Interakcje
Finasteryd

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Finasteryd jest lekiem stosowanym w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz łysienia typu męskiego. Jak każdy lek, finasteryd może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi, co może mieć wpływ na jego skuteczność lub bezpieczeństwo stosowania. W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych interakcji finasterydu z innymi lekami oraz innymi substancjami.¹

Metabolizm finasterydu i jego wpływ na interakcje

Finasteryd jest metabolizowany głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450 3A4. Mimo to, badania wykazały, że substancja ta nie wpływa w sposób znaczący na aktywność tego układu enzymatycznego.^{2 3} Ważne jest podkreślenie, że finasteryd nie wywiera istotnego wpływu na układ enzymatyczny cytochromu P450 odpowiedzialnego za metabolizm innych produktów leczniczych.⁴

Na podstawie przeprowadzonych badań, ryzyko wpływu finasterydu na farmakokinetykę innych leków określono jako niewielkie.^{5 6}

Wpływ inhibitorów i induktorów cytochromu P450 3A4 na stężenie finasterydu

Istnieje prawdopodobieństwo, że inhibitory i induktory cytochromu P450 3A4 mogą wpływać na stężenie finasterydu w osoczu.^{7 8}

Jednakże, w oparciu o ustalone marginesy bezpieczeństwa, jest mało prawdopodobne, aby jakikolwiek wzrost stężenia finasterydu spowodowany jednoczesnym stosowaniem takich inhibitorów miał istotne znaczenie kliniczne.^{9 10 11}

Leki badane pod kątem interakcji z finasterydem

Przeprowadzono szereg badań klinicznych mających na celu ocenę potencjalnych interakcji finasterydu z różnymi lekami stosowanymi u mężczyzn. Nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z następującymi lekami:^{12 13}

• Propranolol (lek beta-adrenolityczny)¹⁴
• Digoksyna (lek nasercowy)¹⁵
• Glibenklamid (lek przeciwcukrzycowy)¹⁶
• Warfaryna (lek przeciwzakrzepowy)¹⁷
• Teofilina (lek stosowany w leczeniu astmy i POChP)¹⁸
• Fenazon/Antypiryna (lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy)¹⁹

Inne grupy leków badane pod kątem interakcji z finasterydem

W badaniach klinicznych oceniano również potencjalne interakcje finasterydu z innymi grupami leków często stosowanymi u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego. Nie stwierdzono klinicznie istotnych niekorzystnych interakcji w przypadku jednoczesnego stosowania finasterydu z następującymi grupami leków:²⁰

• Inhibitory konwertazy angiotensyny (inhibitory ACE)²¹
• Alfa-adrenolityki²²
• Beta-adrenolityki²³
• Antagoniści kanału wapniowego²⁴
• Azotany²⁵
• Leki moczopędne²⁶
• Antagoniści receptora H2²⁷
• Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny)²⁸
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym paracetamol i kwas acetylosalicylowy²⁹
• Chinolony³⁰
• Benzodiazepiny³¹

Interakcje finasterydu stosowanego miejscowo

W przypadku preparatów finasterydu stosowanych miejscowo (np. aerozolu na skórę), dostępne dane dotyczące interakcji są ograniczone. Miejscowe stosowanie finasterydu prowadzi do niewielkich układowych stężeń finasterydu.³²

Jest bardzo mało prawdopodobne, aby jednocześnie stosowane leki indukujące lub hamujące CYP3A4 miały istotny klinicznie wpływ na miejscowo stosowany finasteryd lub aby miejscowo stosowany finasteryd miał istotny klinicznie wpływ na inne leki metabolizowane przez ten enzym.³³

Należy unikać stosowania innych produktów miejscowych na okolice skóry leczone finasterydem w postaci aerozolu na skórę.³⁴

Interakcje z alkoholem

W oficjalnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających finasteryd nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Brak danych z badań klinicznych wskazujących na istotne interakcje między finasterydem a alkoholem etylowym. Jednakże, podobnie jak w przypadku większości leków, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i stosowania leku, gdyż alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak uczucie zmęczenia czy zawroty głowy.

Teoretycznie, ponieważ zarówno finasteryd jak i alkohol są metabolizowane przez wątrobę, jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększyć obciążenie tego narządu. Jednak ze względu na różne szlaki metaboliczne (finasteryd – głównie przez CYP3A4, alkohol – przez dehydrogenazę alkoholową), ryzyko istotnej interakcji farmakokinetycznej jest niewielkie.

Pacjenci leczeni finasterydem powinni być świadomi, że umiarkowane spożycie alkoholu prawdopodobnie nie wpływa znacząco na skuteczność leku ani nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych, jednak zaleca się zachowanie umiarkowania.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych – stężenie PSA

Ważnym aspektem przy stosowaniu finasterydu jest jego wpływ na stężenie swoistego antygenu sterczowego (PSA) w surowicy, co ma istotne znaczenie przy interpretacji wyników badań diagnostycznych.^{35 36}

Przy ocenie wyników laboratoryjnych PSA należy pamiętać, że jego stężenia u pacjentów leczonych finasterydem w dawce 5 mg zmniejszają się.^{37 38}

U większości pacjentów w pierwszych miesiącach leczenia obserwuje się szybkie zmniejszanie stężenia PSA, po czym wartości te stabilizują się na nowym poziomie.^{39 40}

Stężenie PSA po leczeniu stanowi około połowy wartości wyjściowej. Dlatego u typowego pacjenta leczonego finasterydem w dawce 5 mg przez sześć miesięcy lub dłużej, wartości PSA należy podwoić, porównując je z prawidłowymi wartościami u osób nieleczonych.^{41 42}

Tabela interakcji finasterydu z innymi produktami leczniczymi

Interakcje w terapii skojarzonej finasterydu z doksazosyną

W badaniu MTOPS (Medical Therapy of Prostate Symptoms) porównywano działanie finasterydu w dawce 5 mg na dobę, doksazosyny, terapii skojarzonej finasterydem i doksazosyną oraz placebo.⁴³

W tym badaniu profil bezpieczeństwa i tolerancji leczenia skojarzonego odpowiadał profilom poszczególnych składników.⁴⁴ Częstość zaburzeń ejakulacji u pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone była porównywalna do sumy częstości tego działania niepożądanego w obu grupach pacjentów leczonych w monoterapii.^{45 46}

Należy jednak zwrócić uwagę, że następujące działania niepożądane obserwowano częściej, jeśli finasteryd stosowano jednocześnie z doksazosyną: astenia, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i zaburzenia wytrysku.⁴⁷

Podsumowanie

Finasteryd jest substancją dobrze tolerowaną, z niewielką liczbą klinicznie istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Mimo że finasteryd jest metabolizowany przez układ cytochromu P450 3A4, nie wpływa w sposób znaczący na aktywność tego układu enzymatycznego, co ogranicza możliwość interakcji z innymi lekami. Inhibitory i induktory cytochromu P450 3A4 mogą wpływać na stężenie finasterydu w osoczu, jednak ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa leku, takie interakcje mają zazwyczaj niewielkie znaczenie kliniczne.

Badania kliniczne z udziałem szerokiego zakresu leków często stosowanych u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego (takich jak beta-adrenolityki, leki nasercowe, przeciwcukrzycowe, przeciwzakrzepowe i inne) nie wykazały istotnych klinicznie interakcji z finasterydem.

Należy pamiętać o wpływie finasterydu na stężenie PSA w surowicy, co ma znaczenie przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych i wykrywaniu raka gruczołu krokowego. U pacjentów leczonych finasterydem w dawce 5 mg stężenie PSA zmniejsza się o około 50% w porównaniu do wartości wyjściowych.

Przy jednoczesnym stosowaniu finasterydu i doksazosyny należy zwrócić uwagę na możliwość częstszego występowania takich działań niepożądanych jak astenia, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i zaburzenia wytrysku.

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji finasterydu z alkoholem, jednak zaleca się zachowanie umiarkowania w spożywaniu alkoholu podczas leczenia, jak w przypadku większości leków.