Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Grindeks

Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach oraz obserwacje kliniczne u ludzi. Z tego względu stosowanie Lenalidomide Grindeks wymaga ścisłego przestrzegania Programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym, które muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez minimum 4 tygodnie po jego zakończeniu. Kryteria wykluczające możliwość zajścia w ciążę obejmują m.in. wiek ≥ 50 lat z naturalnym brakiem menstruacji przez ≥1 rok, potwierdzoną przedwczesną niewydolność jajników, obustronną resekcję jajników lub histerektomię. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml muszą być wykonywane pod nadzorem lekarza co 4 tygodnie, a lek powinien być wydany w ciągu 7 dni od uzyskania ujemnego wyniku testu. Kobiety stosujące lenalidomid nie powinny używać złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej; preferowane są metody takie jak implanty, wewnątrzmaciczne systemy hormonalne, sterylizacja czy tabletki zawierające tylko progesteron.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lenalidomide Grindeks

Przed rozpoczęciem terapii lenalidomidem w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi, niezbędne jest zapoznanie się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych tych leków. Lenalidomide Grindeks wymaga szczególnej uwagi oraz przestrzegania rygorystycznych środków ostrożności ze względu na specyficzne właściwości substancji czynnej.1

Ostrzeżenia dotyczące teratogenności

Lenalidomid wykazuje strukturę zbliżoną do talidomidu, znanej substancji teratogennej, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. W przypadku ekspozycji na lenalidomid w okresie ciąży, istnieje wysokie ryzyko wystąpienia działania teratogennego u ludzi.2

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki Programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3

Kryteria określające kobiety, które nie mogą zajść w ciążę

Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4

  • Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥1 rok (brak menstruacji spowodowany leczeniem przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
  • Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
  • Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
  • Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8

Poradnictwo

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków:9

  • Pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
  • Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
  • Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
  • Pacjentka jest w stanie stosować się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji13
  • Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
  • Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
  • Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testu ciążowego przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
  • Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu17

Zalecenia dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid

Badania farmakokinetyczne wykazały, że w trakcie leczenia lenalidomid występuje w ludzkim nasieniu w ekstremalnie małym stężeniu, a po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie staje się niewykrywalny. W ramach środków ostrożności, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie może wystąpić wydłużony czas eliminacji leku, wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18

  • Zrozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności w przypadku stosunku płciowego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
  • Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku stosunku płciowego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna przeszedł zabieg wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
  • Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie przyjmowania produktu Lenalidomide Grindeks lub w krótkim czasie po zakończeniu leczenia, powinien natychmiast poinformować o tym lekarza prowadzącego, a partnerka powinna zostać skierowana do specjalisty teratologii w celu przeprowadzenia badań i uzyskania porady21

Obowiązki lekarza przepisującego produkt

Lekarz przepisujący Lenalidomide Grindeks kobietom mogącym zajść w ciążę musi upewnić się, że:22

  • Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia tych zasad23
  • Pacjentka wyraziła zgodę na stosowanie się do wszystkich warunków programu24

Antykoncepcja

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem, nawet w przypadku przerwy w stosowaniu produktu leczniczego. Wyjątek stanowi zobowiązanie się pacjentki do bezwzględnej i ciągłej, potwierdzanej co miesiąc abstynencji seksualnej. Jeśli pacjentka nie stosowała skutecznej antykoncepcji, należy skierować ją do odpowiednio przeszkolonego pracownika służby zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży.25

Za odpowiednie metody zapobiegania ciąży uznaje się:26

  • Implant27
  • Wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel28
  • Octan medroksyprogesteronu w postaci depot29
  • Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów30
  • Współżycie seksualne tylko z partnerem po wazektomii (skuteczność wazektomii musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia)31
  • Tabletki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)32

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej i w mniejszym stopniu w monoterapii, nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej.33

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Należy pamiętać, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.34

Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. W takich przypadkach należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, zwłaszcza u pacjentek z neutropenią.35

Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i nadmierną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią.36

Testy ciążowe

Zgodnie z lokalną praktyką, u kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest wykonanie pod nadzorem lekarza testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml. Wymóg ten obejmuje również kobiety, które deklarują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.37

Optymalne jest, aby test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku odbywały się w tym samym dniu. Lenalidomid powinien zostać wydany kobiecie mogącej zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.38

Testy ciążowe przed rozpoczęciem leczenia

Test ciążowy pod nadzorem lekarza należy wykonać w trakcie wizyty, podczas której przepisywany jest lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że w chwili rozpoczynania leczenia lenalidomidem pacjentka nie jest w ciąży.39

Testy ciążowe podczas i po zakończeniu leczenia

Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza należy powtarzać przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.40

Dodatkowe środki ostrożności

Należy poinformować pacjentów o konieczności przestrzegania następujących zasad:41

  • Nigdy nie przekazywać produktu leczniczego Lenalidomide Grindeks innym osobom
  • Zwrócić wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia
  • Nie oddawać krwi podczas leczenia lenalidomidem oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia42

Personel medyczny i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.43

Materiały edukacyjne i kontrola dystrybucji

W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid, podmiot odpowiedzialny dostarczy fachowemu personelowi medycznemu materiały edukacyjne zawierające ostrzeżenia o teratogenności lenalidomidu, porady dotyczące antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia oraz wskazówki na temat konieczności wykonywania testów ciążowych.44

Lekarz przepisujący lek musi poinformować pacjentów płci męskiej i żeńskiej o znanym zagrożeniu teratogennym i ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie zapobiegania ciąży oraz przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, kartę pacjenta i/lub równoważne narzędzie zgodne z wdrożonym krajowym systemem kart pacjentów.45

Krajowy system kontrolowanej dystrybucji został wprowadzony w porozumieniu z odpowiednimi władzami krajowymi i obejmuje stosowanie kart pacjenta i/lub równoważnego narzędzia do kontrolowania przepisywania i (lub) wydawania leku oraz zbierania szczegółowych danych związanych ze wskazaniem, mający na celu dokładne monitorowanie zastosowania produktu leczniczego niezgodnie ze wskazaniami.46

Optymalne jest, aby wystawienie recepty i wydanie produktu leczniczego miało miejsce w tym samym dniu. Wydanie produktu Lenalidomide Grindeks kobietom mogącym zajść w ciążę powinno nastąpić w ciągu 7 dni od wystawienia recepty i po uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego wykonanego pod nadzorem medycznym.47

Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia.48

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl