Leksykon wskazań
na literę „Z”

Wskazania na „Z”, strona 5 z 36

• zapobieganie nawrotom wola po resekcji wola

  Zapobieganie nawrotom wola po resekcji wola jest istotnym elementem długoterminowej opieki nad pacjentem, który przeszedł zabieg chirurgiczny wola tarczycy. Wole to powiększenie gruczołu tarczowego, które może powrócić nawet po częściowym usunięciu gruczołu. Najczęstszą przyczyną nawrotów jest niedobór jodu, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto), a także predyspozycje genetyczne.

• zapobieganie nawrotom wola po resekcji wola u pacjentów w stanie eutyreozy

  Zapobieganie nawrotom wola po resekcji wola u pacjentów w stanie eutyreozy to ważne wskazanie do stosowania terapii supresyjnej hormonami tarczycy. Wole, czyli powiększenie gruczołu tarczowego, często wymaga interwencji chirurgicznej, szczególnie gdy powoduje objawy uciskowe lub istnieje ryzyko złośliwości. Mimo usunięcia części lub całości tarczycy, u około 10-40% pacjentów może dojść do nawrotu wola w ciągu kilku lat po operacji.

• zapobieganie nawrotom epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej

  Zapobieganie nawrotom epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) stanowi kluczowy element długoterminowego postępowania terapeutycznego. ChAD charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów depresji i manii lub hipomanii, przy czym u wielu pacjentów epizody depresyjne występują częściej i trwają dłużej niż epizody maniakalne. Profilaktyka nawrotów depresji jest szczególnie istotna, ponieważ to właśnie one odpowiadają za większość obciążenia związanego z chorobą, zwiększone ryzyko samobójstwa oraz pogorszenie funkcjonowania społecznego i zawodowego.

• zapalenie trzustki

  Zapalenie trzustki to stan zapalny narządu, który może przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej. Ostre zapalenie trzustki charakteryzuje się nagłym początkiem, silnym bólem w nadbrzuszu promieniującym do pleców, nudnościami, wymiotami i gorączką. Przewlekłe zapalenie trzustki rozwija się powoli, prowadząc do stopniowego niszczenia tkanki trzustkowej, co skutkuje upośledzeniem funkcji wydzielniczej i wewnątrzwydzielniczej.

• zaparcie na tle spastycznym

  Zaparcie na tle spastycznym (spastyczne) charakteryzuje się nieprawidłową, nadmierną kurczliwością mięśni jelita grubego, co prowadzi do spowolnienia pasażu treści jelitowej. Jest jednym z podtypów zespołu jelita drażliwego (ZJD) z dominującym zaparciem. Pacjenci doświadczają trudności w oddawaniu stolca, uczucia niepełnego wypróżnienia oraz bólów brzucha, które zwykle ustępują po defekacji.

• zapobieganie migrenie

  Zapobieganie migrenie, znane również jako profilaktyka migreny, to postępowanie terapeutyczne mające na celu zmniejszenie częstotliwości, nasilenia i czasu trwania ataków migreny. Jest wskazane u pacjentów, u których migrena występuje co najmniej 4 dni w miesiącu, u których ataki migreny są wyjątkowo ciężkie lub nie reagują dobrze na leczenie doraźne, a także u osób z migreną hemiplegiczną, migreną z przedłużoną aurą lub zawałem migrenowym.

• zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka

  Zapalenie przedniego odcinka oka (anterior uveitis) to stan zapalny obejmujący tęczówkę (irydocyklitis) lub tęczówkę i ciało rzęskowe (irydocyklitis). Jest to najczęstsza postać zapalenia błony naczyniowej oka, stanowiąca około 75% wszystkich przypadków zapalenia błony naczyniowej. Zapalenie może być ostre, przewlekłe lub nawracające, jednostronne lub obustronne. Pacjenci zazwyczaj zgłaszają ból oka, światłowstręt, łzawienie oraz pogorszenie ostrości widzenia.

• zapalenie naczyń

  Zapalenie naczyń (vasculitis) to grupa chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się stanem zapalnym ścian naczyń krwionośnych, który prowadzi do ich uszkodzenia, zwężenia lub zamknięcia. W zależności od rodzaju i kalibru zajętych naczyń wyróżnia się różne typy zapalenia naczyń, w tym ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (dawniej ziarniniakowatość Wegenera), guzkowe zapalenie tętnic, zapalenie naczyń związane z ANCA, choroba Takayasu czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic.

• zapalenie kości

  Zapalenie kości (osteomyelitis) to poważna infekcja dotycząca kości i szpiku kostnego. Najczęściej powstaje wskutek zakażenia bakteryjnego, rzadziej grzybiczego, które może przedostać się do kości poprzez krwioobieg, z sąsiadujących tkanek miękkich lub na skutek bezpośredniego urazu. Głównym patogenem wywołującym to schorzenie jest Staphylococcus aureus, choć mogą to być również inne bakterie, jak Streptococcus, Pseudomonas aeruginosa czy Escherichia coli.

• zakażenie HIV-1

  Zakażenie HIV-1 (Human Immunodeficiency Virus type 1) to przewlekła choroba wirusowa, która atakuje układ odpornościowy człowieka, szczególnie limfocyty CD4+. Bez odpowiedniego leczenia zakażenie prowadzi do AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome), stanu ciężkiego niedoboru odporności, który czyni organizm podatnym na zakażenia oportunistyczne i nowotwory. Transmisja wirusa następuje poprzez kontakt z zakażoną krwią, spermą, wydzieliną pochwową lub mlekiem matki.

• zwiotczenie mięśni szkieletowych

  Zwiotczenie mięśni szkieletowych to stan, w którym dochodzi do zmniejszenia napięcia mięśniowego, co może być wymagane podczas różnych procedur medycznych, szczególnie zabiegów chirurgicznych. Często jest to konieczne podczas intubacji dotchawiczej, zabiegów endoskopowych oraz operacji jamy brzusznej, klatki piersiowej czy okulistycznych. Głównym celem zastosowania leków zwiotczających jest zapewnienie odpowiednich warunków operacyjnych poprzez rozluźnienie mięśni szkieletowych pacjenta.

• znieczulenie regionalne

  Znieczulenie regionalne to technika anestezjologiczna polegająca na czasowym zablokowaniu przewodnictwa nerwowego w określonej części ciała poprzez podanie środka znieczulającego miejscowo w okolicę nerwów lub splotów nerwowych. W przeciwieństwie do znieczulenia ogólnego, pacjent podczas znieczulenia regionalnego pozostaje przytomny, a jedynie określony obszar ciała zostaje pozbawiony czucia.

• znieczulenie miejscowe

  Znieczulenie miejscowe to procedura medyczna, polegająca na czasowym zahamowaniu przewodnictwa nerwowego w określonym obszarze ciała, bez utraty świadomości pacjenta. Jest stosowane w celu eliminacji bólu podczas drobnych zabiegów chirurgicznych, stomatologicznych, dermatologicznych oraz procedur diagnostycznych. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co uniemożliwia generowanie i przewodzenie impulsów bólowych.

• zakażenie grzybicze skóry

  Zakażenie grzybicze skóry (dermatofitoza) to powszechny problem dermatologiczny wywołany przez dermatofity, drożdżaki lub pleśnie. Najczęściej manifestuje się zaczerwienieniem, złuszczaniem, świądem i pękaniem skóry. Zmiany mogą wystąpić na stopach (tinea pedis), tułowiu (tinea corporis), pachwinach (tinea cruris), głowie (tinea capitis) lub paznokciach (tinea unguium).

• zakażenie układu oddechowego

  Zakażenie układu oddechowego to powszechne schorzenie obejmujące infekcje górnych (nos, gardło, zatoki) lub dolnych dróg oddechowych (oskrzela, płuca). Zakażenia te mogą być wywołane przez wirusy, bakterie lub rzadziej grzyby. Najczęstszymi objawami są kaszel, ból gardła, katar, zatkaný nos, duszność oraz w przypadku infekcji dolnych dróg oddechowych – gorączka i ogólne osłabienie organizmu.

• zapalenie cewki moczowej

  Zapalenie cewki moczowej (urethritis) to stan zapalny cewki moczowej, najczęściej wywołany przez zakażenie bakteryjne lub przenoszone drogą płciową. Objawy obejmują pieczenie podczas oddawania moczu, zwiększoną częstotliwość mikcji, wydzielinę z cewki moczowej oraz czasem ból w podbrzuszu. U kobiet objawy mogą być podobne do zapalenia pęcherza moczowego, natomiast u mężczyzn często towarzyszą im dolegliwości ze strony układu rozrodczego.

• zakażenie żeńskich narządów płciowych

  Zakażenia żeńskich narządów płciowych obejmują szerokie spektrum stanów zapalnych dotyczących sromu, pochwy, szyjki macicy, macicy, jajowodów oraz jajników. Mogą być wywołane przez bakterie, wirusy, grzyby lub pierwotniaki. Najczęstsze zakażenia to bakteryjna waginoza, kandydoza pochwy oraz rzęsistkowica. Występują one często u kobiet w wieku reprodukcyjnym, przy czym czynnikami ryzyka są: aktywność seksualna, zaburzenia równowagi hormonalnej, stosowanie antybiotyków, obniżona odporność oraz nieprawidłowa higiena intymna.

• zakażenie jamy ustnej

  Zakażenie jamy ustnej, znane również jako stomatitis, to stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej, który może być spowodowany różnymi czynnikami patogennymi, w tym bakteriami, wirusami i grzybami. Najczęściej spotykane zakażenia to kandydoza jamy ustnej (pleśniawki), zakażenia wirusem opryszczki, bakteryjne zapalenie dziąseł oraz infekcje związane z próchnicą zębów.

• zapalenie pęcherza

  Zapalenie pęcherza (cystitis) to infekcja dolnych dróg moczowych, charakteryzująca się stanem zapalnym błony śluzowej pęcherza moczowego. Najczęstszą przyczyną są bakterie, zwłaszcza Escherichia coli, które przedostają się do pęcherza przez cewkę moczową. Schorzenie to występuje częściej u kobiet ze względu na krótszą cewkę moczową, ale dotyka również mężczyzn, szczególnie w starszym wieku lub przy problemach z prostatą.

• zapobieganie zakażeniom po cesarskim cięciu

  Profilaktyka zakażeń po cesarskim cięciu stanowi istotny element opieki okołooperacyjnej, mający na celu zmniejszenie ryzyka powikłań infekcyjnych, które mogą wystąpić po zabiegu. Zakażenia miejsca operowanego (ZMO) po cesarskim cięciu dotyczą około 5-15% pacjentek, co czyni je jednym z najczęstszych powikłań tego zabiegu.

• zakażenie przewodu pokarmowego

  Zakażenie przewodu pokarmowego to stan chorobowy wywołany przez patogeny – wirusy, bakterie, pasożyty lub toksyny – które dostały się do układu pokarmowego. Najczęstsze objawy to biegunka, wymioty, nudności, bóle brzucha oraz gorączka. Zakażenia przewodu pokarmowego mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych, samoograniczających się stanów po ciężkie przypadki wymagające hospitalizacji, szczególnie u osób z osłabionym układem odpornościowym, małych dzieci i osób starszych.

• zespół mieloproliferacyjny

  Zespół mieloproliferacyjny to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego, charakteryzujących się nadmierną proliferacją komórek szpiku kostnego. Do najczęstszych postaci należą: przewlekła białaczka szpikowa, czerwienica prawdziwa, nadpłytkowość samoistna oraz pierwotne zwłóknienie szpiku. Choroby te wynikają z nabytych mutacji komórek macierzystych szpiku, prowadzących do niekontrolowanego namnażania się jednej lub więcej linii komórkowych.

• zaburzenie dwubiegunowe

  Zaburzenie dwubiegunowe (choroba afektywna dwubiegunowa, ChAD) to poważna choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem naprzemiennych epizodów manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. W fazie maniakalnej pacjent doświadcza wzmożonego nastroju, zwiększonej energii, zmniejszonej potrzeby snu, wzmożonej aktywności oraz myślenia o charakterze wielkościowym. Z kolei w fazie depresyjnej dominuje obniżony nastrój, anhedonia, zaburzenia snu i apetytu, problemy z koncentracją oraz myśli samobójcze.

• zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym

  Zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym jest kluczowym aspektem podczas procedur medycznych takich jak hemodializa, operacje z użyciem krążenia pozaustrojowego (np. operacje kardiochirurgiczne z użyciem płucoserca), ECMO (pozaustrojowe utlenowanie krwi) czy aferezy terapeutyczne. Kontakt krwi z powierzchniami sztucznymi aktywuje kaskadę krzepnięcia, co bez odpowiedniej antykoagulacji prowadziłoby do powstania zakrzepów, zatorów oraz uszkodzenia urządzeń medycznych.

• zapalenie błony naczyniowej oka w chorobie Behçeta

  Zapalenie błony naczyniowej oka w chorobie Behçeta stanowi jedno z najpoważniejszych objawów tej wieloukładowej choroby autoimmunologicznej. Charakteryzuje się nawracającym zapaleniem błony naczyniowej, które najczęściej ma charakter obustronny i może dotyczyć różnych części naczyniówki (zapalenie przedniego odcinka, pośredniego lub tylnego). Choroba Behçeta manifestuje się również owrzodzeniami jamy ustnej i narządów płciowych, zmianami skórnymi, zajęciem stawów oraz układu nerwowego i naczyniowego.

• zapalenie otrzewnej związane z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową

  Zapalenie otrzewnej związane z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową (CADO) to poważne powikłanie dotykające pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej jako metodzie leczenia nerkozastępczego. Występuje ono, gdy mikroorganizmy przedostają się do jamy otrzewnej, najczęściej wskutek nieprawidłowej techniki wymiany płynu dializacyjnego, zakażenia cewnika otrzewnowego lub translokacji bakterii z przewodu pokarmowego.

• zapobieganie osteoporozie

  Zapobieganie osteoporozie to kompleksowe działanie mające na celu zmniejszenie ryzyka rozwoju tej przewlekłej choroby szkieletu, charakteryzującej się obniżoną masą kostną i pogorszeniem mikroarchitektury tkanki kostnej. Osteoporoza prowadzi do zwiększonej łamliwości kości i podatności na złamania, szczególnie kręgosłupa, biodra i nadgarstka. Działania profilaktyczne są kluczowe szczególnie u kobiet po menopauzie, mężczyzn po 65. roku życia oraz osób z czynnikami ryzyka, takimi jak niska masa ciała, niedobór witaminy D, palenie tytoniu czy przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów.

• zmniejszenie głodu nikotynowego

  Zmniejszenie głodu nikotynowego to wskazanie terapeutyczne stosowane w leczeniu uzależnienia od nikotyny, głównie u osób pragnących rzucić palenie. Głód nikotynowy pojawia się w wyniku zaprzestania przyjmowania nikotyny i jest jednym z głównych objawów zespołu odstawienia, który obejmuje również drażliwość, niepokój, zaburzenia koncentracji, bezsenność oraz zwiększony apetyt. Nasilenie objawów odstawiennych zwykle osiąga szczyt w ciągu pierwszych 24-48 godzin i może utrzymywać się przez kilka tygodni.

• zapalenie jelita grubego związane z zakażeniem Clostridium difficile

  Zapalenie jelita grubego związane z zakażeniem Clostridium difficile (CDI) to poważne schorzenie przewodu pokarmowego wywołane przez bakterię beztlenową Clostridioides difficile. Infekcja ta występuje najczęściej u pacjentów po antybiotykoterapii, która zaburza naturalną florę jelitową, pozwalając na namnażanie się C. difficile. Choroba ta jest jedną z najczęstszych przyczyn biegunki szpitalnej i stanowi istotny problem epidemiologiczny w placówkach ochrony zdrowia.

• zaburzenie dyslektyczne

  Zaburzenie dyslektyczne, znane również jako dysleksja, to specyficzne zaburzenie uczenia się o podłożu neurologicznym, charakteryzujące się trudnościami w dokładnym i płynnym rozpoznawaniu słów oraz słabymi zdolnościami dekodowania i pisownia. Objawy manifestują się jako problemy z czytaniem, pisaniem, ortografią, a czasem także z matematyką, mimo prawidłowego rozwoju intelektualnego i odpowiedniej edukacji.

• zapalenie miedniczek nerkowych

  Zapalenie miedniczek nerkowych (pyelonephritis) to infekcja obejmująca górne drogi moczowe, w szczególności miedniczki i miąższ nerki. Najczęściej jest wywoływane przez bakterie E. coli, które przemieszczają się z pęcherza moczowego do górnych dróg moczowych. Występuje ono zarówno w postaci ostrej, jak i przewlekłej, przy czym ostra postać charakteryzuje się nagłym początkiem z wysoką gorączką, bólem w okolicy lędźwiowej, nudnościami, wymiotami oraz objawami dyzurycznymi.

• zapobieganie epizodowi maniakalnemu w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I

  Zapobieganie epizodom maniakalnym w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I to kluczowy aspekt leczenia tej przewlekłej choroby psychicznej. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I charakteryzuje się występowaniem na przemian epizodów manii (wzmożonego nastroju, energii, aktywności) oraz depresji, które mogą znacząco zaburzać funkcjonowanie pacjenta. Profilaktyka epizodów maniakalnych jest niezbędna, gdyż w ich trakcie pacjenci mogą podejmować ryzykowne decyzje finansowe, zawodowe czy osobiste, które mają długofalowe negatywne konsekwencje.

• zapalenie miedniczki nerkowej

  Zapalenie miedniczki nerkowej (pyelonephritis) to infekcyjne zapalenie górnych dróg moczowych, obejmujące miedniczkę nerkową i miąższ nerki. Jest to stan wymagający szybkiej diagnozy i leczenia, gdyż nieleczone może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ropień nerki, posocznica czy przewlekła choroba nerek. Najczęstszą przyczyną są bakterie Escherichia coli, które przemieszczają się z dolnych dróg moczowych do nerek, choć infekcję mogą wywołać również inne bakterie Gram-ujemne, rzadziej Gram-dodatnie.

• zesztywniające zapalenie kręgosłupa

  Zesztywniające zapalenie kręgosłupa (ZZK), znane również jako choroba Bechterewa, to przewlekła choroba zapalna z grupy spondyloartropatii seronegatywnych. Charakteryzuje się zapaleniem stawów krzyżowo-biodrowych i kręgosłupa, co prowadzi do postępującego usztywnienia kręgosłupa. Choroba dotyka głównie młodych mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet wynosi 3:1), a pierwsze objawy pojawiają się zwykle między 20. a 30. rokiem życia. Za główny czynnik genetyczny predysponujący do rozwoju ZZK uznaje się obecność antygenu HLA-B27.

• zaburzenie trawienia

  Zaburzenia trawienia to szeroki zakres problemów związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem przewodu pokarmowego. Mogą objawiać się bólem lub dyskomfortem w nadbrzuszu, uczuciem pełności, wzdęciami, nudnościami, odbijaniem czy zgagą. Wystąpić mogą zarówno jako ostre dolegliwości, jak i przewlekłe schorzenie.

• zakażenia grzybicze u pacjentów z przedłużającą się neutropenią

  Zakażenia grzybicze u pacjentów z przedłużającą się neutropenią stanowią poważne powikłanie medyczne, które wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia. Neutropenia, definiowana jako obniżenie liczby neutrofili poniżej 1000/μl, a zwłaszcza ciężka neutropenia poniżej 500/μl, znacząco zwiększa ryzyko inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Najczęściej występują one u pacjentów onkologicznych poddawanych intensywnej chemioterapii, po przeszczepieniu szpiku kostnego lub z hematologicznymi chorobami nowotworowymi.

• zapobieganie odrzuceniu przeszczepu

  Zapobieganie odrzuceniu przeszczepu to kluczowy aspekt opieki potransplantacyjnej. Odrzucenie przeszczepu występuje, gdy układ immunologiczny biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go. Ryzyko odrzucenia jest najwyższe w pierwszych miesiącach po przeszczepie, ale pacjenci wymagają leczenia immunosupresyjnego przez całe życie.

• zapalenie zatoki

  Zapalenie zatoki to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej przestrzenie powietrzne (zatoki przynosowe) w kościach czaszki. Może mieć charakter ostry (trwający do 4 tygodni) lub przewlekły (powyżej 12 tygodni). Najczęściej rozwija się w następstwie infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych, alergii, czy też nieprawidłowości anatomicznych. Typowe objawy obejmują ból twarzy, uczucie rozpierania, wydzielinę z nosa, zaburzenia węchu oraz ból głowy.

• zapalenie szyjki macicy

  Zapalenie szyjki macicy (cervicitis) to stan zapalny obejmujący szyjkę macicy, który może mieć charakter ostry lub przewlekły. Najczęściej jest powodowane przez infekcje bakteryjne, w tym Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium oraz wirusowe – głównie przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) i wirusa opryszczki (HSV). Rzadziej przyczyną mogą być czynniki nieinfekcyjne, takie jak urazy mechaniczne, alergie, czy drażnienie chemiczne.

• zapalenie mięśni

  Zapalenie mięśni (myositis) to schorzenie charakteryzujące się stanem zapalnym w obrębie tkanki mięśniowej, które prowadzi do osłabienia siły mięśniowej, bólu oraz w niektórych przypadkach zaników mięśni. Może występować jako choroba idiopatyczna (np. zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe), wtórna do chorób autoimmunologicznych, infekcji, reakcji na leki lub toksyny. Objawy obejmują postępujące osłabienie mięśni proksymalnych, trudności w wykonywaniu codziennych czynności, jak wchodzenie po schodach czy podnoszenie rąk powyżej głowy.

• zapalenie błony maziowej

  Zapalenie błony maziowej (synovitis) to stan zapalny dotyczący błony wyściełającej wewnętrzną część torebki stawowej. Proces zapalny prowadzi do pogrubienia błony maziowej oraz zwiększonej produkcji płynu stawowego, co objawia się obrzękiem, bólem, ograniczeniem ruchomości oraz uczuciem ciepła w obrębie stawu. Zapalenie może być ostre lub przewlekłe i dotyczyć jednego lub wielu stawów.

• zapalenie dróg żółciowych

  Zapalenie dróg żółciowych (cholangitis) to poważna infekcja przewodów żółciowych, będąca stanem nagłym wymagającym szybkiej interwencji medycznej. Występuje najczęściej w wyniku niedrożności dróg żółciowych spowodowanej kamieniami żółciowymi, zwężeniami lub nowotworami. Charakteryzuje się triada Charcota: gorączką z dreszczami, żółtaczką i bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha.

• zapalenie skóry

  Zapalenie skóry (dermatitis) to stan zapalny obejmujący powierzchniowe warstwy skóry, charakteryzujący się występowaniem rumienia, obrzęku, wysypki, pęcherzyków, złuszczania, sączenia oraz świądu. Może mieć charakter ostry lub przewlekły. Najczęstsze rodzaje zapaleń skóry to: kontaktowe zapalenie skóry (alergiczne i z podrażnienia), atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry oraz zapalenie skóry wywołane czynnikami zewnętrznymi.

• zapalenie przydatków

  Zapalenie przydatków (łac. adnexitis) to proces zapalny obejmujący jajniki i jajowody, czyli tzw. przydatki macicy. Najczęściej ma podłoże infekcyjne i rozwija się w wyniku wstępującego zakażenia bakteryjnego z dróg rodnych. Głównymi patogenami odpowiedzialnymi za rozwój zapalenia przydatków są bakterie Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium oraz bakterie beztlenowe i paciorkowce.

• zakażenie pochwy

  Zakażenie pochwy, znane również jako zapalenie pochwy lub vaginitis, to stan charakteryzujący się stanem zapalnym błony śluzowej pochwy. Najczęstsze przyczyny to infekcje bakteryjne (bakteryjna waginoza), grzybicze (kandydoza pochwy) oraz rzęsistkowe. Objawy obejmują nieprawidłową wydzielinę z pochwy, świąd, pieczenie, ból podczas stosunku płciowego oraz nieprzyjemny zapach. Zakażenie pochwy może wystąpić na skutek zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej, osłabienia układu odpornościowego, stosowania antybiotyków, zmian hormonalnych lub nieprawidłowej higieny intymnej.

• zakażenie błony śluzowej jamy ustnej

  Zakażenie błony śluzowej jamy ustnej (stomatitis) to stan zapalny dotykający tkanki wyściełające jamę ustną. Może być wywołane przez czynniki infekcyjne (wirusy, bakterie, grzyby), czynniki drażniące, reakcje alergiczne lub być objawem chorób ogólnoustrojowych. Najczęstszymi patogenami są wirus opryszczki (HSV), grzyby z rodzaju Candida oraz bakterie beztlenowe.

• zator płuc

  Zator płuc (zatorowość płucna) to poważny stan medyczny, polegający na zablokowaniu tętnicy płucnej lub jej gałęzi przez materiał zatorowy, najczęściej skrzeplinę krwi. Zator płuc stanowi trzecią co do częstości przyczynę zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, po zawale serca i udarze mózgu. Głównym źródłem materiału zatorowego jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych lub miednicy.

• zakrzepica żylna

  Zakrzepica żylna to stan chorobowy charakteryzujący się tworzeniem się skrzepów krwi w żyłach, najczęściej w kończynach dolnych. Wyróżnia się zakrzepicę żył powierzchownych (ZŻP) oraz zakrzepicę żył głębokich (ZŻG), która stanowi poważniejszy problem kliniczny ze względu na ryzyko zatorowości płucnej. Do czynników ryzyka zakrzepicy należą: długotrwałe unieruchomienie, zabiegi operacyjne, ciąża, doustna antykoncepcja, choroby nowotworowe, wrodzone i nabyte zaburzenia krzepnięcia oraz podeszły wiek.

• zarostowa miażdżyca tętnic obwodowych

  Zarostowa miażdżyca tętnic obwodowych (PAOD – Peripheral Arterial Occlusive Disease) to choroba naczyń krwionośnych, w której dochodzi do zwężenia lub zamknięcia światła tętnic zaopatrujących kończyny, najczęściej dolne. Proces ten spowodowany jest odkładaniem się blaszek miażdżycowych, które ograniczają przepływ krwi, prowadząc do niedokrwienia tkanek. Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, otyłość i wiek powyżej 50 lat.

• zapalna choroba skóry

  Zapalna choroba skóry to termin obejmujący szereg schorzeń dermatologicznych charakteryzujących się stanem zapalnym skóry. Najczęstsze z nich to atopowe zapalenie skóry (AZS), łuszczyca, trądzik pospolity, trądzik różowaty oraz kontaktowe zapalenie skóry. Wskazania do leczenia pojawiają się, gdy choroba wpływa na jakość życia pacjenta, powoduje dyskomfort, świąd, ból lub zaburzenia snu.