zespół pozapiramidowy
Zespół pozapiramidowy to grupa zaburzeń neurologicznych związanych z dysfunkcją układu pozapiramidowego, który odpowiada za automatyczną kontrolę ruchów, napięcie mięśniowe i postawę ciała. Układ ten obejmuje struktury jąder podstawy, wzgórza oraz ich połączenia z korą mózgową.
Główne objawy zespołu pozapiramidowego to zaburzenia ruchowe w postaci drżenia spoczynkowego, sztywności mięśniowej, spowolnienia ruchowego (bradykinezji), niestabilności postawy, dystonii oraz różnych form hiperkinezji (np. pląsawica, atetoza, balizm). W przeciwieństwie do uszkodzeń dróg piramidowych, w zespole pozapiramidowym nie występują typowe objawy piramidowe jak wygórowane odruchy czy objaw Babińskiego.
Zespół pozapiramidowy może być wynikiem chorób neurodegeneracyjnych (choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy, postępujące porażenie nadjądrowe), chorób metabolicznych (choroba Wilsona), toksycznych (zatrucie tlenkiem węgla, manganem), polekowych (neuroleptyki, metoklopramid), naczyniowych (udary w obrębie jąder podstawy) lub zapalnych. Diagnostyka obejmuje badanie neurologiczne, obrazowanie mózgu (MRI, CT), badania laboratoryjne oraz w wybranych przypadkach badania genetyczne.
Leczenie zespołu pozapiramidowego jest zależne od przyczyny. W chorobie Parkinsona stosuje się leki dopaminergiczne (lewodopa, agoniści dopaminy), w dystonii – toksyna botulinowa, w polekowych zespołach pozapiramidowych – odstawienie leku wywołującego objawy. W wybranych przypadkach zastosowanie znajduje głęboka stymulacja mózgu (DBS) lub leczenie neurochirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lacydypina – Działania niepożądane
Lacydypina, antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn, jest stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego i charakteryzuje się działaniem naczyniorozszerzającym. Działania niepożądane związane z jej stosowaniem są najczęściej wynikiem tego mechanizmu i obejmują często występujące bóle głowy, zawroty głowy, kołatanie serca, tachykardię, nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, objawy niestrawności, wysypkę, rumień, świąd skóry, osłabienie, obrzęki oraz wielomocz. Częstość występowania tych objawów waha się od bardzo często (≥1/10) do niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia istniejącej dławicy piersiowej, zwłaszcza u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, co może wymagać przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, stanowiący zagrożenie życia, wymagający natychmiastowej interwencji.
antagonista wapnia, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, depresja, dławica piersiowa, fosfataza alkaliczna, kołatanie serca, kurcz mięśni, lacydypina, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozrost dziąseł, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia, wielomocz, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alneta 5 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Alneta, jest antagonistą kanałów wapniowych o szerokim zastosowaniu klinicznym, jednak jej stosowanie wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz zmęczenie. Działania te występują z różną częstością, klasyfikowaną od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). Objawy neurologiczne, takie jak senność i zawroty głowy, oraz naczyniorozszerzające reakcje sercowo-naczyniowe, w tym kołatanie serca i zaczerwienienie twarzy, dominują w początkowej fazie terapii. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, czy reakcje skórne o charakterze zagrażającym życiu (np. zespół Stevensa-Johnsona).
amlodypina, antagonista wapnia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, depresja, dezorientacja, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kaszel, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nieżyt błony śluzowej nosa, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, plamica, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielenie naskórka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Akineton 5 mg/ml
Akineton w postaci roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml biperydenu mleczanu, co odpowiada 3,9 mg biperydenu w 1 ml) jest wskazany w leczeniu objawów choroby Parkinsona, takich jak sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe oraz bradykinezja. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w terapii zaburzeń pozapiramidowych indukowanych przez neuroleptyki, w tym wczesnych dyskinez, akatyzji oraz objawów parkinsonowskich. Akineton jest również skuteczny w leczeniu dystonii uogólnionej i odcinkowej, zespołu Meige’a, blefarospazmu oraz spastycznego kręczu karku, co czyni go wszechstronnym środkiem w terapii różnorodnych zaburzeń motorycznych o podłożu pozapiramidowym.
akatyzja, blepharospasmus, bradykinezja, choroba Parkinsona, drżenie, dyskineza, dystonia odcinkowa, dystonia uogólniona, neuroleptyk, objawy parkinsonowskie, parkinsonizm, pestycyd fosforoorganiczny, reakcja dystoniczna, sztywność mięśniowa, torticollis spasmodicus, układ pozapiramidowy, układ przywspółczulny, zaburzenia pozapiramidowe, zatrucie nikotyną, zatrucie związkami fosforoorganicznymi, zespół Meige’a, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 160 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods, dostępny w dawkach od 5 mg amlodypiny, 160-320 mg walsartanu oraz 12,5-25 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w 8-tygodniowym badaniu klinicznym na 2271 pacjentach, w tym 582 leczonych maksymalną dawką 10 mg/320 mg/25 mg. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i niedociśnienie tętnicze (0,7% przypadków), zwykle łagodne i przemijające. Obserwowane zmiany w parametrach laboratoryjnych były zgodne z mechanizmem działania poszczególnych składników, a walsartan łagodził hipokaliemiczne działanie hydrochlorotiazydu. Działania niepożądane klasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując szeroki zakres układów i narządów, w tym hematologiczne, metaboliczne, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, wątrobowe, skórne, mięśniowo-szkieletowe, nerkowe oraz ogólne.
agranulocytoza, amlodypina, bradykardia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, częstoskurcz komorowy, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra ostra zamykającego się kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń krwionośnych, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, walsartan, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Triveram 20 mg + 10 mg + 10 mg
Triveram to preparat złożony zawierający atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, stosowany w terapii schorzeń sercowo-naczyniowych. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Do najczęstszych działań należą zapalenie nosa i gardła (często przy atorwastatynie), hiperglikemia (często przy atorwastatynie), senność (często przy amlodypinie), zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (często przy peryndoprylu i amlodypinie), ból głowy (często przy wszystkich składnikach), nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz zmienione wyniki badań czynności wątroby i zwiększona aktywność kinazy kreatynowej. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), rabdomiolizę, miopatię oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii.
agranulocytoza, ból głowy, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, impotencja, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwójne widzenie, podwyższona kinaza kreatynowa, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, schorzenie sercowo-naczyniowe, SIADH, składniki leku Triveram, skurcze mięśni, szum uszny, udar mózgu, zaburzenia mikcji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie nosa i gardła, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lapixen 6 mg
Lacydypina, antagonista kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn, stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwowane objawy związane są z mechanizmem wazodylatacyjnym i obejmują ból głowy, zawroty głowy, nagłe zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca, tachykardię oraz obrzęki. Objawy te mają zazwyczaj charakter przemijający i ustępują podczas kontynuacji terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie niebezpieczne działania niepożądane, takie jak nasilenie istniejącej dławicy piersiowej (≥1/1000 do <1/100), omdlenia, niedociśnienie oraz obrzęk naczynioruchowy (≥1/10 000 do <1/1000), które mogą wymagać przerwania leczenia i ścisłego nadzoru lekarskiego.
antagonista kanału wapniowego, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, depresja, dławica piersiowa, drżenie, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, kołatanie serca, kurcz mięśnia, lacydypina, nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie, niedociśnienie, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pochodna dihydropirydyny, pokrzywka, rozrost dziąseł, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia, wazodylatacja, wielomocz, zawrót głowy, zespół pozapiramidowy