Właściwości farmakokinetyczne
Finasteryd

Właściwości farmakokinetyczne finasterydu

Finasteryd jest selektywnym inhibitorem 5α-reduktazy typu II, stosowanym w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz łysienia androgenowego u mężczyzn. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji czynnej, uwzględniający kluczowe parametry opisujące jej losy w organizmie człowieka.

Wchłanianie

Biodostępność finasterydu po podaniu doustnym wynosi około 80% w porównaniu z dawką podaną dożylnie. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach od przyjęcia leku, natomiast całkowite wchłanianie następuje po 6-8 godzinach.¹²

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, pokarm nie wpływa na biodostępność finasterydu, choć w niektórych przypadkach może opóźniać jego wchłanianie.³⁴

Dystrybucja

Finasteryd charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 93%. Parametry dystrybucji obejmują:⁵⁶

• Średni klirens: około 165 ml/min (zakres 70-279 ml/min)⁷
• Średnia objętość dystrybucji: około 76 litrów (zakres 44-96 l)⁸

Przy wielokrotnym podawaniu finasterydu obserwuje się kumulację niewielkich ilości substancji. Po zastosowaniu dawki dobowej 5 mg, minimalne stężenie finasterydu w stanie stacjonarnym (Cmin) wynosi 8-10 ng/ml i pozostaje stałe w dłuższym okresie.⁹¹⁰

W przypadku dawki 1 mg na dobę (stosowanej w leczeniu łysienia androgenowego), maksymalne stężenie finasterydu w osoczu w stanie stacjonarnym wynosiło średnio 9,2 ng/ml i występowało po 1-2 godzinach po podaniu; AUC (0-24 godz.) wynosiło 53 ng x godz./ml.¹¹¹²

Finasteryd przenika przez barierę krew-mózg, a jego obecność była wykazywana w płynie mózgowo-rdzeniowym u pacjentów przyjmujących lek. Jednak nie gromadzi się on w sposób szczególny w płynie mózgowo-rdzeniowym.¹³¹⁴

Finasteryd w nasieniu

Wykrywano niewielkie ilości finasterydu w nasieniu mężczyzn przyjmujących ten lek. W badaniach, w których uczestniczyli zdrowi ochotnicy (n=69) otrzymujący 5 mg finasterydu na dobę przez okres 6-24 tygodni, stężenia finasterydu w nasieniu wahały się od niewykrywalnych (<0,1 ng/ml) do 10,54 ng/ml.<sup data-drug="Adaster" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Wykrywano niewielkie ilości finasterydu w nasieniu badanych. W dwóch badaniach, w których uczestniczyli zdrowi ochotnicy (n=69), otrzymujący 5 mg finasterydu na dobę przez okres 6-24 tygodni, stężenia finasterydu w nasieniu wahały się od niewykrywalnych (15<sup data-drug="Finasterid Stada 5 mg tabletki powlekane" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Niewielkie ilości finasterydu wykryto w płynie nasiennym leczonych pacjentów. W 2 badaniach przeprowadzonych u zdrowych osób (n = 69), otrzymujących finasteryd w dawce 5 mg/dobę przez 6 – 24 tygodnie, stężenia finasterydu w nasieniu wahały się w zakresie od niewykrywalnych (16

We wcześniejszym badaniu, w którym zastosowano mniej czułą metodę oznaczeń, stężenia finasterydu w nasieniu 16 pacjentów otrzymujących finasteryd w dawce dobowej 5 mg wahały się od niewykrywalnych (<1,0 ng/ml) do 21 ng/ml.<sup data-drug="Adaster" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="We wcześniejszym badaniu, w którym zastosowano mniej czułą metodę oznaczeń, stężenia finasterydu w nasieniu 16 pacjentów otrzymujących finasteryd w dawce dobowej 5 mg wahały się od niewykrywalnych (17<sup data-drug="Androster" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="We wcześniejszym badaniu z użyciem mniej czułej metody stężenie finasterydu w nasieniu 16 mężczyzn otrzymujących finasteryd w dawce 5 mg/dobę wahało się od prawie niewykrywalnego (18

Przy założeniu 5 ml objętości ejakulatu, ilość finasterydu w nasieniu oszacowano na 50- do 100-krotnie mniejszą niż dawka finasterydu (5 μg), która nie wpływała na stężenie DHT we krwi u mężczyzn.¹⁹²⁰

Metabolizm

Finasteryd jest metabolizowany głównie w wątrobie. Nie wpływa on znacząco na układ enzymatyczny cytochromu P450, choć sam jest metabolizowany przede wszystkim przez podgrupę enzymów cytochromu P450 3A4.²¹²²

Zidentyfikowano dwa metabolity finasterydu, które wykazują jedynie słabe działanie hamujące 5α-reduktazę w porównaniu do macierzystej cząsteczki.²³²⁴

Eliminacja

Średni okres półtrwania finasterydu w osoczu wynosi 6 godzin, z zakresem 4-12 godzin. U mężczyzn w wieku powyżej 70 lat okres ten wydłuża się do około 8 godzin (zakres 6-15 godzin).^{70 lat 8 godzin, zakres 6-15 godzin).”>2526}

Po podaniu finasterydu znakowanego radioizotopem, drogi eliminacji obejmują:²⁷²⁸

• Wydalanie z moczem: około 39% (32-46%) dawki w postaci metabolitów
• Wydalanie z kałem: około 57% (51-64%) całkowitej dawki

W moczu praktycznie nie stwierdza się finasterydu w postaci niezmienionej. Jest to zgodne z obserwacją, że lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu przed wydaleniem.²⁹³⁰

Prędkość wydalania finasterydu zmniejsza się nieco z wiekiem, co przejawia się wydłużeniem okresu półtrwania. Jednak różnice te nie mają istotnego znaczenia klinicznego i nie jest konieczne zmniejszanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku.³¹³²

Wpływ zaburzeń czynności nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, z klirensem kreatyniny w zakresie 9-55 ml/min, nie obserwowano znaczących zmian w farmakokinetyce finasterydu w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.³³³⁴

Szczegółowe badania wykazały następujące właściwości farmakokinetyczne u pacjentów z niewydolnością nerek:³⁵³⁶

• Nie zmienia się stopień wiązania finasterydu z białkami osocza
• Część metabolitów zwykle wydalanych przez nerki jest wydalana z kałem
• Wydalanie z kałem zwiększa się proporcjonalnie do zmniejszenia wydalania metabolitów z moczem

W związku z powyższym, nie ma konieczności dostosowania dawkowania u pacjentów niedializowanych z zaburzeniami czynności nerek.³⁷³⁸

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U mężczyzn w wieku powyżej 70 lat obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania finasterydu do około 8 godzin (zakres 6-15 godzin) w porównaniu do okresu 6 godzin (zakres 4-12 godzin) u młodszych osób. Ta różnica nie ma jednak znaczenia klinicznego i nie ma potrzeby modyfikacji dawki u pacjentów w podeszłym wieku.³⁹⁴⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

Jak wspomniano wcześniej, u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 9-55 ml/min) farmakokinetyka finasterydu pozostaje zasadniczo niezmieniona. Dostosowanie dawki u niedializowanych pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczne.⁴¹⁴²

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Istnieje ograniczona ilość danych dotyczących farmakokinetyki finasterydu u pacjentów z niewydolnością wątroby. Biorąc pod uwagę, że lek jest metabolizowany głównie w wątrobie, należy zachować ostrożność podczas jego stosowania w tej grupie pacjentów.⁴³⁴⁴