Leksykon wskazań
na literę „C”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „C”, strona 5 z 10

  • cukrzyca insulinoniezależna

    Cukrzyca insulinoniezależna, znana również jako cukrzyca typu 2, to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi spowodowanym insulinoopornością i/lub względnym niedoborem insuliny. W przeciwieństwie do cukrzycy typu 1, trzustka pacjentów z cukrzycą typu 2 nadal produkuje insulinę, ale organizm nie jest w stanie efektywnie jej wykorzystać. Cukrzyca typu 2 stanowi około 90-95% wszystkich przypadków cukrzycy i najczęściej występuje u osób po 40. roku życia, szczególnie u osób z nadwagą lub otyłością.

  • częstoskurcz przedsionkowy

    Częstoskurcz przedsionkowy jest zaburzeniem rytmu serca charakteryzującym się szybkim i regularnym rytmem przedsionków (zwykle 150-250 uderzeń na minutę), wywołanym przez ogniskową aktywność elektryczną z pojedynczego miejsca w przedsionku. Może występować zarówno w zdrowym sercu, jak i w sercu z chorobą strukturalną. Czynniki predysponujące obejmują choroby serca (m.in. wady zastawkowe, choroba wieńcowa), zaburzenia elektrolitowe, niedotlenienie, nadczynność tarczycy, alkohol, kofeina oraz niektóre leki.

  • częstoskurcz nawrotny w węźle przedsionkowo-komorowym

    Częstoskurcz nawrotny w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT – Atrioventricular Nodal Reentrant Tachycardia) to jedna z najczęstszych postaci napadowego częstoskurczu nadkomorowego. Występuje, gdy w obrębie węzła przedsionkowo-komorowego pojawia się dodatkowa droga przewodzenia, co umożliwia powstanie pętli nawrotnej. Najczęściej dotyka osoby w wieku 20-40 lat, częściej kobiety niż mężczyzn.

  • choroba Bechterewa

    Choroba Bechterewa, znana też jako zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), to przewlekła choroba zapalna, która głównie dotyka stawy krzyżowo-biodrowe oraz kręgosłup. Początek choroby najczęściej przypada na wiek 20-30 lat, a mężczyźni chorują około 3 razy częściej niż kobiety. Charakterystycznymi objawami są ból i sztywność w dolnej części pleców, nasilające się w nocy i wczesnym rankiem, a zmniejszające się po aktywności fizycznej.

  • ciężka choroba zakaźna z objawami toksycznymi

    Ciężka choroba zakaźna z objawami toksycznymi to stan kliniczny charakteryzujący się uogólnioną infekcją organizmu, która prowadzi do nasilonych objawów ogólnoustrojowych spowodowanych działaniem toksyn bakteryjnych lub wirusowych. Stan ten może być wywołany przez różne patogeny, w tym bakterie (np. meningokoki, pneumokoki, gronkowce), wirusy (np. grypy, SARS-CoV-2) lub pasożyty. Objawy toksyczne obejmują wysoką gorączkę, zaburzenia świadomości, hipotensję, tachykardię, zaburzenia oddychania, a w skrajnych przypadkach niewydolność wielonarządową.

  • czynne łuszczycowe zapalenie stawów

    Czynne łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) to przewlekła choroba zapalna stawów związana z łuszczycą skóry. Charakteryzuje się zapaleniem stawów, ścięgien i przyczepów ścięgnistych, często towarzyszą jej zmiany łuszczycowe na skórze lub paznokciach. Choroba ma charakter postępujący i może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia stawów oraz niepełnosprawności.

  • ciężka postać łuszczycy pospolitej

    Ciężka postać łuszczycy pospolitej to przewlekła, ogólnoustrojowa choroba zapalna skóry, charakteryzująca się występowaniem rumieniowych, łuszczących się zmian skórnych, które zajmują znaczną powierzchnię ciała (BSA > 10%) lub występują w szczególnie uciążliwych lokalizacjach (twarz, dłonie, stopy, genitalia). U pacjentów z ciężką łuszczycą obserwuje się też istotny wpływ choroby na jakość życia (DLQI > 10) oraz wysokie wartości wskaźnika PASI (> 10), który ocenia nasilenie zmian łuszczycowych.

  • czynna postać reumatoidalnego zapalenia stawów

    Czynna postać reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) to autoimmunologiczna choroba zapalna o charakterze przewlekłym, charakteryzująca się nasilonym procesem zapalnym w błonie maziowej stawów, co prowadzi do postępującego uszkodzenia chrząstki i kości. W czynnej fazie choroby obserwuje się nasilone objawy kliniczne takie jak ból, obrzęk, sztywność poranna stawów trwająca powyżej 60 minut oraz podwyższone parametry zapalne (OB, CRP).

  • choroba nerek u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2

    Choroba nerek u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2, znana również jako cukrzycowa choroba nerek (CChN), jest poważnym powikłaniem mikro- i makronaczyniowym cukrzycy. Charakteryzuje się postępującym upośledzeniem funkcji nerek, albuminurią oraz stopniowym zmniejszeniem filtracji kłębuszkowej (GFR). Uszkodzenie nerek rozpoczyna się od hiperperfuzji i hiperfiltracji kłębuszkowej, prowadząc ostatecznie do stwardnienia kłębuszków nerkowych.

  • częstoskurcz

    Częstoskurcz to zaburzenie rytmu serca, charakteryzujące się nieprawidłowo przyspieszoną czynnością serca, zwykle powyżej 100 uderzeń na minutę. Wyróżniamy kilka rodzajów częstoskurczów, w tym częstoskurcz nadkomorowy (SVT), częstoskurcz komorowy (VT) oraz trzepotanie i migotanie przedsionków. Częstoskurcze mogą występować zarówno u osób z chorobami serca, jak i u osób zdrowych, a ich przyczyny obejmują m.in. stres, stosowanie niektórych leków, choroby serca czy zaburzenia elektrolitowe.

  • choroba dróg oddechowych charakteryzująca się nadmierną ilością lepkiego śluzu

    Choroba dróg oddechowych charakteryzująca się nadmierną ilością lepkiego śluzu najczęściej odnosi się do przewlekłych stanów takich jak mukowiscydoza, rozstrzenie oskrzeli, przewlekłe zapalenie oskrzeli lub zespół dyskinezy rzęsek. W tych schorzeniach dochodzi do zaburzenia naturalnego mechanizmu oczyszczania dróg oddechowych, co prowadzi do gromadzenia się gęstej wydzieliny, utrudniającej przepływ powietrza i stanowiącej podłoże dla infekcji.

  • ciężka przewlekła astma oskrzelowa

    Ciężka przewlekła astma oskrzelowa to postać astmy charakteryzująca się uporczywymi, trudnymi do kontrolowania objawami pomimo stosowania intensywnego leczenia. Pacjenci z tym schorzeniem doświadczają częstych i poważnych zaostrzeń, które mogą zagrażać życiu, znacząco ograniczonych wartości spirometrycznych (FEV1 poniżej 60% wartości należnej) oraz istotnego wpływu choroby na codzienne funkcjonowanie.

  • ciężki ból wymagający użycia silnego opioidu

    Ciężki ból wymagający użycia silnego opioidu to stan kliniczny, w którym pacjent doświadcza bólu o znacznym natężeniu, opornego na standardowe leczenie przeciwbólowe. Występuje najczęściej w przypadku zaawansowanych chorób nowotworowych, poważnych urazów, w okresie pooperacyjnym lub w przewlekłych zespołach bólowych nieodpowiadających na leczenie słabszymi analgetykami. Intensywność bólu zazwyczaj przekracza 7-8 punktów w 10-stopniowej skali VAS (Visual Analogue Scale).

  • choroba przeziębieniowa

    Choroba przeziębieniowa to samoograniczająca się, wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych, charakteryzująca się takimi objawami jak nieżyt nosa, ból gardła, kaszel, a niekiedy również niewysoka gorączka i ogólne osłabienie. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są rinowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirusy RSV czy parainfluenzy. Objawy rozwijają się zwykle 1-3 dni po ekspozycji na patogen i utrzymują się średnio przez 7-10 dni.

  • cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki

    Cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki (CMV retinitis) to poważne, potencjalnie prowadzące do utraty wzroku schorzenie, które występuje głównie u osób z ciężkim niedoborem odporności, szczególnie u pacjentów z zaawansowanym AIDS, po przeszczepach narządów lub podczas stosowania immunosupresji. Zakażenie wirusem cytomegalii (CMV) atakuje siatkówkę oka, powodując jej zapalenie, co prowadzi do postępującego uszkodzenia i może skutkować trwałą ślepotą.

  • charakterystyka pojedynczej zmiany ogniskowej w płucu

    Charakterystyka pojedynczej zmiany ogniskowej w płucu to istotny problem diagnostyczny w pulmonologii. Pojedyncza zmiana ogniskowa (guzek płucny) definiowana jest jako okrągła lub owalna zmiana o średnicy do 3 cm, względnie dobrze odgraniczona od otaczającego miąższu płucnego. Zmiany te mogą mieć charakter łagodny (np. gruźliczak, hamartoma) lub złośliwy (rak płuca), co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne.

  • ciężkie zakażenie ucha, nosa i gardła

    Ciężkie zakażenia ucha, nosa i gardła to poważne stany chorobowe dotyczące górnych dróg oddechowych, które często wymagają pilnej interwencji medycznej. Infekcje te mogą mieć podłoże wirusowe lub bakteryjne, przy czym te drugie zwykle wymagają leczenia antybiotykowego. W przypadku zapalenia ucha środkowego (ostrego zapalenia ucha środkowego – OZUŚ) typowymi objawami są silny ból ucha, gorączka, pogorszenie słuchu i czasem wyciek z ucha. Ostre zapalenie zatok objawisię bólem twarzy, uczuciem rozpierania i wyciekiem ropnej wydzieliny, natomiast ostre zapalenie gardła charakteryzuje się silnym bólem podczas przełykania, powiększeniem węzłów chłonnych i niekiedy wysiękiem na migdałkach.

  • chirurgia otolaryngologiczna

    Chirurgia otolaryngologiczna to specjalizacja chirurgiczna zajmująca się diagnostyką i leczeniem operacyjnym schorzeń ucha, nosa, gardła, krtani, zatok oraz struktur przyległych głowy i szyi. Procedury te są wskazane w przypadku przewlekłych stanów zapalnych opornych na leczenie zachowawcze, guzów (łagodnych i złośliwych), wad wrodzonych, urazów oraz zaburzeń czynnościowych narządów ENT (ear, nose, throat).

  • ciężka zastoinowa niewydolność serca

    Ciężka zastoinowa niewydolność serca to zaawansowane stadium niewydolności serca, charakteryzujące się niezdolnością mięśnia sercowego do pompowania wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu. W tym stanie dochodzi do gromadzenia się płynów w płucach (obrzęk płuc) oraz w tkankach obwodowych (obrzęki obwodowe), co prowadzi do duszności, zmęczenia, osłabienia i ograniczenia aktywności fizycznej.

  • choroba górnych dróg oddechowych przebiegająca z obrzękiem błony śluzowej nosa

    Choroba górnych dróg oddechowych przebiegająca z obrzękiem błony śluzowej nosa to najczęściej ostre zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis), które może mieć podłoże infekcyjne (wirusowe, bakteryjne) lub alergiczne. Charakteryzuje się uczuciem blokady nosa, wyciekiem wydzieliny, kichaniem oraz niekiedy bólem gardła i głowy. Obrzęk błony śluzowej nosa powstaje wskutek rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększonej przepuszczalności ich ścian, co prowadzi do nagromadzenia płynu w tkankach.

  • ciężkie zakażenie wywołane przez gronkowce

    Ciężkie zakażenia gronkowcowe są poważnymi infekcjami wywołanymi przez bakterie z rodzaju Staphylococcus, najczęściej Staphylococcus aureus. Zakażenia te mogą obejmować zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, posocznicę, zakażenia skóry i tkanek miękkich o ciężkim przebiegu, zakażenia kości i stawów oraz zakażenia związane z obecnością ciał obcych (np. cewników, implantów). Szczególnie niebezpieczne są zakażenia wywołane przez szczepy MRSA (metycylinooporne S. aureus), które są odporne na większość antybiotyków beta-laktamowych.

  • częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolfa-Parkinsona-White’a

    Częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolfa-Parkinsona-White’a (WPW) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nieprawidłowo szybką czynnością przedsionków, które występuje na podłożu wrodzonej anomalii anatomicznej w postaci dodatkowej drogi przewodzenia (pęczek Kenta). Zespół WPW występuje u około 0,1-0,3% populacji ogólnej, a częstoskurcze nadkomorowe są najczęstszym objawem tego zespołu, dotykając 50-80% pacjentów z tą anomalią.

  • chromomikoza

    Chromomikoza, znana również jako chromoblastomykoza, to przewlekła grzybicza infekcja skóry i tkanki podskórnej, wywoływana przez różne gatunki ciemno zabarwionych grzybów, głównie z rodzajów Fonsecaea, Phialophora, Cladophialophora i Exophiala. Zakażenie najczęściej rozwija się po urazie, gdy grzyb dostaje się do organizmu poprzez uszkodzoną skórę, często u osób pracujących boso na roli w strefach tropikalnych i subtropikalnych.

  • choroba rdzenia

    Choroba rdzenia kręgowego (mielopatia) to stan patologiczny dotyczący rdzenia kręgowego, który może być spowodowany różnymi czynnikami, takimi jak urazy, stany zapalne, procesy zwyrodnieniowe, zaburzenia naczyniowe czy guzy. Najczęstszą przyczyną jest mielopatia szyjna, wynikająca z ucisku na rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym kręgosłupa, zazwyczaj spowodowana zmianami zwyrodnieniowymi.

  • choroba nerwowo-mięśniowa

    Choroby nerwowo-mięśniowe stanowią grupę schorzeń dotyczących układu nerwowego i mięśniowego, które charakteryzują się postępującą utratą funkcji mięśni i nerwów obwodowych. Wskazania do leczenia obejmują różnorodne jednostki chorobowe, takie jak dystrofie mięśniowe (Duchenne’a, Beckera), rdzeniowy zanik mięśni (SMA), stwardnienie boczne zanikowe (SLA), miastenię, polineuropatie czy zespoły miotoniczne. Objawy tych chorób mogą obejmować osłabienie mięśni, zaniki mięśniowe, męczliwość, fascykulacje, zaburzenia czucia oraz trudności z chodzeniem i wykonywaniem codziennych czynności.

  • choroba zapalna przedniego odcinka gałki ocznej

    Choroba zapalna przedniego odcinka gałki ocznej (anterior uveitis) jest najczęstszą postacią zapalenia błony naczyniowej oka. Charakteryzuje się stanem zapalnym tęczówki i ciała rzęskowego, co prowadzi do objawów takich jak zaczerwienienie oka, ból, nadwrażliwość na światło, zaburzenia widzenia oraz łzawienie. W ostrych przypadkach pacjenci mogą zgłaszać nagłe pogorszenie widzenia i silny dyskomfort. Zapalenie może być idiopatyczne lub wtórne do chorób układowych, takich jak spondyloartropatie, choroba Behçeta, sarkoidoza czy choroby infekcyjne.

  • choroba zapalna rogówki

    Choroba zapalna rogówki (keratitis) to schorzenie oka charakteryzujące się zapaleniem przezroczystej przedniej części gałki ocznej, która odpowiada za większość mocy refrakcyjnej oka. Może być spowodowana infekcjami (bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi, pasożytniczymi), urazami, noszeniem soczewek kontaktowych, zaburzeniami immunologicznymi lub ekspozycją na promieniowanie UV. Główne objawy to ból oka, światłowstręt, łzawienie, zaczerwienienie, niewyraźne widzenie i uczucie ciała obcego.

  • choroba zapalna spojówki gałkowej

    Choroba zapalna spojówki gałkowej, znana również jako zapalenie spojówki gałkowej lub zapalenie spojówki twardówkowej, to stan zapalny obejmujący spojówkę pokrywającą gałkę oczną. Może występować jako odizolowany problem oczny lub być objawem choroby ogólnoustrojowej. Do głównych objawów należą zaczerwienienie spojówki gałkowej (często w postaci trójkątnego nacieku naczyniowego skierowanego w stronę rogówki), ból oka, nadwrażliwość na światło oraz uczucie obecności ciała obcego.

  • choroba zapalna spojówki powiekowej

    Choroba zapalna spojówki powiekowej (conjunctivitis tarsalis) to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej wewnętrzną powierzchnię powiek. Najczęściej występuje w postaci przewlekłej i może być spowodowana różnymi czynnikami, w tym alergenami, infekcjami bakteryjnymi lub wirusowymi, a także reakcjami toksycznymi na substancje drażniące.

  • choroba oka ze współistniejącym odczynem zapalnym

    Choroba oka ze współistniejącym odczynem zapalnym to szeroka kategoria schorzeń okulistycznych, w których procesom chorobowym towarzyszy komponent zapalny. Może obejmować zapalenie błony naczyniowej (uveitis), zapalenie twardówki (skleritis), zapalenie rogówki (keratitis), zapalenie spojówek (conjunctivitis) oraz stany zapalne nerwu wzrokowego. Odczyn zapalny charakteryzuje się zaczerwienieniem, bólem, światłowstrętem, pogorszeniem widzenia oraz zwiększonym łzawieniem.

  • ciężka hipertriglicerydemia

    Ciężka hipertriglicerydemia to stan kliniczny charakteryzujący się znacznie podwyższonym poziomem trójglicerydów w surowicy krwi, przekraczającym 500 mg/dl (5,6 mmol/l), a często osiągającym wartości powyżej 1000 mg/dl. Stan ten stanowi istotne zagrożenie dla pacjenta, gdyż tak wysokie stężenia trójglicerydów mogą prowadzić do ostrego zapalenia trzustki – potencjalnie zagrażającego życiu powikłania.

  • chirurgiczne opracowanie ran

    Chirurgiczne opracowanie ran to podstawowa procedura medyczna mająca na celu oczyszczenie i przygotowanie rany do gojenia. Obejmuje usunięcie martwych tkanek, ciał obcych, zanieczyszczeń oraz dokładne przemycie rany. Procedura ta jest niezbędna w przypadku ran szarpanych, kłutych, ciętych, tłuczonych oraz oparzeniowych, aby zminimalizować ryzyko infekcji i wspomóc naturalny proces gojenia.

  • choroba Gravesa i Basedowa

    Choroba Gravesa-Basedowa to autoimmunologiczne schorzenie tarczycy, będące najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy. Charakteryzuje się produkcją przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (TRAb), które stymulują gruczoł tarczowy do nadmiernej produkcji hormonów. Choroba występuje częściej u kobiet (5-10 razy) niż u mężczyzn, a szczyt zachorowań przypada na 30-50 rok życia.

  • choroba serca

    Choroba serca to szerokie pojęcie obejmujące różne schorzenia dotyczące mięśnia sercowego, zastawek, naczyń wieńcowych lub układu przewodzącego serca. Najczęstszą postacią jest choroba niedokrwienna serca, spowodowana zwężeniem lub niedrożnością tętnic wieńcowych, prowadząca do niedokrwienia mięśnia sercowego. Inne częste choroby serca to niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca (arytmie), wady zastawkowe oraz kardiomiopatie.

  • chłoniak złośliwy nieziarniczy

    Chłoniak złośliwy nieziarniczy (NHL, Non-Hodgkin Lymphoma) to heterogenna grupa nowotworów układu chłonnego wywodzących się z limfocytów B, T lub komórek NK. Charakteryzuje się proliferacją komórek nowotworowych w węzłach chłonnych, śledzionie, szpiku kostnym oraz innych tkankach. W przeciwieństwie do chłoniaka Hodgkina, NHL obejmuje szerszy zakres podtypów histologicznych z różnym przebiegiem klinicznym i rokowaniem.

  • czkawka oporna na leczenie

    Czkawka oporna na leczenie to uporczywy objaw, charakteryzujący się napadowymi, mimowolnymi, gwałtownymi skurczami przepony, którym towarzyszy zamknięcie głośni, prowadzące do charakterystycznego dźwięku. Mówimy o czkawce opornej na leczenie, gdy utrzymuje się ona powyżej 48 godzin mimo wdrożenia standardowych metod terapeutycznych. Może być objawem poważnych schorzeń, takich jak choroby ośrodkowego układu nerwowego, choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia metaboliczne czy infekcje.

  • czyrak mnogi

    Czyrak mnogi (łac. furunculi multiplices) to infekcja skóry charakteryzująca się występowaniem wielu czyraków jednocześnie w różnych lokalizacjach ciała. Czyrak to bolesne, zapalne ropne zakażenie mieszka włosowego i otaczających tkanek, wywołane najczęściej przez bakterie Staphylococcus aureus. W przypadku czyraka mnogiego dochodzi do wystąpienia wielu ognisk zapalnych jednocześnie, co może świadczyć o obniżonej odporności organizmu lub rozsiewie zakażenia.

  • ciężki stan spastyczny oskrzeli

    Ciężki stan spastyczny oskrzeli to poważne schorzenie układu oddechowego, charakteryzujące się znacznym zwężeniem dróg oddechowych spowodowanym skurczem mięśni gładkich oskrzeli. Stan ten może występować jako zaostrzenie astmy oskrzelowej, w przebiegu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), reakcji anafilaktycznej lub jako odpowiedź na drażniące czynniki wziewne. Prowadzi do nasilonej duszności, świszczącego oddechu, uczucia ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlu.

  • choroba reagująca na leczenie glikokortykosteroidami

    Choroba reagująca na leczenie glikokortykosteroidami to szeroka kategoria schorzeń, w których obserwuje się pozytywną odpowiedź kliniczną na terapię sterydami. Zaliczają się do niej liczne choroby o podłożu autoimmunologicznym, zapalnym czy alergicznym. Wskazanie to pojawia się często w przypadkach, gdy podstawowym mechanizmem patofizjologicznym jest nadmierna reakcja układu immunologicznego lub przewlekły stan zapalny.

  • czynnościowe zaburzenie dróg żółciowych u pacjenta z niepowikłaną kamicą żółciową

    Czynnościowe zaburzenia dróg żółciowych u pacjentów z niepowikłaną kamicą żółciową stanowią złożony problem kliniczny, charakteryzujący się występowaniem objawów takich jak ból w prawym podżebrzu, uczucie pełności, wzdęcia i dyspepsja, pomimo braku objawów zapalnych lub mechanicznej obstrukcji dróg żółciowych. Zaburzenia te często współistnieją z kamicą żółciową, choć sama obecność złogów może nie być bezpośrednią przyczyną dolegliwości.

  • ciężkie łojotokowe zapalenie skóry

    Ciężkie łojotokowe zapalenie skóry to przewlekła, zapalna choroba skóry, charakteryzująca się obecnością czerwonych, łuszczących się zmian skórnych, które występują głównie w miejscach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak twarz, skóra głowy, klatka piersiowa, plecy oraz okolice uszu. W ciężkiej postaci choroba może powodować znaczny dyskomfort, świąd, pieczenie oraz prowadzić do zakażeń wtórnych.

  • ciężka łuszczyca

    Ciężka łuszczyca to przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się przyspieszonym cyklem odnowy komórek naskórka, co prowadzi do powstawania wyraźnych, czerwonych, łuszczących się zmian skórnych. Diagnoza ciężkiej postaci łuszczycy jest stawiana, gdy zmiany skórne obejmują znaczną powierzchnię ciała (zwykle powyżej 10% powierzchni skóry), występują w miejscach istotnie wpływających na jakość życia, jak twarz, dłonie, stopy, okolice narządów płciowych, lub gdy towarzyszą jej objawy ogólnoustrojowe, w tym łuszczycowe zapalenie stawów.

  • cholera

    Cholera to ostra choroba zakaźna układu pokarmowego wywoływana przez bakterię Vibrio cholerae. Infekcja szerzy się głównie drogą fekalno-oralną, poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Charakteryzuje się gwałtownym początkiem, obfitymi wodnistymi biegunkami, wymiotami, odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, które nieleczone mogą prowadzić do śmierci w ciągu kilku godzin.

  • choroba zwyrodnieniowa mózgu

    Choroba zwyrodnieniowa mózgu to termin obejmujący schorzenia, w których dochodzi do postępującej utraty struktury lub funkcji neuronów w mózgu. Najczęstszymi postaciami są choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, otępienie z ciałami Lewy’ego oraz otępienie czołowo-skroniowe. Schorzenia te charakteryzują się stopniowym pogarszaniem funkcji poznawczych, problemami z pamięcią, zaburzeniami motorycznymi i zmianami osobowości.

  • choroba dróg żółciowych o różnej etiologii

    Choroba dróg żółciowych obejmuje szereg stanów patologicznych dotyczących przewodów żółciowych o różnej etiologii, takich jak kamica żółciowa, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), pierwotna marskość żółciowa (PBC), cholangiopatia związana z IgG4, zwężenia dróg żółciowych czy nowotwory. Pacjenci najczęściej zgłaszają ból w prawym podżebrzu, żółtaczkę, świąd skóry, odbarwione stolce oraz ciemny mocz.

  • cukrzyca insulinoniezależna (typ II)

    Cukrzyca typu II (insulinoniezależna) to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z insulinooporności oraz względnego niedoboru insuliny. W przeciwieństwie do cukrzycy typu I, w typie II początkowo występuje wystarczająca produkcja insuliny, jednak tkanki obwodowe wykazują zmniejszoną wrażliwość na jej działanie. Z czasem może dojść do wyczerpania zdolności wydzielniczej komórek beta trzustki.

  • częste oddawanie moczu

    Częste oddawanie moczu (poliuria) to dolegliwość, która może wskazywać na różne schorzenia układu moczowego lub zaburzenia metaboliczne. Występuje, gdy pacjent oddaje mocz więcej niż 7-8 razy w ciągu dnia lub musi wstawać w nocy, aby skorzystać z toalety (nykturia). Za normę przyjmuje się oddawanie moczu 4-6 razy dziennie i raz w nocy.

  • choroba tarczycy

    Choroby tarczycy to szeroka grupa schorzeń dotyczących gruczołu tarczowego, które mogą prowadzić do jego niedoczynności, nadczynności lub zmian strukturalnych. Najczęstsze jednostki chorobowe to choroba Hashimoto (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy), choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe oraz raki tarczycy. Występują one znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn, szczególnie w okresach hormonalnych zmian, jak ciąża czy menopauza.

  • ciężka postać pląsawica Huntingtona

    Ciężka postać pląsawicy Huntingtona to zaawansowane stadium choroby Huntingtona, dziedzicznego schorzenia neurodegeneracyjnego, które charakteryzuje się postępującą degradacją komórek mózgowych. W ciężkiej postaci obserwuje się nasilone ruchy mimowolne (pląsawicze), znaczne zaburzenia poznawcze oraz poważne objawy psychiatryczne. Pacjenci doświadczają trudności w kontrolowaniu ruchów, mowy, połykania, a z czasem stają się całkowicie zależni od opieki innych.

  • cukrzycowa nefropatia kłębuszkowa jawna

    Cukrzycowa nefropatia kłębuszkowa jawna to zaawansowane stadium nefropatii cukrzycowej, charakteryzujące się znacznym uszkodzeniem kłębuszków nerkowych, prowadzącym do klinicznie widocznego pogorszenia funkcji nerek. Objawia się ona utrzymującym się białkomoczem przekraczającym 300 mg/dobę lub wskaźnikiem albumina/kreatynina powyżej 300 mg/g, stopniowym spadkiem filtracji kłębuszkowej (GFR) oraz postępującym nadciśnieniem tętniczym. Jawna nefropatia zazwyczaj rozwija się po 10-15 latach trwania cukrzycy typu 1 lub może być obecna już w momencie diagnozy cukrzycy typu 2.

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl