Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Azithromycin Krka

Przepisując Azithromycin Krka należy uwzględnić szereg istotnych kwestii klinicznych związanych z bezpieczeństwem stosowania azytromycyny, potencjalnymi działaniami niepożądanymi oraz szczególnymi grupami pacjentów wymagających wzmożonej uwagi podczas terapii.¹

Reakcje alergiczne i skórne

Podczas terapii azytromycyną obserwowano rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu. Zalicza się do nich:²

• Obrzęk naczynioruchowy
• Reakcje anafilaktyczne (rzadko zakończone zgonem)
• Ciężkie reakcje skórne:
  • Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
  • Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – rzadko prowadzące do zgonu
  • Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy bezwzględnie przerwać podawanie leku i natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie. Istotne jest, aby pamiętać, że po przerwaniu leczenia objawowego może dojść do nawrotu objawów alergicznych, co wymaga przedłużonej obserwacji i leczenia pacjenta.³

Zaburzenia czynności wątroby

Wątroba jest głównym narządem uczestniczącym w eliminacji azytromycyny, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby. W trakcie stosowania leku opisywano przypadki piorunującego zapalenia wątroby prowadzącego do zagrażającej życiu niewydolności wątroby. Ryzyko może być zwiększone u pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki o działaniu hepatotoksycznym.⁴

Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów zaburzeń czynności wątroby, takich jak:⁵

• Szybki rozwój astenii (osłabienia) z towarzyszącą żółtaczką
• Ciemne zabarwienie moczu
• Skłonność do krwawień
• Encefalopatia wątrobowa

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy niezwłocznie wykonać badania czynności wątroby. Jeśli potwierdzą się zaburzenia czynności wątroby, należy natychmiast przerwać podawanie azytromycyny.⁶

Interakcje z pochodnymi ergotaminy

Nie należy jednocześnie stosować azytromycyny i pochodnych alkaloidów sporyszu (ergotaminy) ze względu na teoretyczne ryzyko rozwoju zatrucia sporyszem. Mimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji między azytromycyną a pochodnymi ergotaminy, u pacjentów otrzymujących pochodne alkaloidów sporyszu jednoczesne stosowanie niektórych antybiotyków makrolidowych przyspieszało rozwój objawów ergotyzmu.⁷

Nadkażenia mikroorganizmami opornymi

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, podczas terapii azytromycyną należy obserwować pacjenta pod kątem objawów nadkażenia drobnoustrojami opornymi, w tym zakażeń grzybiczych.⁸

Biegunka związana z Clostridium difficile

W związku ze stosowaniem prawie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym azytromycyny, notowano występowanie biegunki wywołanej przez Clostridium difficile (CDAD). Nasilenie objawów może wahać się od lekkiej biegunki do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem. Stosowanie antybiotyków zaburza prawidłową florę jelita, prowadząc do nadmiernego wzrostu C. difficile.⁹

Bakterie C. difficile wytwarzają toksyny A i B, które przyczyniają się do rozwoju CDAD. Szczepy wytwarzające hipertoksyny powodują zwiększenie chorobowości i umieralności, ponieważ zakażenia te mogą być oporne na leczenie przeciwbakteryjne, a w skrajnych przypadkach może być konieczne wycięcie okrężnicy.¹⁰

Możliwość CDAD należy rozważyć u każdego pacjenta, u którego po zastosowaniu antybiotyku wystąpiła biegunka. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu chorobowego, gdyż notowano przypadki CDAD nawet po upływie ponad dwóch miesięcy od podania leku przeciwbakteryjnego.¹¹

Zaburzenia czynności nerek

Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z lekką lub umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR 10-80 ml/min). Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <10 ml/min) należy zachować ostrożność, ponieważ w tej grupie zaobserwowano 33% wzrost narażenia organizmu na azytromycynę.¹²

Zaburzenia rytmu serca i wydłużenie odstępu QT

Podczas leczenia azytromycyną obserwowano wydłużenie czasu repolaryzacji serca i odstępu QT, co wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem arytmii, zwłaszcza u kobiet i osób w podeszłym wieku.¹³

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:¹⁴

• Wrodzone lub potwierdzone nabyte wydłużenie odstępu QT
• Zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemia i hipomagnezemia
• Istotna klinicznie bradykardia
• Zaburzenia rytmu serca
• Ciężka niewydolność serca

Ostrożność należy zachować również u pacjentów otrzymujących jednocześnie inne substancje wydłużające odstęp QT, w tym:¹⁵

Miastenia

U pacjentów leczonych azytromycyną notowano zarówno zaostrzenie objawów miastenii gravis, jak i wystąpienie nowego zespołu miastenicznego. Należy zachować ostrożność u pacjentów z tym schorzeniem.¹⁶

Zakażenia paciorkowcowe

W leczeniu zapalenia gardła i migdałków podniebiennych wywołanych przez Streptococcus pyogenes oraz w zapobieganiu ostrej gorączce reumatycznej lekiem z wyboru jest zwykle penicylina. Chociaż azytromycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń gardła wywołanych przez paciorkowce, nie przeprowadzono badań potwierdzających jej skuteczność w zapobieganiu ostrej gorączce reumatycznej.¹⁷

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność azytromycyny w zapobieganiu lub leczeniu zakażenia kompleksem Mycobacterium avium (MAC) u dzieci nie zostały ustalone.¹⁸

Ciężkie zakażenia

Azytromycyna nie jest przeznaczona do leczenia ciężkich zakażeń, w których konieczne jest szybkie uzyskanie dużych stężeń antybiotyku we krwi.¹⁹

Zasadność stosowania i oporność bakteryjna

Przy wyborze azytromycyny należy uwzględnić zasadność stosowania antybiotyku makrolidowego w danym wskazaniu, po właściwym rozpoznaniu bakteryjnego źródła zakażenia i ustaleniu rozpowszechnienia oporności na azytromycynę lub inne makrolidy.²⁰

Szczególną uwagę należy zwrócić na obszary z wysokim odsetkiem oporności na erytromycynę A oraz na uwzględnienie zmieniającej się wrażliwości bakterii na azytromycynę i inne antybiotyki. W niektórych krajach europejskich notowano duży odsetek szczepów Streptococcus pneumoniae opornych na azytromycynę.²¹

W leczeniu bakteryjnego zapalenia gardła azytromycyna powinna być stosowana tylko wtedy, gdy niemożliwe jest zastosowanie antybiotyków beta-laktamowych, jako leków pierwszego rzutu.²²

Zakażenia skóry i tkanek miękkich

Zakażenia tkanek miękkich są najczęściej wywołane przez Staphylococcus aureus, które często wykazują oporność na azytromycynę. Przed włączeniem azytromycyny w leczeniu zakażeń tkanek miękkich należy wykonać badanie wrażliwości patogenów.²³

Azytromycyna nie jest wskazana w leczeniu zakażonych ran oparzeniowych.²⁴

Choroby przenoszone drogą płciową

W przypadku leczenia chorób przenoszonych drogą płciową należy wykluczyć jednoczesne zakażenie przez Treponema pallidum (kiłę).²⁵

Zaburzenia neurologiczne i choroby psychiczne

Należy zachować ostrożność podczas stosowania azytromycyny u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub chorobami psychicznymi.²⁶

Zawartość sodu

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁷