zator płuc
Wskazanie

Zator płuc (zatorowość płucna) to poważny stan medyczny, polegający na zablokowaniu tętnicy płucnej lub jej gałęzi przez materiał zatorowy, najczęściej skrzeplinę krwi. Zator płuc stanowi trzecią co do częstości przyczynę zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, po zawale serca i udarze mózgu. Głównym źródłem materiału zatorowego jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych lub miednicy.

Objawy zatorowości płucnej mogą być różnorodne i niespecyficzne, co utrudnia diagnostykę. Najczęstsze to: duszność (często o nagłym początku), ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu, kaszel (czasem z krwiopluciem), tachykardia, spadek ciśnienia tętniczego, a w cięższych przypadkach omdlenie czy wstrząs. Rozpoznanie opiera się na ocenie klinicznej, badaniach obrazowych (angio-TK tętnic płucnych, scyntygrafia perfuzyjna płuc) oraz oznaczeniu D-dimerów.

Leczenie zatorowości płucnej obejmuje przede wszystkim terapię przeciwzakrzepową. W ostrej fazie stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna – Clexane, nadroparyna – Fraxiparine, dalteparyna – Fragmin) lub heparynę niefrakcjonowaną. W ciężkich przypadkach z niestabilnością hemodynamiczną może być konieczne leczenie trombolityczne (alteplaza – Actilyse). Długoterminowa terapia przeciwzakrzepowa obejmuje stosowanie antagonistów witaminy K (warfaryna – Warfin, acenokumarol – Sintrom) lub nowszych doustnych antykoagulantów: inhibitorów czynnika Xa (rywaroksaban – Xarelto, apiksaban – Eliquis) lub inhibitorów trombiny (dabigatran – Pradaxa).

Największe trudności w leczeniu zatoru płuc wiążą się z jego diagnostyką, gdyż objawy mogą być niecharakterystyczne i przypominać inne schorzenia. Kolejnym wyzwaniem jest równoważenie ryzyka krwawienia związanego z terapią przeciwzakrzepową z ryzykiem nawrotu choroby zakrzepowo-zatorowej. Indywidualizacja długości leczenia przeciwzakrzepowego stanowi istotny problem kliniczny. Szczególne trudności dotyczą również pacjentów z przeciwwskazaniami do antykoagulacji, u których może być konieczne zastosowanie filtrów do żyły głównej dolnej. Istotną kwestią jest także profilaktyka nawrotów, szczególnie u pacjentów z nawracającą chorobą zakrzepowo-zatorową lub trwałymi czynnikami ryzyka.