Interakcje leku
Escitalopram LEK-AM 5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te dotyczą zarówno mechanizmów farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych, które mogą prowadzić do poważnych, a nawet zagrażających życiu działań niepożądanych. W pracy omówiono szczegółowo poszczególne typy interakcji oraz przedstawiono zalecenia dotyczące postępowania klinicznego.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą mechanizmów działania leków i mogą prowadzić do nasilenia, osłabienia lub modyfikacji efektu terapeutycznego. W przypadku escytalopramu szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny, wydłużającymi odstęp QT oraz zmieniającymi próg drgawkowy.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Istnieją leki, których równoczesne stosowanie z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Należą do nich:³

• Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – u pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w skojarzeniu z nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) oraz u pacjentów, którzy niedawno przerwali leczenie lekiem z grupy SSRI i rozpoczęli leczenie inhibitorem MAO, obserwowano ciężkie reakcje, w tym zespół serotoninowy. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.⁴
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid.⁵
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO-A (linezolid) – antybiotyk linezolid jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO i nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeśli takie leczenie skojarzone okaże się niezbędne, należy stosować minimalne dawki oraz podawać je pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁶
• Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z selegiliną należy zachować ostrożność ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego. Stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁷

Leki wydłużające odstęp QT

Escytalopram może wpływać na wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG. Przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, takimi jak:⁸

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA oraz klasy III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

W przypadku niektórych grup leków równoczesne stosowanie z escytalopramem jest możliwe, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta:⁹

1. Leki o działaniu serotoninergicznym – terapia skojarzona z produktami leczniczymi o działaniu serotoninergicznym, np. opioidami (w tym tramadolem) i tryptanami (w tym sumatryptanem), może prowadzić do zespołu serotoninowego. Wymaga to ścisłego monitorowania pacjenta i dostosowania dawek.¹⁰
2. Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z innymi lekami, które mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:¹¹
   • Leki przeciwdepresyjne (leki trójpierścieniowe, leki z grupy SSRI)
   • Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu i pochodne butyrofenonu)
   • Meflochina
   • Bupropion
   • Tramadol
3. Lit i tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Z tego względu należy zachować ostrożność w przypadku skojarzonego leczenia escytalopramem oraz wymienionymi lekami.¹²
4. Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – stosowanie w skojarzeniu leków z grupy SSRI i produktów roślinnych zawierających dziurawiec zwyczajny może doprowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.¹³
5. Leki wpływające na krzepnięcie krwi – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. W czasie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi. Stosowanie w skojarzeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać skłonność do krwawień.¹⁴
6. Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania innych produktów powodujących hipokaliemię/hipomagnezemię, ponieważ w takich przypadkach zwiększa się ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu innych leków na metabolizm escytalopramu oraz wpływu escytalopramu na metabolizm innych leków. Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 mogą również przyczyniać się do metabolizowania escytalopramu, choć w mniejszym stopniu.¹⁶

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Inhibitory CYP2C19 mogą zwiększać stężenie escytalopramu w osoczu:¹⁷

• Omeprazol (30 mg raz na dobę) – powoduje umiarkowane (o około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę, umiarkowanie silny inhibitor enzymów) – powoduje umiarkowane (o około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z cymetydyną. Konieczne może być dostosowanie dawki.¹⁸

Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazolem, ezomeprazolem, flukonazolem, fluwoksaminą, lanzoprazolem, tyklopidyną) lub cymetydyną. Konieczne może być zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie wyników monitorowania działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.¹⁹

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania escytalopramu w skojarzeniu z lekami, które są metabolizowane głównie z udziałem tego enzymu i mają niski wskaźnik terapeutyczny, np.:²⁰

• Flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne metabolizowane głównie z udziałem CYP2D6, np. dezypramina, klomipramina i nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne metabolizowane głównie z udziałem CYP2D6, np. rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało w obydwu przypadkach dwukrotne zwiększenie stężenia w osoczu tych dwóch substratów CYP2D6. Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi produktami metabolizowanymi z udziałem CYP2C19.²¹

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu etylowego podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane. Chociaż nie oczekuje się specyficznych interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, to podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, równoczesne spożycie alkoholu może prowadzić do:²²

• Nasilenia działania sedatywnego escytalopramu
• Osłabienia funkcji poznawczych i psychomotorycznych
• Zwiększenia ryzyka działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Nasilenia objawów depresji
• Potencjalnego zwiększenia ryzyka myśli i zachowań samobójczych

Pacjentom leczonym escytalopramem należy zdecydowanie odradzać spożywanie alkoholu, nawet w niewielkich ilościach. Alkohol może zmniejszać skuteczność terapeutyczną leku oraz zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych.

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi