Przedawkowanie
Alexan 50 mg/ml

Przedawkowanie cytarabiny (Alexan 50 mg/ml, roztwór do infuzji) stanowi poważne zagrożenie dla życia, głównie z powodu toksycznego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Udokumentowano przypadki nieodwracalnych uszkodzeń OUN i zgonów po podaniu 12 dawek po 4,5 g/m² powierzchni ciała w infuzji dożylnej trwającej godzinę, powtarzanej co 12 godzin. W przypadku podania dokanałowego konieczne jest natychmiastowe zastąpienie płynu mózgowo-rdzeniowego izotonicznym roztworem soli, aby zmniejszyć stężenie leku i ograniczyć neurotoksyczność. Brak specyficznej odtrutki wymaga szybkiego przerwania terapii oraz wdrożenia leczenia podtrzymującego, w tym transfuzji pełnej krwi lub płytek oraz antybiotykoterapii w przypadku neutropenii i ryzyka infekcji.

Przedawkowanie leku Alexan (cytarabina)

Przedawkowanie cytarabiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku produktu leczniczego Alexan (50 mg/ml, roztwór do infuzji) należy mieć świadomość, że dla tego leku nie istnieje specyficzna odtrutka, co znacząco komplikuje postępowanie w przypadku przedawkowania.1

Objawy przedawkowania

Najpoważniejszym skutkiem przedawkowania cytarabiny jest działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Udokumentowano przypadki, gdzie podanie dwunastu dawek cytarabiny po 4,5 g/m² powierzchni ciała w infuzji dożylnej trwającej godzinę, powtarzanej co 12 godzin, spowodowało nieodwracalne uszkodzenia OUN zakończone zgonem pacjenta.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania cytarabiny konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań terapeutycznych. Podstawowe zalecenia obejmują:3

  • Natychmiastowe przerwanie terapii – pierwszym krokiem jest bezwzględne zaprzestanie podawania cytarabiny
  • Leczenie podtrzymujące – wdrożenie kompleksowej terapii wspierającej funkcje życiowe
  • Przetoczenie pełnej krwi lub płytek krwi – w celu przeciwdziałania skutkom mielosupresji
  • Antybiotykoterapia – w razie konieczności, szczególnie w przypadku neutropenii i zwiększonego ryzyka infekcji

Przedawkowanie przy podaniu dokanałowym

Szczególnym przypadkiem jest przedawkowanie cytarabiny podawanej dokanałowo. W takiej sytuacji należy podjąć dodatkowe specyficzne działania. Podstawowym postępowaniem jest natychmiastowe zastąpienie płynu mózgowo-rdzeniowego izotonicznym roztworem soli, co ma na celu zmniejszenie stężenia leku w przestrzeni podpajęczynówkowej i zminimalizowanie neurotoksycznego działania cytarabiny.4

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Po incydencie przedawkowania cytarabiny konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem parametrów hematologicznych i funkcji neurologicznych. Obserwacja powinna być długoterminowa z uwagi na możliwość wystąpienia opóźnionych efektów toksycznych.

Objaw przedawkowania Opis objawu Dawka toksyczna
Toksyczne działanie na OUN Nieodwracalne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prowadzące do zgonu 12 dawek po 4,5 g/m² pc. podawanych w infuzji dożylnej przez godzinę co 12 godzin
Toksyczność przy podaniu dokanałowym Zmiany neurologiczne wymagające natychmiastowej interwencji Nie określono dokładnej dawki toksycznej
Mielosupresja Zahamowanie czynności szpiku kostnego wymagające transfuzji Zależna od indywidualnej wrażliwości pacjenta
Zwiększone ryzyko infekcji Wtórne do mielosupresji, może wymagać antybiotykoterapii Zależna od stopnia mielosupresji

Przedawkowanie cytarabiny (Alexan) stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej, kompleksowej interwencji medycznej. Brak specyficznej odtrutki oznacza, że postępowanie koncentruje się głównie na przerwaniu ekspozycji na lek oraz wdrożeniu leczenia wspierającego i objawowego.5

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl