hiperlipoproteinemia
Wskazanie

Hiperlipoproteinemia to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się nieprawidłowo wysokim stężeniem lipoprotein w surowicy krwi. Lipoproteiny są kompleksami białkowo-lipidowymi transportującymi lipidy w organizmie. Hiperlipoproteinemia może dotyczyć podwyższonego poziomu cholesterolu całkowitego, lipoprotein o małej gęstości (LDL), lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) lub trójglicerydów.

Hiperlipoproteinemia może być pierwotna (uwarunkowana genetycznie) lub wtórna (będąca następstwem innych schorzeń, np. cukrzycy, niedoczynności tarczycy, choroby nerek, alkoholizmu czy stosowania niektórych leków). Klasyfikacja według Fredricksona wyróżnia pięć głównych typów hiperlipoproteinemii (I, IIa, IIb, III, IV, V), różniących się profilem lipidowym i zaburzeniami metabolicznymi.

W leczeniu hiperlipoproteinemii stosuje się przede wszystkim statyny, które hamują syntezę cholesterolu w wątrobie. W Polsce dostępne są preparaty zawierające atorwastatynę (np. Atoris, Torvacard, Atozet), rosuwastatynę (np. Crestor, Roswera, Suvardio) czy simwastatynę (np. Simvasterol, Simvacard, Zocor). Przy nietolerancji statyn lub przy ich niewystarczającej skuteczności stosuje się ezetimib (np. Ezetrol, Ezehron), fibraty (np. Lipanthyl, Fenoratio) lub żywice jonowymienne (np. Colestid).

W przypadku ciężkich hiperlipidemi rodzinnych, gdy standardowa farmakoterapia jest nieskuteczna, stosuje się inhibitory PCSK9 podawane we wstrzyknięciach podskórnych – alirocumab (Praluent) lub ewolokumab (Repatha). W najcięższych przypadkach rozważa się aferezę lipoprotein o niskiej gęstości.

Największym wyzwaniem w leczeniu hiperlipoproteinemii jest uzyskanie dobrej współpracy pacjenta (adherence). Leczenie jest długotrwałe, a pacjenci często przerywają terapię z powodu działań niepożądanych (np. bóle mięśniowe przy stosowaniu statyn) lub braku odczuwalnych objawów choroby. Kolejnym problemem jest identyfikacja pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią, która wymaga intensywnego leczenia od wczesnych lat życia. Wyzwaniem pozostaje również osiągnięcie docelowych wartości lipidogramu u pacjentów wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, co często wymaga terapii skojarzonej kilkoma lekami.