii (lub hipomanii) i depresji, przedzielonych okresami remisji. Właściwa profilaktyka nawrotów ma na celu stabilizację nastroju pacjenta i zapobieganie kolejnym epizodom maniakalnym, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji społecznych i zawodowych.
zakażenie po ukąszeniu przez zwierzę
Zakażenie po ukąszeniu przez zwierzę to poważny problem medyczny wymagający szybkiej interwencji. Ukąszenia najczęściej pochodzą od psów (około 80-90% przypadków), kotów (5-15%) oraz dzikich zwierząt. W zależności od rodzaju zwierzęcia, ukąszenia mogą być zakażone różnymi patogenami – najczęściej spotykane są bakterie Pasteurella spp. (szczególnie po ukąszeniach kotów), Staphylococcus spp., Streptococcus spp., beztlenowce oraz flora mieszana.
zmiana chorobowa w obrębie tkanki miękkiej okołostawowej
Zmiana chorobowa w obrębie tkanki miękkiej okołostawowej obejmuje szereg patologii dotyczących struktur otaczających staw, takich jak ścięgna, więzadła, torebka stawowa, kaletek maziowe czy mięśnie. Zmiany te mogą mieć charakter zapalny, degeneracyjny, pourazowy lub nowotworowy i często manifestują się bólem, obrzękiem, ograniczeniem ruchomości oraz zaburzeniem funkcji stawu.
zespół pierwotnego niedoboru odporności
Zespół pierwotnego niedoboru odporności (PID) to grupa wrodzonych zaburzeń układu immunologicznego, które charakteryzują się nieprawidłowym funkcjonowaniem mechanizmów obronnych organizmu. Pacjenci z PID są bardziej podatni na infekcje, które mogą być częstsze, cięższe i trudniejsze do leczenia niż u osób z prawidłową odpornością. Objawy mogą ujawnić się już w okresie niemowlęcym lub wczesnodziecięcym, ale niektóre formy PID diagnozowane są dopiero w wieku dorosłym.
zespół Sweeta
Zespół Sweeta (ang. Sweet’s syndrome), znany również jako ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, to rzadkie schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się nagłym pojawieniem się bolesnych, czerwonych lub fioletowych grudek lub guzków na skórze, najczęściej zlokalizowanych na twarzy, szyi, ramionach i kończynach górnych. Zmianom skórnym towarzyszy zazwyczaj gorączka, złe samopoczucie, bóle stawów i mięśni oraz podwyższony poziom białych krwinek we krwi (leukocytoza z neutrofilią).
zakażenie grzybicze u pacjenta z neutropenią
Zakażenie grzybicze u pacjenta z neutropenią to poważne powikłanie, które może wystąpić u osób z obniżoną liczbą neutrofili we krwi. Neutropenia, definiowana jako absolutna liczba neutrofili poniżej 1500/μl, może być wynikiem chorób hematologicznych, chemioterapii, przeszczepów szpiku czy radioterapii. Pacjenci z neutropenią są szczególnie narażeni na zakażenia grzybicze ze względu na znacznie osłabioną odporność.
znieczulenie nadtwardówkowe
Znieczulenie nadtwardówkowe (epiduralne) to rodzaj blokady nerwowej, polegający na podaniu leku znieczulającego miejscowo do przestrzeni nadtwardówkowej kręgosłupa. Przestrzeń ta znajduje się pomiędzy więzadłem żółtym a oponą twardą rdzenia kręgowego. Technika ta jest szeroko stosowana w anestezjologii i leczeniu bólu, szczególnie podczas porodu, zabiegów operacyjnych w obrębie jamy brzusznej, miednicy oraz kończyn dolnych.
zasinienie skóry
Zasinienie skóry (sinica) to objaw kliniczny charakteryzujący się niebiesko-fioletowym zabarwieniem skóry i błon śluzowych, wynikającym z obecności zwiększonej ilości hemoglobiny odtlenowanej (powyżej 5 g/dl) we krwi kapilarnej. Występuje gdy saturacja krwi tlenem spada poniżej 85%. Sinica może być objawem wielu poważnych schorzeń, w tym niewydolności oddechowej, wad wrodzonych serca, chorób płuc czy zaburzeń hemoglobiny.
zaczerwienienie skóry
Zaczerwienienie skóry (erytema) jest objawem występującym w przebiegu wielu schorzeń dermatologicznych, alergicznych oraz zapalnych. Objawia się ono różowym lub czerwonym zabarwieniem skóry, które może występować miejscowo lub obejmować większe obszary ciała. Najczęstszymi przyczynami zaczerwienienia skóry są reakcje alergiczne, podrażnienia, infekcje, choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty, łuszczyca), trądzik różowaty oraz oparzenia słoneczne.
zapalenie jelit
Zapalenie jelit to stan zapalny błony śluzowej jelit, który może mieć różne przyczyny, w tym infekcje bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze, a także choroby autoimmunologiczne, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Charakterystycznymi objawami są bóle brzucha, biegunka (czasem z domieszką krwi lub śluzu), nudności, wymioty, gorączka oraz utrata masy ciała.
zapalenie przewodu żółciowego
Zapalenie przewodu żółciowego (cholangitis) to poważne schorzenie, charakteryzujące się stanem zapalnym dróg żółciowych, najczęściej spowodowanym infekcją bakteryjną. Typowo rozwija się w wyniku niedrożności przewodów żółciowych, często wywołanej przez kamienie żółciowe, zwężenia lub nowotwory. Klasyczna triada objawów, znana jako triada Charcota, obejmuje gorączkę, żółtaczkę i ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, choć pełna triada występuje tylko u około 50-70% pacjentów.
zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Zwiększone ciśnienie śródgałkowe (IOP) to stan, w którym dochodzi do podwyższenia wartości ciśnienia wewnątrz gałki ocznej powyżej normy wynoszącej 10-21 mmHg. Jest to główny czynnik ryzyka rozwoju jaskry – choroby prowadzącej do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Podwyższone ciśnienie śródgałkowe może występować jako objaw wielu chorób okulistycznych, m.in. jaskry pierwotnej otwartego kąta, jaskry zamkniętego kąta, zespołu pseudoeksfoliacji czy wtórnie w przebiegu stanów zapalnych, urazów oka lub jako efekt stosowania niektórych leków (np. kortykosteroidów).
zapalenie stawu
Zapalenie stawu to proces zapalny toczący się w obrębie stawu, prowadzący do uszkodzenia chrząstki stawowej, błony maziowej oraz okolicznych tkanek. Może mieć charakter ostry lub przewlekły, a jego przyczyny są zróżnicowane – od infekcji bakteryjnych (np. gronkowcem złocistym), urazów, chorób autoimmunologicznych (RZS, ZZSK), po zaburzenia metaboliczne (dna moczanowa) czy zmiany zwyrodnieniowe.
zapobieganie nawrotom epizodu depresyjnego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
Zapobieganie nawrotom epizodu depresyjnego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) to istotny element długoterminowego postępowania terapeutycznego. Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów depresji i manii lub hipomanii, przy czym fazy depresyjne zwykle trwają dłużej i występują częściej niż fazy maniakalne.
zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
Zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) stanowi kluczowy element długoterminowego leczenia pacjentów z tą chorobą. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów manii (lub hipomanii) i depresji, przedzielonych okresami remisji. Nawroty epizodów maniakalnych znacząco wpływają na funkcjonowanie społeczne i zawodowe pacjentów oraz zwiększają ryzyko hospitalizacji.
zapobieganie nowym epizodom maniakalnym u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I
Zapobieganie nowym epizodom maniakalnym u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I (ChAD I) stanowi kluczowy cel leczenia podtrzymującego. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I charakteryzuje się występowaniem cyklicznych epizodów maniakalnych (wzmożonego nastroju, zwiększonej energii, zmniejszonej potrzeby snu) oraz często także depresyjnych, które znacząco zaburzają funkcjonowanie pacjenta.
zapobieganie epizodom maniakalnym w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I
Zapobieganie epizodom maniakalnym w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I to kluczowy aspekt długoterminowego leczenia tej choroby. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I charakteryzuje się występowaniem pełnoobjawowych epizodów maniakalnych, które mogą naprzemiennie występować z epizodami depresyjnymi. Epizody maniakalne objawiają się wzmożonym nastrojem, nadmierną aktywnością, zmniejszoną potrzebą snu, wzmożonym popędem seksualnym, wielomównością oraz często podejmowaniem ryzykownych zachowań.
zakażenie okołomigdałkowe
Zakażenie okołomigdałkowe (ropień okołomigdałkowy, łac. abscessus peritonsillaris) to poważne powikłanie zapalenia migdałków, charakteryzujące się nagromadzeniem treści ropnej w przestrzeni między torebką migdałka a mięśniami gardła. Występuje najczęściej jednostronnie, powodując silny ból gardła, trudności w przełykaniu, szczękościsk, mowę nosową oraz gorączkę. Objawem charakterystycznym jest asymetria gardła z przesunięciem języczka podniebiennego w stronę przeciwną do zmiany.
zapalenie wyrostka sutkowatego
Zapalenie wyrostka sutkowatego (mastoiditis) to stan zapalny występujący w wyrostku sutkowatym kości skroniowej, który zawiera komórki powietrzne. Najczęściej rozwija się jako powikłanie nieleczonego lub nieodpowiednio leczonego ostrego zapalenia ucha środkowego. Infekcja z jamy bębenkowej rozprzestrzenia się na komórki powietrzne wyrostka sutkowatego, prowadząc do niszczenia tkanki kostnej.
zatkane skrzepliną centralne cewniki żylne
Centralne cewniki żylne (CVC) są niezbędnym elementem opieki medycznej u pacjentów wymagających długotrwałego dostępu naczyniowego, szczególnie w przypadku chemioterapii, żywienia pozajelitowego czy hemodializy. Zatkanie skrzepliną centralnego cewnika żylnego to powszechne powikłanie występujące u 14-36% pacjentów. Skrzeplina może tworzyć się wewnątrz światła cewnika lub jako powłoka fibrynowa wokół jego końca, co prowadzi do dysfunkcji cewnika manifestującej się trudnościami w aspiracji krwi lub infuzji płynów.
zatkana skrzepliną przetoka tętniczo-żylna do hemodializy
Zatkana skrzepliną przetoka tętniczo-żylna do hemodializy stanowi częste i poważne powikłanie u pacjentów dializowanych. Przetoka tętniczo-żylna (AVF) jest preferowanym dostępem naczyniowym dla hemodializy, jednak zakrzepica przetoki może wystąpić u 5-25% pacjentów rocznie. Do głównych przyczyn powstania skrzepliny należą: zwężenie przetoki, hipotensja, ucisk zewnętrzny, infekcje, nadmierna koagulacja krwi oraz błędy techniczne podczas nakłuwania przetoki.
zapalenie osierdzia
Zapalenie osierdzia (pericarditis) to stan zapalny błony otaczającej serce, czyli osierdzia. Może przebiegać jako ostre lub przewlekłe schorzenie. Najczęstszymi przyczynami są infekcje wirusowe, bakteryjne, choroby autoimmunologiczne, zawał serca, urazy klatki piersiowej czy nowotwory. Charakterystycznymi objawami są: ból w klatce piersiowej (nasilający się przy głębokim oddychaniu i zmianie pozycji ciała), gorączka, osłabienie, duszność oraz szmer tarcia osierdziowego słyszalny podczas osłuchiwania.
zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (rhinopharyngitis) to jedna z najczęstszych infekcji górnych dróg oddechowych, zwykle o etiologii wirusowej. Schorzenie charakteryzuje się stanem zapalnym obejmującym błonę śluzową nosa oraz gardła, co prowadzi do objawów takich jak katar, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła, kaszel, nieżyt nosa oraz ogólne osłabienie. Zapalenie to występuje najczęściej w okresach jesienno-zimowych i wiosennych, szczególnie w środowiskach zamkniętych z dużą liczbą osób.
zakażenie ucha
Zakażenie ucha, medycznie określane jako zapalenie ucha (otitis), to powszechny problem zdrowotny, który może dotyczyć ucha zewnętrznego (otitis externa), środkowego (otitis media) lub wewnętrznego (labyrinthitis). Najczęściej spotykane jest ostre zapalenie ucha środkowego, które występuje głównie u dzieci poniżej 5. roku życia. Zakażenia te mogą być wywołane przez bakterie, wirusy lub grzyby, a czynnikami predysponującymi są infekcje górnych dróg oddechowych, alergie, nieprawidłowa funkcja trąbki słuchowej czy powiększony migdałek gardłowy.
zespół maniakalny
Zespół maniakalny to stan charakteryzujący się podwyższonym, ekspansywnym lub drażliwym nastrojem, który trwa przez co najmniej tydzień, prowadząc do znacznego upośledzenia funkcjonowania społecznego lub zawodowego. Pacjenci doświadczają wzmożonej energii, zmniejszonej potrzeby snu, wielomówności, gonitwą myśli, rozpraszalnością uwagi, zwiększoną aktywnością celową oraz nadmiernym angażowaniem się w przyjemne, ale ryzykowne działania.
znieczulenie podpajęczynówkowe
Znieczulenie podpajęczynówkowe (spinalne) to technika znieczulenia regionalnego, podczas której lek znieczulający zostaje podany bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego w przestrzeni podpajęczynówkowej rdzenia kręgowego. Metoda ta zapewnia szybkie i skuteczne zniesienie czucia oraz blokadę funkcji motorycznych w dolnej części ciała. Wskazania do znieczulenia podpajęczynówkowego obejmują zabiegi chirurgiczne w obrębie kończyn dolnych, miednicy, dolnej części jamy brzusznej oraz cięcia cesarskie.
zaburzenie rytmu serca
Zaburzenie rytmu serca (arytmia) to nieprawidłowość w częstości, regularności lub przewodzeniu impulsów elektrycznych w sercu. Może objawiać się jako kołatanie serca, uczucie przerw w biciu serca, zawroty głowy, omdlenia, duszność czy ból w klatce piersiowej. Zaburzenia rytmu serca występują w różnych postaciach, od łagodnych i niewymagających leczenia (np. pojedyncze pobudzenia dodatkowe) do zagrażających życiu (np. migotanie komór).
zastoinowa niewydolność krążenia
Zastoinowa niewydolność krążenia (ZNK), znana również jako zastoinowa niewydolność serca, to stan kliniczny, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu. Prowadzi to do zastoju krwi w tkankach i narządach, obrzęków oraz zmniejszonej perfuzji tkanek. Główne objawy to duszność (szczególnie wysiłkowa i nocna), zmęczenie, obrzęki kończyn dolnych, powiększenie wątroby, przepełnienie żył szyjnych oraz trzeszczenia nad polami płucnymi.
zwyrodnieniowa choroba stawów
Zwyrodnieniowa choroba stawów (osteoartroza) to przewlekła choroba degeneracyjna stawów charakteryzująca się postępującą utratą chrząstki stawowej, przebudową kości podchrzęstnej oraz występowaniem zmian zapalnych. Najczęściej dotyczy stawów kolanowych, biodrowych, kręgosłupa oraz drobnych stawów rąk. Choroba zwykle rozpoczyna się po 40. roku życia, a jej częstość wzrasta wraz z wiekiem.
zabieg chirurgiczny w obrębie jamy brzusznej
Zabieg chirurgiczny w obrębie jamy brzusznej, zwany również laparotomią, jest procedurą medyczną, podczas której chirurg uzyskuje dostęp do narządów wewnętrznych brzucha poprzez nacięcie powłok brzusznych. Wskazania do tego typu zabiegów są liczne i obejmują m.in. ostre stany chirurgiczne (np. zapalenie wyrostka robaczkowego, perforacja wrzodu żołądka, niedrożność jelit), urazy brzucha, nowotwory narządów wewnętrznych, a także planowe zabiegi naprawcze (np. usunięcie pęcherzyka żółciowego, resekcja jelita).
ziarniniak Wegenera
Ziarniniak Wegenera, obecnie znany jako ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (GPA, ang. granulomatosis with polyangiitis), to rzadkie schorzenie autoimmunologiczne, charakteryzujące się zapaleniem małych i średnich naczyń krwionośnych oraz tworzeniem się ziarniniaków. Choroba najczęściej dotyczy górnych dróg oddechowych, płuc i nerek, choć może zajmować praktycznie każdy narząd. Typowe objawy obejmują krwawienia z nosa, trudności w oddychaniu, kaszel (czasem z krwią), gorączkę, bóle stawów oraz utratę masy ciała.
zapalenie żył
Zapalenie żył (phlebitis) to stan zapalny ściany naczynia żylnego, który może występować jako samodzielna jednostka chorobowa lub w połączeniu z zakrzepicą (zakrzepowe zapalenie żył). Najczęściej dotyczy żył powierzchownych kończyn dolnych, choć może również występować w żyłach głębokich. Czynniki ryzyka obejmują długotrwałe unieruchomienie, urazy, zabiegi operacyjne, ciążę, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, otyłość oraz predyspozycje genetyczne.
zwiększona częstotliwość oddawania moczu
Zwiększona częstotliwość oddawania moczu (częstomocz, poliuria) to stan, w którym pacjent oddaje mocz częściej niż zazwyczaj, co może wskazywać na różne schorzenia układu moczowego lub inne choroby ogólnoustrojowe. Normalna częstotliwość oddawania moczu wynosi 4-6 razy na dobę, natomiast w przypadku częstomoczu może to być nawet kilkanaście razy. Częstomocz może występować zarówno w ciągu dnia (częstomocz dzienny), jak i w nocy (nykturia).
zakażenie sromu
Zakażenie sromu to stan zapalny zewnętrznych narządów płciowych kobiety. Najczęściej jest spowodowane infekcją bakteryjną, grzybiczą, wirusową lub pasożytniczą. Typowe objawy obejmują świąd, pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk tkanek sromu oraz zwiększoną wydzielinę z pochwy, często o nieprzyjemnym zapachu. U pacjentek mogą również wystąpić dolegliwości bólowe podczas oddawania moczu czy współżycia.
zespół Löfflera
Zespół Löfflera to rzadka choroba układu oddechowego charakteryzująca się eozynofilią płucną w połączeniu z przejściowymi naciekami w płucach widocznymi w obrazie radiologicznym. Najczęściej występuje jako reakcja alergiczna na leki, pasożyty, grzyby lub inne alergeny. Pacjenci z zespołem Löfflera mogą prezentować objawy takie jak kaszel, świszczący oddech, gorączka, złe samopoczucie oraz bóle mięśniowe.
zapalenie przedniego odcinka oka
Zapalenie przedniego odcinka oka (anterior uveitis) to stan zapalny obejmujący tęczówkę (iritis) lub tęczówkę i ciało rzęskowe (iridocyclitis). Jest to najczęstsza postać zapalenia błony naczyniowej oka, stanowiąca około 60-70% wszystkich przypadków zapalenia błony naczyniowej. Choroba może wystąpić jako izolowane schorzenie okulistyczne lub jako objaw choroby ogólnoustrojowej, takiej jak zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba Leśniowskiego-Crohna, łuszczyca czy sarkoidoza.
zespół depresyjny
Zespół depresyjny (depresja) to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się utrzymującym się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), zmniejszoną energią oraz zaburzeniami snu i apetytu. Najczęściej występuje jako epizod depresyjny w przebiegu choroby afektywnej jednobiegunowej lub dwubiegunowej, może też być reakcją na trudne sytuacje życiowe lub towarzyszyć innym schorzeniom.
zapobieganie inwazyjnemu zakażeniu wywołanemu przez Neisseria meningitidis
Zapobieganie inwazyjnemu zakażeniu wywołanemu przez Neisseria meningitidis (inaczej meningokokami) to kluczowy element profilaktyki ciężkich chorób, takich jak sepsa meningokokowa i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Neisseria meningitidis jest bakterią kolonizującą nosogardziel u około 10% populacji, a inwazyjne zakażenia meningokokowe (IChM) charakteryzują się wysoką śmiertelnością sięgającą 10-20% oraz poważnymi powikłaniami u osób, które przeżyły.
zespół Meniere’a
Zespół Meniere’a to przewlekłe schorzenie ucha wewnętrznego, charakteryzujące się nawracającymi epizodami zawrotów głowy (vertigo), niedosłuchu, szumów usznych (tinnitus) oraz uczucia pełności w uchu. Choroba wywoływana jest przez nadmierne gromadzenie się endolimfy w błędniku, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w uchu wewnętrznym i zaburzenia funkcji narządu równowagi oraz słuchu.
zespół Stevensa-Johnsona
Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) to rzadka, ciężka reakcja nadwrażliwości skórnej charakteryzująca się obumieraniem naskórka i błon śluzowych. Schorzenie to ma podłoże immunologiczne i najczęściej występuje jako reakcja polekowa, choć może być również wywołane infekcjami. SJS objawia się wysoką gorączką, bólem gardła, zmęczeniem, a następnie pojawieniem się bolesnych zmian skórnych – początkowo płaskich, czerwonych plam, które przekształcają się w pęcherze i nadżerki.
znieczulenie zewnątrzoponowe
Znieczulenie zewnątrzoponowe (epiduralne) to metoda miejscowego znieczulenia regionalnego, polegająca na wprowadzeniu leku znieczulającego do przestrzeni zewnątrzoponowej kanału kręgowego. Technika ta umożliwia blokadę przewodnictwa nerwowego w korzeniach nerwów rdzeniowych, powodując odwracalną utratę czucia i/lub funkcji motorycznych w określonych obszarach ciała.
zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego
Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego to grupa schorzeń charakteryzująca się nieprawidłową aktywnością mięśniową w obrębie przewodu pokarmowego, co prowadzi do zaburzeń perystaltyki i pasażu treści pokarmowej. Zaburzenia te mogą dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, począwszy od przełyku, poprzez żołądek, jelito cienkie, aż po jelito grube.
zapalenie oskrzeli związane z przeziębieniem
Zapalenie oskrzeli związane z przeziębieniem to ostre schorzenie dróg oddechowych, najczęściej o etiologii wirusowej, charakteryzujące się stanem zapalnym błony śluzowej oskrzeli. Główne objawy to kaszel (początkowo suchy, później produktywny), któremu mogą towarzyszyć duszność, świszczący oddech oraz odkrztuszanie wydzieliny oskrzelowej. Zwykle rozwija się jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych (przeziębienia) i może trwać od kilku dni do kilku tygodni.
złożona hipercholesterolemia
Złożona hipercholesterolemia (hypercholesterolemia composita) to stan charakteryzujący się podwyższonym stężeniem całkowitego cholesterolu oraz lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C) we krwi, któremu towarzyszy również podwyższony poziom trójglicerydów. Jest to zaburzenie metaboliczne, które może mieć podłoże genetyczne (hipercholesterolemia rodzinna) lub być nabyte wskutek nieprawidłowej diety, otyłości, cukrzycy, niedoczynności tarczycy czy stosowania niektórych leków.