ciężka przewlekła astma oskrzelowa
Wskazanie

Ciężka przewlekła astma oskrzelowa to postać astmy charakteryzująca się uporczywymi, trudnymi do kontrolowania objawami pomimo stosowania intensywnego leczenia. Pacjenci z tym schorzeniem doświadczają częstych i poważnych zaostrzeń, które mogą zagrażać życiu, znacząco ograniczonych wartości spirometrycznych (FEV1 poniżej 60% wartości należnej) oraz istotnego wpływu choroby na codzienne funkcjonowanie.

W leczeniu ciężkiej przewlekłej astmy oskrzelowej stosuje się wysokie dawki wziewnych glikokortykosteroidów (np. Pulmicort, Flixotide, Alvesco) w połączeniu z długo działającymi β2-mimetykami (np. Oxodil, Formoterol, Serevent). W Polsce dostępne są również preparaty złożone, takie jak Symbicort, Seretide, Foster czy Trimbow. W terapii dodaje się także długo działające leki antycholinergiczne (np. Spiriva), antagonisty receptorów leukotrienowych (Montelukast) oraz teofilinę (Theoplus, Euphyllin).

U pacjentów z ciężką astmą, zwłaszcza o fenotypie eozynofilowym lub alergicznym, stosuje się leczenie biologiczne. W Polsce dostępne są omalizumab (Xolair) – przeciwciało anty-IgE, mepolizumab (Nucala) i benralizumab (Fasenra) – przeciwciała anty-IL-5, oraz dupilumab (Dupixent) – przeciwciało anty-IL-4/IL-13. Terapie te są dostępne w ramach programów lekowych NFZ dla pacjentów spełniających określone kryteria.

Największymi trudnościami w leczeniu ciężkiej przewlekłej astmy oskrzelowej są: oporność na standardowe leczenie, nawracające zaostrzenia wymagające hospitalizacji, efekty uboczne długotrwałej steroidoterapii (m.in. osteoporoza, nadciśnienie, cukrzyca), oraz współistnienie innych chorób utrudniających leczenie (np. POChP, przewlekłe zapalenie zatok, refluks żołądkowo-przełykowy). Istotnym problemem jest również nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, nieprawidłowa technika inhalacji oraz brak indywidualizacji terapii w zależności od fenotypu astmy.

Ważnym elementem leczenia jest także edukacja pacjenta, opracowanie pisemnego planu leczenia z uwzględnieniem postępowania w zaostrzeniach, regularne monitorowanie kontroli astmy oraz unikanie czynników wyzwalających zaostrzenia. W przypadkach najcięższych rozważa się również leczenie operacyjne, takie jak termoplastyka oskrzeli.