Właściwości farmakodynamiczne
Escitalopram LEK-AM 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram LEK-AM

Escytalopram należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwdepresyjne, będące selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), co odzwierciedla jego główny mechanizm działania. Lek sklasyfikowany jest według kodu ATC jako N 06 AB 10.¹

Mechanizm działania

Escytalopram charakteryzuje się wysokim powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoniny, działając jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT). Dodatkowo lek wiąże się z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, jednak z tysiąckrotnie mniejszym powinowactwem w porównaniu do miejsca pierwotnego.²

Istotną cechą farmakologiczną escytalopramu jest jego wysoka selektywność działania. Lek wykazuje niewielkie powinowactwo lub nie wykazuje go wcale do szeregu innych receptorów, w tym:³

• serotoninowych 5-HT1A i 5-HT2
• dopaminergicznych D1 i D2
• adrenergicznych α1, α2 i β
• histaminowych H1
• muskarynowych cholinergicznych
• benzodiazepinowych
• opioidowych

Hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm działania, który wyjaśnia zarówno farmakologiczne, jak i kliniczne efekty stosowania escytalopramu.⁴

Działanie elektrofizjologiczne

W badaniach elektrokardiograficznych (EKG) przeprowadzonych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo u zdrowych ochotników, zaobserwowano wpływ escytalopramu na odstęp QTc. Zmiana odstępu QTc w stosunku do wartości wyjściowych (z zastosowaniem korekty metodą Friderica) wyniosła:⁵

Skuteczność kliniczna

Duże epizody depresyjne

Escytalopram wykazał skuteczność w doraźnym leczeniu dużych epizodów depresyjnych, co zostało potwierdzone w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo.⁶

W długoterminowym badaniu dotyczącym profilaktyki nawrotów uczestniczyło 274 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na escytalopram w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej. Następnie pacjenci zostali losowo przydzieleni do kontynuacji leczenia escytalopramem w tej samej dawce lub otrzymywania placebo przez okres do 36 tygodni. W grupie, która kontynuowała przyjmowanie escytalopramu, czas do nawrotu choroby był znacząco dłuższy w porównaniu z grupą placebo.⁷

Fobia społeczna

Skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej została potwierdzona zarówno w trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach, jak i w 6-miesięcznym badaniu zapobiegania nawrotom u pacjentów wykazujących odpowiedź na leczenie. Dodatkowo, w 24-tygodniowym badaniu dotyczącym ustalenia optymalnego sposobu dawkowania, wykazano skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg.⁸

Zaburzenie lękowe uogólnione

Escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę wykazał skuteczność we wszystkich czterech badaniach klinicznych przeprowadzonych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo u pacjentów z zaburzeniem lękowym uogólnionym.⁹

Analiza zbiorcza wyników trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 421 pacjentów leczonych escytalopramem i 419 pacjentów otrzymujących placebo, wykazała, że:¹⁰

• 47,5% pacjentów w grupie escytalopramu odpowiedziało na leczenie, w porównaniu do 28,9% w grupie placebo
• 37,1% pacjentów w grupie escytalopramu uzyskało remisję, w porównaniu do 20,8% w grupie placebo
• Działanie terapeutyczne obserwowano już od pierwszego tygodnia leczenia

Długotrwałą skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę potwierdzono w randomizowanym badaniu oceniającym utrzymywanie się skuteczności, trwającym od 24 do 76 tygodni. Badanie to przeprowadzono u 373 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na leczenie podczas początkowych 12 tygodni terapii w fazie otwartej.¹¹

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

W randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą wykazano, że po 12 tygodniach leczenia pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę osiągnęli lepsze wyniki w całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Po 24 tygodniach leczenia, zarówno pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 10 mg, jak i 20 mg na dobę, wykazywali wyraźną przewagę w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo.¹²

Skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego została potwierdzona dla dawek 10 mg i 20 mg na dobę. Badanie obejmowało pacjentów, którzy wykazali pożądaną reakcję na escytalopram w trwającej 16 tygodni fazie otwartej, a następnie byli poddawani leczeniu w trwającej 24 tygodnie randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie z podwójnie ślepą próbą.¹³