profilaktyka przeciwmiażdżycowa
Wskazanie

Profilaktyka przeciwmiażdżycowa obejmuje działania mające na celu zapobieganie rozwojowi miażdżycy – przewlekłej choroby naczyń krwionośnych, charakteryzującej się odkładaniem się złogów cholesterolowych w ścianach tętnic. Jest to kluczowy element prewencji chorób sercowo-naczyniowych, które stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce i na świecie.

W ramach profilaktyki przeciwmiażdżycowej stosuje się zarówno interwencje niefarmakologiczne, jak i farmakoterapię. Do najważniejszych modyfikacji stylu życia należą: zbilansowana dieta z ograniczeniem tłuszczów nasyconych, regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu oraz ograniczenie spożycia alkoholu. Kluczowe znaczenie ma również kontrola chorób współistniejących, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy zaburzenia lipidowe.

W farmakoterapii profilaktyki przeciwmiażdżycowej najważniejszą rolę odgrywają statyny, takie jak: Atoris, Sortis, Tulip (atorwastatyna), Roswera, Crestor (rozuwastatyna), Simvasterol, Simvacard (simwastatyna). W przypadku nietolerancji statyn stosuje się ezetimib (Ezetrol, Ezehron) lub inhibitory PCSK9 jak Repatha (ewolokumab) czy Praluent (alirokumab). Kwas acetylosalicylowy w małych dawkach (Acard, Polocard) stosowany jest w prewencji wtórnej u pacjentów po incydentach sercowo-naczyniowych.

Największym wyzwaniem w profilaktyce przeciwmiażdżycowej jest niska świadomość pacjentów na temat znaczenia modyfikacji stylu życia oraz niedostateczna adherencja do zaleceń farmakologicznych. Statyny, mimo udowodnionej skuteczności, są często odstawiane przez pacjentów z powodu obaw o działania niepożądane. Dodatkową trudnością jest konieczność długotrwałej, często dożywotniej terapii oraz brak natychmiastowych, odczuwalnych dla pacjenta efektów leczenia, co zmniejsza motywację do kontynuowania farmakoterapii.

Istotną rolę w profilaktyce przeciwmiażdżycowej odgrywa również identyfikacja osób z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których interwencje prewencyjne przyniosą największe korzyści. Dotyczy to szczególnie pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią, cukrzycą oraz osób po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych, które wymagają intensywnej profilaktyki wtórnej.