Leksykon wskazań
na literę „H”

Wskazania na „H”, strona 3 z 3

• hiperfosfatemia

  Hiperfosfatemia to stan podwyższonego stężenia fosforanów w surowicy krwi, przekraczający 1,45 mmol/l (4,5 mg/dl). Najczęściej występuje u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN), szczególnie w stadium 4-5, gdy filtracja kłębuszkowa spada poniżej 30 ml/min. Hiperfosfatemia może również rozwinąć się w przebiegu rabdomiolizy, ostrej niewydolności nerek, zespołu rozpadu guza, kwasicy metabolicznej, a także w wyniku nadmiernej podaży fosforanów (np. lewatyw fosforanowych, suplementów witaminy D).

• hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B12

  Hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B12 to zespół manifestacji klinicznych dotyczących układu krwiotwórczego. Witamina B12 (kobalamina) jest niezbędna do prawidłowej produkcji czerwonych krwinek oraz funkcjonowania układu nerwowego. Jej niedobór prowadzi najczęściej do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej, charakteryzującej się obecnością nieprawidłowo dużych, niedojrzałych erytrocytów (makrocytów) w szpiku kostnym i krwi obwodowej.

• hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B6

  Hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B6 (pirydoksyny) stanowią istotny problem kliniczny, który obejmuje przede wszystkim niedokrwistość mikrocytarną syderopeniczną, zaburzenia syntezy hemoglobiny oraz dysfunkcję układu odpornościowego. Witamina B6 jest kofaktorem dla wielu enzymów uczestniczących w metabolizmie aminokwasów i syntezie hemu. Jej niedobór może prowadzić do zaburzeń w tworzeniu czerwonych krwinek i hemoglobiny.

• hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B1

  Hematologiczne objawy wynikające z przewlekłego niedoboru witaminy B1 (tiaminy) obejmują głównie anemię megaloblastyczną, która charakteryzuje się obecnością nieprawidłowo dużych erytrocytów (makrocytów) we krwi obwodowej. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się obniżenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby erytrocytów oraz podwyższenie wskaźnika MCV (średnia objętość krwinki czerwonej). Ponadto może wystąpić leukopenia oraz małopłytkowość, co zwiększa ryzyko krwawień i infekcji.

• hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą celem ochrony endometrium

  Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą jest stosowana w celu łagodzenia objawów menopauzy, takich jak uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, zmiany nastroju oraz zapobiegania osteoporozie. U kobiet z zachowaną macicą kluczowe jest stosowanie terapii estrogenowo-progestagenowej, ponieważ monoterapia estrogenami zwiększa ryzyko rozrostu i raka endometrium.

• hipotonia macicy

  Hipotonia macicy to stan zmniejszonego napięcia mięśnia macicy, który najczęściej występuje w trzecim okresie porodu lub wczesnym okresie poporodowym. Jest to poważne powikłanie położnicze, które może prowadzić do krwotoku poporodowego – jednej z głównych przyczyn śmiertelności okołoporodowej kobiet na świecie. Hipotonia macicy charakteryzuje się niezdolnością mięśnia macicy do odpowiedniego obkurczania się po porodzie łożyska.

• hamowanie zwężenia źrenicy w czasie operacji zaćmy

  Hamowanie zwężenia źrenicy w czasie operacji zaćmy to istotny aspekt procedury chirurgicznej, mający na celu utrzymanie odpowiedniego rozszerzenia źrenicy (midriazy) podczas zabiegu. Odpowiednie rozszerzenie źrenicy zapewnia chirurgowi właściwy dostęp do soczewki, co jest kluczowe dla bezpiecznego usunięcia zmętniałej soczewki i implantacji soczewki wewnątrzgałkowej.

• hiperpigmentacja

  Hiperpigmentacja to zaburzenie barwnikowe skóry, objawiające się nadmiernym gromadzeniem melaniny, co prowadzi do powstawania ciemniejszych plam lub obszarów na skórze. Może wystąpić na skutek ekspozycji na promieniowanie UV, zmian hormonalnych (np. melasma w ciąży), procesów zapalnych, urazów skóry (hiperpigmentacja pozapalna) czy stosowania niektórych leków.

• hormonalna terapia zastępcza w celu leczenia objawów spowodowanych niedoborem estrogenów u kobiet po menopauzie

  Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) w leczeniu objawów spowodowanych niedoborem estrogenów u kobiet po menopauzie stanowi skuteczną metodę łagodzenia dolegliwości klimakterycznych. Menopauza, definiowana jako ostatnie krwawienie miesiączkowe, które następuje przeciętnie około 51. roku życia, wiąże się z fizjologicznym wygasaniem czynności jajników i spadkiem produkcji estrogenów.

• hiponatremia

  Hiponatremia to stan obniżonego stężenia sodu w surowicy krwi poniżej 135 mmol/l. Może występować jako objaw różnych chorób, takich jak niewydolność serca, marskość wątroby, zespół nerczycowy, niedoczynność kory nadnerczy, choroby przysadki mózgowej czy zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Hiponatremia może być również wywołana przez stosowanie niektórych leków (m.in. diuretyków tiazydowych, inhibitorów pompy protonowej, leków przeciwdepresyjnych), nadmierne spożycie wody lub utratę sodu z przewodu pokarmowego (wymioty, biegunka).

• hiperamonemia

  Hiperamonemia (hipermonamemia) to stan podwyższonego stężenia amoniaku we krwi, który może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych. Amoniak jest produktem ubocznym metabolizmu białek i zwykle jest przekształcany w mocznik w wątrobie, a następnie wydalany przez nerki. Gdy ten proces zostaje zaburzony, poziom amoniaku we krwi wzrasta, co może prowadzić do encefalopatii, drgawek, a w ciężkich przypadkach do śpiączki i śmierci.

• hemodylucja

  Hemodylucja, znana również jako hemodylucja normowoleniczna, to technika polegająca na rozcieńczeniu krwi krążącej w organizmie poprzez dodanie płynów infuzyjnych, takich jak roztwory krystaloidów lub koloidów. Proces ten prowadzi do zmniejszenia lepkości krwi, co potencjalnie może poprawić jej przepływ przez naczynia krwionośne, szczególnie w mikrokrążeniu.

• hipoalbuminemia

  Hipoalbuminemia to stan obniżonego stężenia albuminy w surowicy krwi poniżej wartości referencyjnych (norma wynosi zwykle 3,5-5,0 g/dl). Jest to najczęściej objaw, a nie samodzielna jednostka chorobowa, który może towarzyszyć wielu stanom patologicznym. Albumina, jako główne białko osocza, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego, transporcie substancji endogennych i egzogennych oraz pełni funkcję antyoksydacyjną.

• hipogammaglobulinemia

  Hipogammaglobulinemia to zaburzenie immunologiczne charakteryzujące się obniżonym poziomem immunoglobulin (przeciwciał) w surowicy krwi, szczególnie klasy IgG. Stan ten może występować jako schorzenie pierwotne (wrodzone) lub wtórne (nabyte). Hipogammaglobulinemia występuje w przebiegu pierwotnych niedoborów odporności, takich jak pospolity zmienny niedobór odporności (CVID), agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X (choroba Brutona) czy selektywny niedobór IgA.

• hipoproteinemia

  Hipoproteinemia to stan obniżonego stężenia białek w osoczu krwi poniżej wartości referencyjnych (norma wynosi 6,0-8,0 g/dl). Najczęściej występuje jako efekt niedożywienia, utraty białek przez przewód pokarmowy, nerki lub skórę, zaburzeń wątrobowych, w tym niewydolności wątroby, czy też w przebiegu chorób przewlekłych. Stan ten może prowadzić do obrzęków, osłabienia, zaburzeń odporności oraz wydłużonego czasu gojenia ran.

• hiperprolaktynemia u mężczyzn

  Hiperprolaktynemia u mężczyzn to stan, w którym stężenie prolaktyny we krwi przekracza wartości referencyjne (zwykle powyżej 15-20 ng/ml). Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową, który u kobiet odpowiada głównie za laktację, natomiast u mężczyzn jego podwyższone stężenie może prowadzić do poważnych zaburzeń.

• hiperkalcemia wywołana chorobą nowotworową

  Hiperkalcemia wywołana chorobą nowotworową (HCM, ang. Hypercalcemia of Malignancy) to poważne powikłanie metaboliczne występujące u około 10-30% pacjentów onkologicznych. Najczęściej rozwija się w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuc oraz nowotworów głowy i szyi. Mechanizmy prowadzące do wzrostu stężenia wapnia obejmują: osteolizę związaną z przerzutami do kości, wydzielanie przez komórki nowotworowe peptydów podobnych do parathormonu (PTHrP), zwiększoną produkcję 1,25-dihydroksywitaminy D3 oraz wydzielanie cytokin aktywujących osteoklasty.