oporna na leczenie ostra białaczka limfoblastyczna
Wskazanie

Oporna na leczenie ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) to zaawansowana postać nowotworu układu krwiotwórczego, w której komórki białaczkowe nie reagują na standardowe schematy chemioterapii lub dochodzi do nawrotu choroby po początkowej odpowiedzi. Stan ten stwierdza się, gdy po zastosowaniu dwóch lub więcej linii leczenia nie udaje się osiągnąć remisji całkowitej lub gdy choroba nawraca w krótkim czasie po uzyskaniu remisji.

W leczeniu opornej ALL stosuje się szereg zaawansowanych terapii. W Polsce dostępne są m.in. blinatumomab (Blincyto), przeciwciało bispecyficzne anty-CD19/CD3, inotuzumab ozogamycyny (Besponsa), koniugat przeciwciała anty-CD22 z lekiem cytotoksycznym, oraz terapie komórkami CAR-T jak Kymriah (tisagenlecleucel). W niektórych przypadkach stosuje się także nelarabinę (Atriance), klofarabinę (Evoltra) czy ponatynib (Iclusig) w przypadku obecności chromosomu Filadelfia.

Największe trudności w leczeniu opornej ALL obejmują toksyczność intensywnych terapii ratunkowych, szczególnie u pacjentów starszych lub z chorobami współistniejącymi. Problematyczne jest również występowanie mechanizmów oporności wielolekowej oraz zajęcie ośrodkowego układu nerwowego przez komórki białaczkowe, co ogranicza skuteczność wielu leków. Ponadto, dostępność i wysokie koszty najnowszych terapii, zwłaszcza komórkowych CAR-T, stanowią istotną barierę w powszechnym ich stosowaniu.

Standardem postępowania w opornej ALL jest dążenie do uzyskania kolejnej remisji za pomocą terapii ratunkowej, a następnie przeprowadzenie allogenicznego przeszczepienia komórek krwiotwórczych (allo-HSCT), które daje największą szansę na długotrwałe przeżycie. U pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji rozważa się udział w badaniach klinicznych testujących nowe metody leczenia, w tym immunoterapie i terapie celowane.