Właściwości farmakokinetyczne
Allopurynol

Właściwości farmakokinetyczne allopurynolu

Allopurynol jest substancją aktywną stosowaną jako inhibitor oksydazy ksantynowej. Poniżej przedstawione są szczegółowe informacje dotyczące jego właściwości farmakokinetycznych, obejmujące wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację tej substancji i jej głównego metabolitu – oksypurynolu.¹

Wchłanianie

Allopurynol wykazuje aktywność farmakologiczną po podaniu doustnym i charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Badania wykazały obecność allopurynolu we krwi już po 30-60 minutach od momentu podania produktu leczniczego.^{2 3}

Biodostępność allopurynolu waha się w przedziale od 67% do 90%.^{1 4}

Maksymalne stężenie allopurynolu w osoczu krwi występuje zwykle po około 1,5 godziny od doustnego podania, jednak szybko się zmniejsza i po 6 godzinach jest praktycznie niewykrywalne.^{1 5}

W odniesieniu do głównego metabolitu, maksymalne stężenie oksypurynolu osiągane jest zwykle po 3 do 5 godzinach od doustnego podania allopurynolu i utrzymuje się znacznie dłużej niż stężenie substancji macierzystej.^{2 4}

Dystrybucja

Allopurynol w minimalnym stopniu wiąże się z białkami osocza, dlatego uważa się, że zmiany w wiązaniu z białkami nie wpływają znacząco na jego klirens.^{1 2}

Pozorna objętość dystrybucji allopurynolu wynosi około 1,6 l/kg, co wskazuje na stosunkowo intensywny wychwyt substancji przez tkanki.^{1 6}

Chociaż nie określono dokładnie stężeń allopurynolu w tkankach u ludzi, przypuszcza się, że zarówno allopurynol jak i oksypurynol będą obecne w największych stężeniach w wątrobie oraz błonie śluzowej jelit, gdzie aktywność oksydazy ksantynowej jest wysoka.^{2 3}

Metabolizm

Głównym metabolitem allopurynolu jest oksypurynol.^{2 3} Pozostałe metabolity allopurynolu obejmują rybozyd allopurynolu i 7-rybozyd oksypurynolu.^{2 7}

Eliminacja allopurynolu zachodzi głównie poprzez metaboliczną konwersję do oksypurynolu przy udziale oksydazy ksantynowej i oksydazy aldehydowej.^{1 2}

Eliminacja

Około 20% przyjętej doustnie dawki allopurynolu jest wydalane z kałem w ciągu 48-72 godzin.^{1 6}

Mniej niż 10% niezmienionego allopurynolu jest wydalane z moczem.^{1 4}

Okres półtrwania allopurynolu w osoczu wynosi około 1-2 godziny.^{1 7}

Oksypurynol, który jest słabszym inhibitorem oksydazy ksantynowej niż allopurynol, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania w osoczu. Szacowane wartości u ludzi wahają się od 13 do 30 godzin.^{1 3}

W związku z dłuższym okresem półtrwania oksypurynolu, skuteczne hamowanie aktywności oksydazy ksantynowej utrzymuje się przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki dobowej allopurynolu.^{1 2}

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek dochodzi do stopniowej akumulacji oksypurynolu, aż do osiągnięcia stężenia w stanie stacjonarnym.^{1 5}

U pacjentów przyjmujących 300 mg allopurynolu na dobę, stężenie oksypurynolu w osoczu w stanie stacjonarnym wynosi zwykle 5-10 mg/l.^{1 2}

Oksypurynol jest wydalany w postaci niezmienionej z moczem, ale ma długi okres półtrwania w fazie eliminacji, ponieważ ulega wchłanianiu zwrotnemu w kanalikach nerkowych.^{1 2}

Wartości okresu półtrwania w fazie eliminacji dla oksypurynolu wahają się od 13,6 do 29 godzin.^{1 3}

Duże rozbieżności w opisywanych wartościach mogą wynikać z różnic w konstrukcji badań i/lub różnic w klirensie kreatyniny pacjentów uczestniczących w tych badaniach.^{1 2}

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Klirens allopurynolu i oksypurynolu jest znacznie zmniejszony u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, co prowadzi do zwiększonych stężeń tych związków w osoczu podczas długotrwałego leczenia.^{1 2}

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, u których wartości klirensu kreatyniny wynoszą między 10 a 20 ml/min, po przedłużonym leczeniu allopurynolem w dawce 300 mg na dobę stwierdzano stężenia oksypurynolu w osoczu około 30 mg/l.^{1 6}

Jest to w przybliżeniu stężenie, które u pacjentów z prawidłową czynnością nerek osiąga się przy dawkach allopurynolu 600 mg na dobę.^{1 7}

Z tego powodu u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek konieczne jest zmniejszenie dawki allopurynolu.^{1 2}

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie wydaje się, aby kinetyka allopurynolu zmieniała się z innych przyczyn niż pogorszenie czynności nerek, które może wystąpić u osób w podeszłym wieku.^{1 2}

Farmakokinetyka w ujęciu tabelarycznym

^{1 7}