Wskazania do stosowania
Penicillinum procainicum L TZF 2 400 000 j.m.

Penicylina prokainowa – wskazania do stosowania

Penicylina prokainowa jest antybiotykiem przeznaczonym do leczenia zakażeń o umiarkowanie ciężkim przebiegu, które są wywołane przez szczepy bakterii wrażliwe na ten lek. Preparat Penicillinum Procainicum L TZF jest dostępny w dwóch postaciach dawkowania: 1 200 000 j.m. oraz 2 400 000 j.m. w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań.¹

Infekcje paciorkowcowe i pneumokokowe

Lek można zalecić pacjentom z zakażeniami wywołanymi przez paciorkowce grupy A, C, H, G, L i M oraz pneumokoki, przebiegającymi bez bakteriemii. Do głównych wskazań w tej grupie należą:²

• Zakażenia górnych dróg oddechowych – obejmują stany zapalne gardła, migdałków, zatok czy ucha środkowego wywoływane przez wrażliwe paciorkowce
• Zakażenia dolnych dróg oddechowych – w tym zapalenie płuc wywołane przez szczepy Streptococcus pneumoniae, które zachowują wrażliwość lub umiarkowaną wrażliwość na penicylinę
• Zapalenie wsierdzia – szczególnie wywołane przez paciorkowce z grupy viridans
• Zapalenie osierdzia – proces zapalny osłonki serca o etiologii paciorkowcowej
• Płonica (szkarlatyna) – choroba zakaźna wywoływana przez paciorkowce grupy A
• Paciorkowcowe zakażenia skóry i tkanki podskórnej – w szczególności róża, będąca ostrym zakażeniem skóry z charakterystycznym obrzękiem i zaczerwienieniem

Choroby przenoszone drogą płciową

Penicylinę prokainową można stosować w następujących przypadkach:³

• Kiła nabyta lub wrodzona – choroba wywoływana przez krętki Treponema pallidum. Lek może być stosowany zarówno u pacjentów z nabytą formą choroby (kiła pierwotna, wtórna, utajona lub późna), jak i w przypadku kiły wrodzonej u dzieci
• Rzeżączka – zakażenie wywołane przez Neisseria gonorrhoeae (szczepy β-laktamazo-ujemne) przebiegające bez bakteriemii

Krętkowice endemiczne

Lek ma zastosowanie w leczeniu krętkowic endemicznych wywoływanych przez różne podgatunki krętka bladego:⁴

• Kiła endemiczna (bejel) – wywoływana przez Treponema pallidum endemicum
• Malinica (frambezja) – wywoływana przez Treponema pallidum pertenue
• Pinta – wywoływana przez Treponema pallidum carateum

Mieszane zakażenia krętkowo-wrzecionowcowe

Penicylina prokainowa jest wskazana w leczeniu mieszanych zakażeń wywoływanych przez wrzecionowce i krętki (np. Fusobacterium spp., Spirochetes spp.), które mogą dotyczyć:⁵

• Gardła (angina Vincenta) – charakteryzująca się martwiczo-wrzodziejącym zapaleniem gardła i dziąseł
• Dolnych dróg oddechowych
• Narządów płciowych

Inne, rzadsze wskazania

Preparat znajduje również zastosowanie w leczeniu rzadszych zakażeń, takich jak:⁶

• Różyca – zakażenie wywoływane przez Erysipelothrix rhusiopathiae, często występujące jako choroba zawodowa u osób mających kontakt ze zwierzętami
• Zapobieganie błonicy – wywoływanej przez Corynebacterium diphtheriae (stosowane w skojarzeniu z antytoksyną)
• Wąglik – ciężka choroba zakaźna wywoływana przez laseczki Bacillus anthracis
• Gorączka szczurza – wywoływana przez Streptobacillus moniliformis lub Streptobacillus minor, będąca chorobą przenoszoną przez gryzonie

Konieczność oceny lekooporności przed wdrożeniem terapii

Przed rozpoczęciem leczenia penicyliną prokainową należy, jeżeli jest to wskazane i możliwe, przeprowadzić badanie lekowrażliwości wyizolowanego drobnoustroju wywołującego zakażenie. Trzeba jednak podkreślić, że leczenie może być wdrożone jeszcze przed uzyskaniem wyniku antybiogramu, szczególnie w przypadkach wymagających szybkiej interwencji terapeutycznej. Po otrzymaniu wyników badania lekowrażliwości może być konieczna modyfikacja terapii.⁷

Podejmując decyzję o zastosowaniu penicyliny prokainowej, lekarz powinien uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące racjonalnego stosowania leków przeciwbakteryjnych, w tym lokalne dane dotyczące wrażliwości drobnoustrojów, aby minimalizować ryzyko rozwoju lekooporności.⁸

Warunki stosowania penicyliny prokainowej

Penicylina prokainowa ze względu na swoją formę podania (proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) oraz profil farmakokinetyczny powinna być stosowana w sytuacjach, gdy:

• Zakażenie ma przebieg umiarkowanie ciężki (bez bakteriemii)
• Drobnoustrój wywołujący zakażenie jest wrażliwy na działanie penicyliny
• Konieczne jest zapewnienie przedłużonego stężenia antybiotyku w organizmie
• Nie jest możliwe regularne podawanie krótko działających penicylin lub stosowanie terapii doustnej

Preparat Penicillinum Procainicum L TZF jest dostępny w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań w dwóch dawkach: 1 200 000 j.m. oraz 2 400 000 j.m., co umożliwia odpowiednie dostosowanie dawkowania do potrzeb klinicznych pacjenta i rodzaju zakażenia.⁹