Leksykon wskazań
na literę „H”

Wskazania na „H”, strona 2 z 3

• hormonozależny rak ograniczony do gruczołu krokowego

  Hormonozależny rak ograniczony do gruczołu krokowego to typ nowotworu prostaty, który wykazuje zależność od androgenów (głównie testosteronu) w zakresie wzrostu i progresji. Charakteryzuje się tym, że komórki rakowe zawierają receptory androgenowe i reagują na obniżenie poziomu testosteronu lub blokadę tych receptorów. Ten typ raka stanowi większość przypadków nowotworów prostaty w momencie diagnozy.

• higieniczne odkażanie rąk

  Higieniczne odkażanie rąk to procedura mająca na celu eliminację mikroorganizmów przejściowych oraz redukcję flory stałej na skórze rąk. Jest to kluczowy element profilaktyki zakażeń w placówkach ochrony zdrowia, gastronomii oraz innych miejscach wymagających podwyższonych standardów higienicznych. Prawidłowe odkażanie rąk powinno trwać minimum 30 sekund i obejmować wszystkie powierzchnie dłoni, włącznie z przestrzeniami międzypalcowymi, kciukami oraz opuszkami palców.

• hiperlipidemia po przeszczepach

  Hiperlipidemia po przeszczepach narządów to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się podwyższonym poziomem lipidów (cholesterolu i trójglicerydów) we krwi u pacjentów po transplantacji. Jest to powszechne powikłanie, występujące u około 60-80% biorców przeszczepów, szczególnie po transplantacji nerek, wątroby, serca i płuc. Zaburzenie to rozwija się zazwyczaj w ciągu pierwszych miesięcy po zabiegu i może prowadzić do zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, które są główną przyczyną zgonów wśród pacjentów po przeszczepach.

• hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek

  Hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek to częste zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, które występuje w zaawansowanych stadiach przewlekłej choroby nerek (PChN). Stan ten rozwija się głównie w wyniku upośledzonej zdolności nerek do aktywacji witaminy D oraz obniżonej eliminacji fosforanów, co prowadzi do retencji fosforanów, obniżenia poziomu wapnia i wtórnej nadczynności przytarczyc.

• hemofilia z przeciwciałami przeciw czynnikowi VIII

  Hemofilia z przeciwciałami przeciw czynnikowi VIII, zwana również hemofilią powikłaną inhibitorem, to poważne zaburzenie krzepnięcia krwi, w którym układ odpornościowy pacjenta wytwarza przeciwciała (inhibitory) przeciwko podawanemu egzogennemu czynnikowi VIII. Inhibitory te neutralizują terapeutyczny czynnik VIII, sprawiając, że standardowe leczenie substytucyjne staje się nieskuteczne. Występuje u około 20-30% pacjentów z ciężką hemofilią A, najczęściej w ciągu pierwszych 50 dni ekspozycji na czynnik VIII.

• hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka bez przerzutów

  Hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka bez przerzutów to zaawansowana postać choroby nowotworowej prostaty, która wykazuje wrażliwość na terapię hormonalną, ale jednocześnie cechuje się wysokim ryzykiem progresji. Pacjenci z tym rozpoznaniem mają podwyższony poziom PSA (powyżej 20 ng/ml), wyższy stopień złośliwości w skali Gleasona (8-10) lub zaawansowanie kliniczne T2c-T3.

• hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami

  Hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami (mHSPC – metastatic hormone-sensitive prostate cancer) to zaawansowana postać raka prostaty, która odpowiada na leczenie hormonalne. W tej postaci choroby nowotwór rozprzestrzenia się poza gruczoł krokowy, najczęściej do kości, węzłów chłonnych lub innych narządów, ale nadal jest wrażliwy na terapię obniżającą poziom testosteronu.

• hormonozależny rak gruczołu krokowego

  Hormonozależny rak gruczołu krokowego to nowotwór złośliwy prostaty, którego wzrost i progresja są stymulowane przez męskie hormony płciowe, głównie testosteron. Jest to najczęściej występujący typ raka prostaty, stanowiący około 85-90% wszystkich przypadków. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, oznaczeniu poziomu PSA (swoisty antygen sterczowy) oraz badaniach obrazowych, a ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie biopsji gruczołu krokowego.

• hiperlipidemia typu IIb

  Hiperlipidemia typu IIb, znana również jako hiperlipidemia mieszana lub dysbetalipoproteinemia, charakteryzuje się jednoczesnym podwyższeniem stężenia cholesterolu całkowitego i trójglicerydów w surowicy krwi. Jest to spowodowane zwiększoną ilością lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) oraz lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL). Hiperlipidemia typu IIb może mieć podłoże genetyczne lub być nabyta w wyniku niewłaściwej diety, nadwagi, cukrzycy, niedoczynności tarczycy czy stosowania niektórych leków.

• hiperlipidemia typu IIa

  Hiperlipidemia typu IIa, znana również jako hipercholesterolemia rodzinna, jest genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem metabolizmu lipidów charakteryzującym się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego i frakcji LDL (tzw. „złego cholesterolu”) przy prawidłowym poziomie trójglicerydów. Schorzenie to występuje z częstością około 1:500 w populacji ogólnej i jest spowodowane głównie mutacjami w genie receptora LDL, co prowadzi do upośledzenia usuwania cząsteczek LDL z krwiobiegu.

• hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

  Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) u kobiet po menopauzie jest stosowana w celu łagodzenia objawów związanych z niedoborem estrogenów, który pojawia się po zaprzestaniu funkcji jajników. Do najczęstszych objawów menopauzy, które mogą być wskazaniem do HTZ, należą: uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, wahania nastroju, suchość pochwy oraz dyspareunia.

• hipoksemiczna niewydolność oddechowa

  Hipoksemiczna niewydolność oddechowa, znana również jako niewydolność oddechowa typu I, charakteryzuje się obniżonym poziomem tlenu we krwi tętniczej (PaO2 < 60 mmHg) przy normalnym lub obniżonym poziomie dwutlenku węgla. Występuje w różnych stanach klinicznych, takich jak zapalenie płuc, obrzęk płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zatorowość płucna czy aspiracja treści żołądkowej do płuc.

• hemoroidy

  Hemoroidy, inaczej guzki krwawnicze, to nabrzmiałe żyły w kanale odbytu i odbytnicy, które są bardzo częstym problemem proktologicznym dotykającym blisko 50% populacji powyżej 50 roku życia. Mogą być wewnętrzne (niewidoczne, zlokalizowane wewnątrz kanału odbytu) lub zewnętrzne (widoczne na brzegu odbytu). Główne objawy to krwawienie podczas defekacji, świąd, dyskomfort, ból oraz uczucie niepełnego wypróżnienia.

• hipomania

  Hipomania to stan psychiczny charakteryzujący się podwyższonym nastrojem, zwiększoną energią i aktywnością, ale o mniejszym nasileniu niż w przypadku pełnoobjawowej manii. Pacjenci z hipomanią doświadczają wzmożonego poczucia dobrostanu, zwiększonej produktywności, przyspieszonego toku myślenia oraz zmniejszonej potrzeby snu. Stan ten najczęściej występuje w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej typu II, gdzie epizody hipomaniakalne przeplatają się z epizodami depresyjnymi.

• hipogonadyzm

  Hipogonadyzm to schorzenie charakteryzujące się niedostateczną czynnością gruczołów płciowych, co prowadzi do niedoboru hormonów płciowych (testosteronu u mężczyzn lub estrogenów i progesteronu u kobiet). Może być pierwotny (związany z uszkodzeniem jąder lub jajników) lub wtórny (spowodowany zaburzeniami na poziomie podwzgórza lub przysadki mózgowej). Objawy u mężczyzn obejmują zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji, zmniejszenie masy mięśniowej, osteoporozę, a u kobiet brak miesiączki, bezpłodność i objawy menopauzalne.

• hamowanie fizjologicznej laktacji poporodowej

  Hamowanie fizjologicznej laktacji poporodowej to procedura medyczna stosowana u kobiet, które z różnych przyczyn nie mogą lub nie chcą karmić piersią po porodzie. Wskazania do hamowania laktacji obejmują: poważne choroby matki wymagające przyjmowania leków przeciwwskazanych podczas karmienia piersią, poród martwego dziecka, oddanie dziecka do adopcji, czy świadomy wybór matki dotyczący niekarmienia naturalnego.

• hiperkeratotyczne rogowacenie słoneczne

  Hiperkeratotyczne rogowacenie słoneczne to odmiana rogowacenia słonecznego charakteryzująca się wyraźnie uwydatnionymi zmianami hiperkeratotycznymi, które pojawiają się na skórze chroniczne eksponowanej na promieniowanie UV. Zmiany te występują najczęściej u osób starszych, o jasnej karnacji, z historią długotrwałej ekspozycji na słońce. Typową lokalizacją są odsłonięte części ciała, takie jak twarz, uszy, skóra głowy (szczególnie u osób łysiejących), przedramiona i grzbiety rąk.

• hiperkinetyczne zaburzenie motoryczne w chorobie Huntingtona

  Hiperkinetyczne zaburzenie motoryczne w chorobie Huntingtona stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych objawów tej postępującej, neurodegeneracyjnej choroby genetycznej. Objawy te manifestują się poprzez mimowolne, nieregularne, gwałtowne ruchy kończyn, tułowia i twarzy, określane jako pląsawica. Ruchy te nasilają się w miarę progresji choroby, prowadząc do znacznego upośledzenia funkcjonowania chorego w życiu codziennym.

• hemostaza

  Hemostaza to fizjologiczny proces odpowiedzialny za zatrzymanie krwawienia po uszkodzeniu ściany naczynia krwionośnego. Obejmuje kompleksową interakcję między płytkami krwi, czynnikami krzepnięcia, ścianą naczyniową i układem fibrynolizy. Proces ten można podzielić na fazę naczyniową (skurcz naczyń), płytkową (tworzenie czopu płytkowego) oraz osoczową (aktywacja kaskady krzepnięcia i tworzenie stabilnego skrzepu).

• hamowanie czynności motorycznej przewodu pokarmowego

  Hamowanie czynności motorycznej przewodu pokarmowego to procedura medyczna mająca na celu spowolnienie perystaltyki jelit. Jest to wskazanie terapeutyczne w różnych stanach klinicznych, takich jak biegunka, zespół jelita drażliwego z dominującą biegunką, niektóre postaci choroby Leśniowskiego-Crohna, czy też w przygotowaniu pacjenta do niektórych zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych przewodu pokarmowego.

• hamowanie tworzenia się płytki nazębnej

  Hamowanie tworzenia się płytki nazębnej to istotny aspekt profilaktyki stomatologicznej, który ma na celu zapobieganie powstawaniu biofilmu bakteryjnego na powierzchni zębów. Płytka nazębna formuje się naturalnie na zębach w wyniku kolonizacji bakterii, zwłaszcza po posiłkach bogatych w węglowodany. Nieleczona płytka nazębna prowadzi do rozwoju próchnicy, zapalenia dziąseł, a w konsekwencji do paradontozy.

• hipotensja podczas znieczulenia podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego

  Hipotensja (spadek ciśnienia tętniczego) jest jednym z najczęstszych powikłań znieczulenia podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego, występującym nawet u 80% pacjentów. Pojawia się głównie wskutek blokady współczulnej, prowadzącej do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego, co skutkuje spadkiem ciśnienia. Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami układu krążenia, kobiet ciężarnych oraz osób w podeszłym wieku.

• hamowanie zwężenia źrenicy w trakcie operacji zaćmy

  Hamowanie zwężenia źrenicy w trakcie operacji zaćmy jest istotnym elementem procedury chirurgicznej. Podczas operacji usunięcia zaćmy prawidłowe rozszerzenie źrenicy jest kluczowe dla uzyskania dobrego dostępu do soczewki, co umożliwia jej precyzyjne usunięcie i wszczepienie soczewki wewnątrzgałkowej. Zwężenie źrenicy może nastąpić w wyniku uwalniania prostaglandyn podczas manipulacji wewnątrzgałkowych, co stanowi komplikację dla chirurga.

• hipertriglicerydemia

  Hipertriglicerydemia to stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem trójglicerydów we krwi (>150 mg/dl). Może występować jako zaburzenie pierwotne, uwarunkowane genetycznie, lub wtórne – w przebiegu otyłości, cukrzycy, nadużywania alkoholu, niedoczynności tarczycy czy podczas przyjmowania niektórych leków (m.in. doustnych środków antykoncepcyjnych, glikokortykosteroidów, beta-blokerów).

• higieniczna dezynfekcja skóry rąk

  Higieniczna dezynfekcja skóry rąk to procedura medyczna mająca na celu redukcję przejściowej flory bakteryjnej na skórze rąk personelu medycznego. Jest to podstawowy element profilaktyki zakażeń związanych z opieką zdrowotną. Wskazana jest przed i po każdym kontakcie z pacjentem, przed wykonaniem procedur aseptycznych, po kontakcie z płynami ustrojowymi oraz po kontakcie z otoczeniem pacjenta.

• hipoglikemia

  Hipoglikemia to stan zbyt niskiego stężenia glukozy we krwi, zazwyczaj poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l). Występuje najczęściej jako powikłanie farmakoterapii cukrzycy, zwłaszcza przy stosowaniu insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika. Hipoglikemia może również wystąpić u osób bez cukrzycy w przypadku długotrwałego głodzenia, intensywnego wysiłku fizycznego, nadużywania alkoholu, niektórych nowotworów wydzielających insulinę czy chorób wątroby.

• hormonozależny rak gruczołu krokowego miejscowo zaawansowany

  Hormonozależny rak gruczołu krokowego miejscowo zaawansowany to nowotwór prostaty, który rozwinął się poza torebkę gruczołu krokowego, ale nie dał przerzutów odległych. W przypadku tego typu nowotworu komórki rakowe wykazują zależność od androgenów (głównie testosteronu), co oznacza, że ich wzrost i proliferacja są stymulowane przez męskie hormony płciowe.

• hormonozależny rak wysokiego ryzyka ograniczony do gruczołu krokowego

  Hormonozależny rak wysokiego ryzyka ograniczony do gruczołu krokowego to zaawansowana postać raka prostaty, która wykazuje silną zależność od hormonów męskich (androgenów), lecz nie rozprzestrzeniła się poza gruczoł krokowy. Klasyfikacja „wysokiego ryzyka” oznacza zwiększone prawdopodobieństwo progresji choroby nawet przy leczeniu lokalnym. Do tej kategorii zalicza się nowotwory o punktacji Gleasona ≥8, poziomie PSA >20 ng/ml lub stadium klinicznym T2c-T3a.

• hormonozależny zaawansowany rak gruczołu krokowego

  Hormonozależny zaawansowany rak gruczołu krokowego to nowotwór charakteryzujący się zależnością od męskich hormonów płciowych (androgenów, głównie testosteronu). W tym stadium choroba przekracza granice gruczołu krokowego, może naciekać okoliczne tkanki lub dawać przerzuty odległe, najczęściej do kości, węzłów chłonnych, płuc i wątroby. Diagnozę stawia się na podstawie badania per rectum, oznaczenia stężenia PSA, badań obrazowych (MRI, scyntygrafia kości) oraz biopsji gruczołu krokowego.

• hormonozależny inwazyjny rak piersi we wczesnym stadium zaawansowania

  Hormonozależny inwazyjny rak piersi we wczesnym stadium zaawansowania to nowotwór, który wykazuje ekspresję receptorów hormonalnych (estrogenu i/lub progesteronu) i jest ograniczony do piersi oraz ewentualnie węzłów chłonnych pachowych, bez przerzutów odległych. Wczesne stadium zaawansowania obejmuje zazwyczaj stopnie I-II, czasem IIIA według klasyfikacji TNM. Hormonozależność guza jest korzystnym czynnikiem rokowniczym, gdyż umożliwia zastosowanie terapii hormonalnej.

• hormonozależny rak piersi we wczesnym stadium zaawansowania

  Hormonozależny rak piersi we wczesnym stadium zaawansowania to nowotwór, którego wzrost jest stymulowany przez hormony płciowe, głównie estrogeny. Stanowi około 70-80% wszystkich przypadków raka piersi. Wczesne stadium zaawansowania oznacza, że choroba została wykryta, zanim doszło do przerzutów odległych, zwykle w stadiach I-III. Diagnoza opiera się na badaniu histopatologicznym, które potwierdza obecność receptorów estrogenowych (ER) i/lub progesteronowych (PR) w komórkach nowotworowych.

• hiperlipoproteinemia

  Hiperlipoproteinemia to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się nieprawidłowo wysokim stężeniem lipoprotein w surowicy krwi. Lipoproteiny są kompleksami białkowo-lipidowymi transportującymi lipidy w organizmie. Hiperlipoproteinemia może dotyczyć podwyższonego poziomu cholesterolu całkowitego, lipoprotein o małej gęstości (LDL), lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) lub trójglicerydów.

• hipoprotrombinemia w przebiegu przetoki żółciowej

  Hipoprotrombinemia w przebiegu przetoki żółciowej to stan obniżonego poziomu protrombiny (czynnika II krzepnięcia) we krwi, występujący w konsekwencji zaburzeń wchłaniania witaminy K. W warunkach prawidłowych witamina K jest wchłaniana w jelicie cienkim przy udziale kwasów żółciowych. Przetoka żółciowa, powodując odpływ żółci poza przewód pokarmowy, uniemożliwia prawidłowe trawienie tłuszczów i wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy K.

• hipoprotrombinemia w przebiegu żółtaczki mechanicznej

  Hipoprotrombinemia w przebiegu żółtaczki mechanicznej to stan charakteryzujący się obniżonym poziomem protrombiny (czynnika II krzepnięcia) we krwi, który występuje jako powikłanie żółtaczki mechanicznej. Żółtaczka mechaniczna (obturacyjna) powstaje na skutek niedrożności dróg żółciowych, co prowadzi do upośledzenia odpływu żółci do dwunastnicy i jej zalegania w wątrobie.

• hipoprotrombinemia związana z hamowaniem działania witaminy K1

  Hipoprotrombinemia związana z hamowaniem działania witaminy K1 to stan charakteryzujący się obniżonym poziomem protrombiny (czynnika II) we krwi, co prowadzi do zaburzeń krzepnięcia krwi. Witamina K1 jest niezbędna do syntezy czynników krzepnięcia II, VII, IX i X w wątrobie. Jej niedobór lub hamowanie jej działania (np. przez leki przeciwzakrzepowe) prowadzi do zmniejszenia aktywności tych czynników.

• hipoprotrombinemia w przebiegu leczenia lekami przeciwbakteryjnymi

  Hipoprotrombinemia w przebiegu leczenia lekami przeciwbakteryjnymi jest stanem charakteryzującym się obniżonym poziomem protrombiny (czynnika II krzepnięcia) we krwi, co może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia. Występuje jako działanie niepożądane niektórych antybiotyków, szczególnie tych, które zaburzają florę bakteryjną jelit odpowiedzialną za syntezę witaminy K, niezbędnej do produkcji czynników krzepnięcia.

• hipoprotrombinemia powodowana przez doustne leki przeciwzakrzepowe

  Hipoprotrombinemia powodowana przez doustne leki przeciwzakrzepowe to stan zmniejszonego stężenia protrombiny (czynnika II) we krwi, który jest wynikiem stosowania leków z grupy antagonistów witaminy K. Jest to oczekiwany efekt farmakologiczny tych leków, jednak jego nadmierne nasilenie może prowadzić do powikłań krwotocznych. Hipoprotrombinemia objawia się wydłużeniem czasu protrombinowego (PT) oraz wzrostem wartości INR (International Normalized Ratio).

• hiperoksaluria

  Hiperoksaluria to stan chorobowy charakteryzujący się zwiększonym wydalaniem szczawianów z moczem, co prowadzi do tworzenia się kamieni nerkowych złożonych z szczawianu wapnia. Wyróżnia się hiperoksalurię pierwotną (uwarunkowaną genetycznie) oraz wtórną (nabytą). Pierwotna hiperoksaluria jest rzadką chorobą metaboliczną, która bez odpowiedniego leczenia może prowadzić do nefrokalcynozy, niewydolności nerek i ogólnoustrojowej akumulacji szczawianów (oksaloza).

• homocystynuria

  Homocystynuria to rzadka, dziedziczna choroba metaboliczna związana z zaburzeniami metabolizmu metioniny, powodująca podwyższony poziom homocysteiny i metioniny we krwi i moczu. Najczęściej wynika z niedoboru enzymu β-syntazy cystationiny (CBS), choć może być również spowodowana defektem innych enzymów biorących udział w metabolizmie homocysteiny. Choroba ujawnia się zazwyczaj w dzieciństwie i nieleczona prowadzi do poważnych powikłań wielonarządowych.

• hipertyroidyzm

  Hipertyroidyzm (nadczynność tarczycy) to stan kliniczny, w którym występuje nadmierna produkcja hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Najczęstszą przyczyną jest choroba Gravesa-Basedowa (autoimmunologiczna nadczynność tarczycy), ale może również wynikać z autonomicznego wola guzkowego, zapalenia tarczycy (tyreoiditis) czy przedawkowania preparatów tyroksyny.

• hormonalna terapia zastępcza w leczeniu objawów niedoboru estrogenów

  Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) to metoda leczenia stosowana głównie u kobiet w okresie menopauzalnym, której celem jest uzupełnienie niedoborów estrogenów. Niedobór estrogenów występuje naturalnie w okresie około- i pomenopauzalnym, a także może być skutkiem chirurgicznego usunięcia jajników, chemioterapii lub radioterapii. Objawy niedoboru estrogenów obejmują uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, suchość pochwy, bóle stawów, wahania nastroju oraz długofalowo zwiększone ryzyko osteoporozy i chorób sercowo-naczyniowych.

• HER-2 ujemny rak piersi z dodatnim receptorem dla hormonów

  HER-2 ujemny rak piersi z dodatnim receptorem dla hormonów to jeden z podtypów raka piersi, klasyfikowany na podstawie statusu receptorów. Charakteryzuje się brakiem nadekspresji białka HER-2 (human epidermal growth factor receptor 2) oraz obecnością receptorów estrogenowych (ER) i/lub progesteronowych (PR). Ten podtyp stanowi około 60-70% wszystkich przypadków raka piersi i generalnie wiąże się z lepszym rokowaniem w porównaniu do podtypów HER-2 dodatnich czy potrójnie ujemnych.

• homozygotyczna postać rodzinna hipercholesterolemii

  Homozygotyczna postać rodzinnej hipercholesterolemii (HoFH) jest rzadkim, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem metabolizmu lipidów, charakteryzującym się ekstremalnie wysokim stężeniem cholesterolu LDL w surowicy krwi. Występuje z częstością około 1:1 000 000 w populacji ogólnej. Choroba spowodowana jest mutacjami w obu allelach genów kodujących receptor LDL (LDLR), apolipoproteinę B (APOB), konwertazę proproteinową subtilizyny/keksyny typ 9 (PCSK9) lub białko adaptorowe receptora LDL (LDLRAP1).

• Helicobacter pylori w chorobie wrzodowej żołądka

  Helicobacter pylori to bakteria, która odgrywa kluczową rolę w patogenezie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Zakażenie tą bakterią jest jedną z głównych przyczyn rozwoju wrzodów trawiennych, szczególnie w przypadku wrzodów żołądka, gdzie infekcja H. pylori wykrywana jest u około 70-90% pacjentów. Bakteria ta ma zdolność kolonizacji śluzówki żołądka, wytwarzania ureazy neutralizującej kwas żołądkowy oraz indukcji przewlekłego zapalenia, co prowadzi do uszkodzenia bariery śluzówkowej i w konsekwencji do powstawania wrzodów.

• hipoksja

  Hipoksja, czyli niedotlenienie, to stan niedoboru tlenu w organizmie, tkankach lub komórkach. Może być spowodowana różnymi czynnikami, takimi jak przebywanie na dużej wysokości, choroby układu oddechowego (np. POChP, astma), zaburzenia krążenia (np. niewydolność serca), niedokrwistość czy zatrucie tlenkiem węgla. Objawami hipoksji są sinica, duszność, przyspieszony oddech, tachykardia, niepokój, zaburzenia świadomości, a w skrajnych przypadkach utrata przytomności.

• higieniczna dezynfekcja rąk

  Higieniczna dezynfekcja rąk to procedura medyczna mająca na celu redukcję liczby drobnoustrojów przejściowej flory bakteryjnej na skórze rąk. Jest to jedna z najważniejszych metod zapobiegania zakażeniom związanym z opieką zdrowotną. Zgodnie z wytycznymi WHO, higieniczna dezynfekcja rąk powinna być przeprowadzana przez personel medyczny przed i po kontakcie z pacjentem, przed procedurami aseptycznymi, po kontakcie z płynami ustrojowymi oraz po kontakcie z otoczeniem pacjenta.

• hiperurykemia wtórna

  Hiperurykemia wtórna to stan podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi, który występuje jako skutek innych chorób lub stosowanego leczenia. W przeciwieństwie do hiperurykemii pierwotnej, która ma podłoże genetyczne, wtórna hiperurykemia rozwija się na skutek zwiększonej produkcji kwasu moczowego lub zaburzeń jego wydalania przez nerki, spowodowanych czynnikami zewnętrznymi.

• hipofibrynogenemia nabyta

  Hipofibrynogenemia nabyta to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym poziomem fibrynogenu (czynnika I krzepnięcia) we krwi, który nie jest uwarunkowany genetycznie, lecz rozwija się wtórnie do innych schorzeń lub stanów patologicznych. Prawidłowe stężenie fibrynogenu wynosi 1,5-4,5 g/l. O hipofibrynogenemii mówimy, gdy poziom ten spada poniżej 1,5 g/l, przy czym wartości poniżej 1,0 g/l zwiększają istotnie ryzyko krwawień.

• hiperkalcemia w przebiegu podstawowej choroby nowotworowej

  Hiperkalcemia w przebiegu podstawowej choroby nowotworowej (HCM, hypercalcemia of malignancy) to stan zwiększonego stężenia wapnia w surowicy krwi występujący u pacjentów onkologicznych. Stan ten dotyczy około 10-30% pacjentów z nowotworami, najczęściej występuje w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuc oraz nowotworów głowy i szyi. Hiperkalcemia nowotworowa może być wynikiem kilku mechanizmów, w tym osteolitycznej destrukcji kości przez przerzuty, wydzielania przez komórki nowotworowe białka podobnego do parathormonu (PTHrP), zwiększonej produkcji witaminy D przez komórki nowotworowe lub wydzielania cytokin aktywujących resorpcję kości.

• hipercholesterolemia niewystępująca rodzinnie

  Hipercholesterolemia niewystępująca rodzinnie (hipercholesterolemia nierodzinna) to stan, w którym stężenie cholesterolu w surowicy krwi przekracza normy przyjęte dla danej populacji, jednak nie jest spowodowany genetycznymi mutacjami charakterystycznymi dla rodzinnych postaci hipercholesterolemii. Ten typ hipercholesterolemii najczęściej ma podłoże wieloczynnikowe i rozwija się w wyniku interakcji między predyspozycjami genetycznymi a czynnikami środowiskowymi, głównie dietą bogatą w nasycone kwasy tłuszczowe, brakiem aktywności fizycznej, otyłością czy paleniem tytoniu.