Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Leflunomid Egis 15 mg

Leflunomid Egis (15 mg) zawiera leflunomid, którego aktywny metabolit A771726 wykazuje silne działanie teratogenne i jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży. Pacjentki w wieku rozrodczym muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez okres do 2 lat po zakończeniu leczenia przy naturalnej eliminacji leku lub przez 11 dni po zastosowaniu przyspieszonej procedury wymywania (cholestyramina 8 g 3x/d lub węgiel aktywny 50 g 4x/d przez 11 dni). W przypadku podejrzenia ciąży należy natychmiast wykonać test ciążowy i rozważyć procedurę wymywania, aby obniżyć stężenie metabolitu poniżej 0,02 mg/l, co zmniejsza ryzyko teratogenności. Dane z badania prospektywnego (n=64) nie wykazały istotnego wzrostu poważnych wad wrodzonych (5,4%) w porównaniu do grup kontrolnych (4,2%).

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację: Leflunomid Egis

Leflunomid Egis (15 mg, tabletki powlekane) zawiera substancję czynną leflunomid, której aktywny metabolit A771726 może mieć istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży i laktację. Jako lekarz, zobowiązany jesteś do przekazania pacjentkom szczegółowych informacji dotyczących potencjalnych zagrożeń i koniecznych środków ostrożności związanych ze stosowaniem tego leku w kontekście zdrowia reprodukcyjnego.1

Przeciwwskazania w ciąży

Leflunomid Egis jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w ciąży. Istnieją uzasadnione przypuszczenia, że aktywny metabolit leku A771726 może powodować ciężkie wady wrodzone u płodu. Informacja ta musi być jasno przekazana każdej pacjentce w wieku rozrodczym, która rozpoczyna terapię leflunomidem.2

Antykoncepcja podczas terapii

Pacjentki w wieku rozrodczym muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia oraz po jego zakończeniu. Wymagany okres stosowania antykoncepcji zależy od wybranej metody eliminacji leku z organizmu:

  • do 2 lat po zakończeniu leczenia przy naturalnej eliminacji leku – metoda standardowa
  • do 11 dni po zakończeniu leczenia – jeśli zastosowano przyspieszoną procedurę wymywania leku

3

Postępowanie w przypadku podejrzenia ciąży

Jako lekarz, powinieneś poinstruować pacjentkę, aby natychmiast skontaktowała się z tobą w przypadku opóźnienia miesiączki lub jakichkolwiek innych objawów sugerujących ciążę. Konieczne jest wówczas przeprowadzenie testu ciążowego. Jeśli ciąża zostanie potwierdzona, należy szczegółowo omówić z pacjentką potencjalne zagrożenia dla płodu wynikające z ekspozycji na leflunomid.4

Istotne jest, by poinformować pacjentkę, że szybkie zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu we krwi poprzez wdrożenie procedury eliminacji bezpośrednio po stwierdzeniu opóźnienia miesiączki może potencjalnie zmniejszyć ryzyko dla płodu.5

Dane z badań prospektywnych

Warto przekazać pacjentce, że dostępne są dane z małego badania prospektywnego obejmującego kobiety (n=64), które nieumyślnie zaszły w ciążę podczas leczenia leflunomidem stosowanym nie dłużej niż przez 3 tygodnie po zapłodnieniu i zostały poddane procedurze wymywania leku. W tym badaniu nie zaobserwowano istotnych statystycznie różnic (p=0,13) w całkowitym wskaźniku poważnych zaburzeń strukturalnych płodu (5,4%) w porównaniu do grup kontrolnych – 4,2% w grupie ciężarnych chorych kobiet (n=108) i 4,2% w grupie ciężarnych zdrowych kobiet (n=78).6

Planowanie ciąży po terapii leflunomidem

Kobietom, które były leczone leflunomidem i planują ciążę, należy zarekomendować jedno z poniższych postępowań, aby zapewnić, że płód nie będzie narażony na toksyczne działanie metabolitu A771726. Celem jest osiągnięcie stężenia metabolitu w osoczu poniżej 0,02 mg/l.7

Metody eliminacji leku przed planowaną ciążą

Okres oczekiwania – standardowa metoda

Pierwsza metoda polega na naturalnej eliminacji leku z organizmu. Po zakończeniu terapii leflunomidem zmniejszenie stężenia metabolitu A771726 do wartości poniżej 0,02 mg/l następuje po dłuższym czasie, zazwyczaj po około 2 latach. Po tym okresie należy przeprowadzić dwa pomiary stężenia metabolitu:

  • Pierwszy pomiar stężenia A771726 w osoczu po 2-letnim okresie oczekiwania
  • Drugi pomiar po co najmniej 14 dniach od pierwszego

Jeżeli w obu pomiarach stężenie metabolitu jest mniejsze niż 0,02 mg/l, uznaje się, że nie ma zagrożenia teratogennego działania leku i pacjentka może planować ciążę.8

W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących wykonywania pomiarów stężenia metabolitu, należy skontaktować się z podmiotem odpowiedzialnym posiadającym pozwolenie na dopuszczenie do obrotu lub jego lokalnym przedstawicielem.9

Procedura wymywania – przyspieszona metoda

Druga metoda to przyspieszona eliminacja leku z organizmu, która może być zastosowana, gdy 2-letni okres oczekiwania jest dla pacjentki zbyt długi. Po zakończeniu leczenia leflunomidem należy zastosować jedną z poniższych opcji terapeutycznych:10

Lek Dawkowanie Częstotliwość Czas trwania terapii
Cholestyramina 8 g 3 razy na dobę 11 dni
Sproszkowany węgiel aktywny 50 g 4 razy na dobę 11 dni

Po przeprowadzeniu procedury wymywania konieczne jest wykonanie dwóch pomiarów stężenia metabolitu A771726 w osoczu w odstępie co najmniej 14 dni. Dodatkowo zaleca się zachowanie 1,5-miesięcznego okresu karencji od momentu, gdy po raz pierwszy stężenie metabolitu wynosiło nie więcej niż 0,02 mg/l – dopiero wtedy pacjentka może planować ciążę.11

Wskazówki dla kobiet w wieku rozrodczym

Należy poinformować pacjentki w wieku rozrodczym, że po zakończeniu leczenia leflunomidem powinny:

  • Stosować skuteczną antykoncepcję przez 2 lata, jeśli czekają na naturalną eliminację leku
  • Rozważyć procedurę wymywania, jeśli 2-letni okres oczekiwania jest dla nich zbyt długi

12

Interakcje z antykoncepcją hormonalną

Ważnym aspektem, o którym musisz poinformować pacjentkę, jest potencjalna interakcja leków stosowanych w procedurze wymywania z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi. Zarówno cholestyramina, jak i sproszkowany węgiel aktywny mogą zmniejszać wchłanianie estrogenów i progestagenów, co może prowadzić do nieskuteczności hormonalnej antykoncepcji w tym okresie. Dlatego w trakcie procedury wymywania i bezpośrednio po niej zaleca się stosowanie alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji.13

Karmienie piersią

Pacjentki muszą być jednoznacznie poinformowane, że stosowanie leflunomidu jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Badania na zwierzętach wykazały, że leflunomid i jego metabolity przenikają do mleka matki, co stwarza ryzyko ekspozycji niemowlęcia na działanie leku. Kobiety karmiące piersią nie mogą stosować leflunomidu Egis.14

Wpływ na płodność

W kontekście wpływu leflunomidu na płodność, wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność samic i samców. Jednak zaobserwowano niekorzystny wpływ na męskie narządy rozrodcze w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym. Informacja ta może być istotna dla pacjentów płci męskiej, którzy planują posiadanie potomstwa.15

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl