Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fluconazole Aurobindo 50 mg

Dane przedkliniczne dotyczące flukonazolu wskazują na ograniczone znaczenie dla praktyki klinicznej, gdyż toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi. W badaniach długoterminowych (24 miesiące) na myszach i szczurach, podawano doustnie dawki 2,5, 5 oraz 10 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 2-7-krotności dawki zalecanej u ludzi. Nie wykazano potencjału rakotwórczego, choć u samców szczurów przy dawkach 5 i 10 mg/kg mc./dobę zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków wątrobowokomórkowych. Testy mutagenności, obejmujące m.in. badania na szczepach Salmonella typhimurium, komórkach L5178Y oraz testy cytogenetyczne in vivo i in vitro, dały wyniki negatywne, co wyklucza mutagenne działanie flukonazolu. Płodność szczurów nie uległa zmianie przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg mc./dobę oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg mc./dobę.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania flukonazolu

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania flukonazolu wykazują ograniczone znaczenie dla praktyki klinicznej, ponieważ efekty obserwowane w badaniach nieklinicznych występowały jedynie po ekspozycji na dawki znacząco przekraczające poziom narażenia u ludzi. Badania przedkliniczne przeprowadzono w różnych obszarach, obejmujących rakotwórczość, mutagenność oraz wpływ na reprodukcję.1

Potencjał rakotwórczy

W długoterminowych badaniach trwających 24 miesiące nie wykazano potencjału rakotwórczego flukonazolu u myszy i szczurów, którym podawano doustnie dawki 2,5, 5 lub 10 mg/kg mc./dobę. Zastosowane dawki stanowiły około 2-7 krotność dawki zalecanej u ludzi. Jedynie u samców szczurów otrzymujących dawki 5 lub 10 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną częstość występowania gruczolaków wątrobowokomórkowych.2

Potencjał mutagenny

Przeprowadzono szereg testów mutagenności flukonazolu, zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej. Testy te obejmowały:

  • Badania na 4 szczepach bakterii Salmonella typhimurium – wyniki negatywne
  • Badania na komórkach chłoniaka myszy L5178Y – wyniki negatywne
  • Badania cytogenetyczne in vivo na mysich komórkach szpiku po doustnym podaniu flukonazolu – brak mutacji chromosomalnych
  • Badania cytogenetyczne in vitro na ludzkich limfocytach narażonych na działanie flukonazolu w dawce 1000 μg/ml – brak mutacji chromosomalnych

Wszystkie przeprowadzone testy dały wyniki negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego flukonazolu.3

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Płodność samców i samic szczurów nie uległa zmianie w badaniach, w których podawano flukonazol:

  • doustnie w dawkach 5, 10 lub 20 mg/kg mc./dobę
  • pozajelitowo w dawkach 5, 25 lub 75 mg/kg mc.

4

Wpływ na rozwój płodowy szczurów zależał od zastosowanej dawki:

  • Dawki 5 lub 10 mg/kg mc. – brak działania na płód
  • Dawki 25 i 50 mg/kg mc. oraz wyższe – zwiększona liczba różnych zmian anatomicznych u płodów (dodatkowe żebra, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego) oraz opóźnienie kostnienia
  • Dawki od 80 mg/kg mc. do 320 mg/kg mc. – zwiększona śmiertelność zarodków szczurzych oraz wady płodu obejmujące falistość żeber, rozszczep podniebienia i nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki

5

Flukonazol wpływał również na przebieg porodu u szczurów:

  • Dawka doustna 20 mg/kg mc. – nieznaczne opóźnienie rozpoczęcia porodu
  • Dawka dożylna 20 mg/kg mc. lub 40 mg/kg mc. – przedłużony poród u niektórych samic

Zaburzenia porodu w tym zakresie dawek powodowały niewielkie zwiększenie liczby płodów martwych oraz zmniejszenie przeżywalności noworodków.6

Obserwowany wpływ na poród można powiązać z mechanizmem hormonalnym – wysokie dawki flukonazolu zmniejszają stężenie estrogenów, co jest efektem zależnym od gatunku. Podobnych zmian hormonalnych nie stwierdzono u kobiet otrzymujących flukonazol w dawkach terapeutycznych, co potwierdza specyficzność gatunkową tego efektu.7

Znaczenie kliniczne wyników przedklinicznych

Wyniki badań przedklinicznych wskazują na relatywnie korzystny profil bezpieczeństwa flukonazolu. Obserwowane efekty toksyczne występowały przy ekspozycji znacząco przewyższającej poziomy terapeutyczne u ludzi. Dane dotyczące rakotwórczości i mutagenności nie wskazują na szczególne ryzyko dla człowieka, a efekty obserwowane w badaniach reprodukcyjnych występowały przy dawkach wielokrotnie wyższych niż dawki stosowane klinicznie.8

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl