Leksykon wskazań

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania, strona 104 z 169

  • zahamowanie antykoagulacyjnego działania heparyny

    Zahamowanie antykoagulacyjnego działania heparyny jest wskazaniem do zastosowania leków o działaniu przeciwheparynowym, najczęściej w sytuacji przedawkowania heparyny lub pojawienia się powikłań krwotocznych w trakcie terapii heparynowej. Heparyna jest lekiem przeciwkrzepliwym szeroko stosowanym w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych, jednak jej nadmierne działanie może prowadzić do niebezpiecznych krwawień.

  • czynnościowe krwawienie z macicy spowodowane zaburzeniem równowagi hormonalnej

    Czynnościowe krwawienie z macicy spowodowane zaburzeniem równowagi hormonalnej to stan chorobowy, w którym dochodzi do nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych, niebędących miesiączką, wynikających z zaburzeń hormonalnych. Występuje najczęściej u nastolatek w okresie dojrzewania oraz u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, kiedy to homeostaza hormonalna jest najbardziej niestabilna. Charakteryzuje się nieregularnymi, często obfitymi lub przedłużonymi krwawieniami, które nie są związane z patologią organiczną macicy.

  • endometrioza łagodna do umiarkowanej

    Endometrioza łagodna do umiarkowanej to stan chorobowy, w którym tkanka podobna do wyściółki macicy (endometrium) rozwija się poza jamą macicy. W przypadku postaci łagodnej do umiarkowanej, zmiany endometrialne są obecne, ale nie powodują jeszcze rozległych zrostów i głębokich nacieków narządowych, które charakteryzują ciężką postać choroby. Stopień nasilenia endometriozy określa się najczęściej według skali American Society for Reproductive Medicine (ASRM), gdzie stadium I i II odpowiadają postaci łagodnej, a stadium III – umiarkowanej.

  • przeciwdziałanie rozrostowi endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny

    Przeciwdziałanie rozrostowi endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny to ważny aspekt terapii hormonalnej, szczególnie w okresie menopauzalnym i postmenopauzalnym. Estrogeny stosowane w monoterapii zwiększają ryzyko rozrostu endometrium (błony śluzowej macicy), co może prowadzić do nieprawidłowych krwawień, a nawet do rozwoju raka endometrium. Dlatego też u kobiet z zachowaną macicą estrogeny powinny być stosowane w połączeniu z progestagenami, które przeciwdziałają proliferacyjnemu wpływowi estrogenów na endometrium.

  • czynnościowe krwawienie z macicy

    Czynnościowe krwawienie z macicy (CKM) to nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, które nie jest związane z organiczną patologią narządu rodnego, ciążą czy stosowaniem leków hormonalnych. Występuje najczęściej u kobiet w okresie rozrodczym, szczególnie u nastolatek po menarche oraz u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Główną przyczyną CKM jest zaburzenie równowagi hormonalnej, prowadzące do nieprawidłowej proliferacji i złuszczania endometrium.

  • napięcie nerwowe

    Napięcie nerwowe (stres) to naturalna reakcja organizmu na wymagające lub potencjalnie niebezpieczne sytuacje. W kontekście medycznym napięcie nerwowe może być zarówno objawem towarzyszącym różnym schorzeniom, jak i czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych i somatycznych. Przewlekłe napięcie nerwowe może prowadzić do zaburzeń lękowych, bezsenności, nadciśnienia tętniczego oraz obniżenia odporności organizmu.

  • stan zapalny skóry przebiegający z wysypką

    Stan zapalny skóry przebiegający z wysypką to szeroka kategoria dermatologiczna obejmująca różne jednostki chorobowe, takie jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka czy reakcje polekowe. Charakteryzuje się obecnością rumienia, grudek, pęcherzyków lub krost na skórze, którym często towarzyszy świąd, pieczenie lub ból. Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie dotyczącym potencjalnych alergenów, chorobach współistniejących oraz badaniach dodatkowych, takich jak biopsja skóry czy testy płatkowe.

  • świąd neurogenny

    Świąd neurogenny to przewlekły świąd skóry spowodowany uszkodzeniem lub dysfunkcją układu nerwowego, często bez widocznych zmian skórnych. Występuje w przebiegu chorób neurologicznych takich jak stwardnienie rozsiane, udar mózgu, neuropatie, a także w przebiegu nowotworów, szczególnie chłoniaków i guzów mózgu. Może być również konsekwencją półpaśca (neuralgia popółpaścowa), neuropatii cukrzycowej lub zespołów bólowych.

  • naświetlanie radiologiczne

    Naświetlanie radiologiczne, znane również jako radioterapia, to metoda leczenia wykorzystująca promieniowanie jonizujące do niszczenia komórek nowotworowych lub hamowania ich rozrostu. Wskazaniami do stosowania radioterapii są przede wszystkim nowotwory złośliwe, zarówno jako leczenie samodzielne, jak i w skojarzeniu z chirurgią czy chemioterapią. Radioterapia może być również stosowana w leczeniu niektórych chorób nienowotworowych, takich jak niektóre choroby skóry, schorzenia zapalne czy łagodne guzy mózgu.

  • stan zapalny skóry przebiegający ze świądem

    Stan zapalny skóry przebiegający ze świądem to częsty problem dermatologiczny, który może występować w różnych postaciach, takich jak atopowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca czy pokrzywka. Charakteryzuje się on zaczerwienieniem, obrzękiem, niekiedy wysypką i przede wszystkim intensywnym świądem, który znacząco obniża jakość życia pacjentów.

  • nawracająca dyspepsja

    Nawracająca dyspepsja (inaczej przewlekła niestrawność) to zespół objawów zlokalizowanych w nadbrzuszu, które obejmują ból lub dyskomfort w górnej części brzucha, uczucie pełności po posiłkach, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, nudności i zgagę. Jest to częste schorzenie dotykające około 20-40% populacji. Dolegliwości mogą występować okresowo przez wiele miesięcy lub lat, znacznie obniżając jakość życia pacjentów.

  • zespół z objawowym nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego

    Zespół z objawowym nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego to stan chorobowy charakteryzujący się zwiększoną produkcją kwasu solnego w żołądku, co prowadzi do wystąpienia objawów ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego. Nadmierne wydzielanie kwasu może być spowodowane wieloma czynnikami, w tym zespołem Zollingera-Ellisona, nadczynnością przytarczyc, przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka typu B (związanym z Helicobacter pylori) czy przyjmowaniem niektórych leków.

  • owrzodzenie dwunastnicy współistniejące z zakażeniem Helicobacter pylori

    Owrzodzenie dwunastnicy współistniejące z zakażeniem Helicobacter pylori to poważna jednostka chorobowa, gdzie dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej dwunastnicy wraz z obecnością bakterii H. pylori. Zakażenie tą bakterią jest głównym czynnikiem etiologicznym choroby wrzodowej, odpowiadając za około 90-95% wrzodów dwunastnicy. H. pylori powoduje przewlekłe zapalenie, które zwiększa wydzielanie kwasu żołądkowego i zmniejsza mechanizmy ochronne błony śluzowej, prowadząc do powstania owrzodzeń.

  • nawracające dolegliwości dyspeptyczne niezwiązane z chorobą organiczną przewodu pokarmowego

    Nawracające dolegliwości dyspeptyczne niezwiązane z chorobą organiczną przewodu pokarmowego to zespół objawów dotyczących górnego odcinka przewodu pokarmowego, które występują bez stwierdzenia zmian strukturalnych podczas badań diagnostycznych. Określa się je również jako dyspepsję czynnościową lub niestrawność czynnościową. Objawy obejmują uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, ból i pieczenie w nadbrzuszu, wzdęcia, nudności oraz odbijanie.

  • owrzodzenie wywołane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi

    Owrzodzenia wywołane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) to jedno z najczęstszych powikłań stosowania tej grupy leków. NLPZ, poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, zmniejszają ochronną warstwę śluzu w żołądku i dwunastnicy, co prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej i powstawania owrzodzeń. Ryzyko zwiększa się u pacjentów powyżej 65. roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub antykoagulanty oraz przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek NLPZ.

  • owrzodzenie pooperacyjne

    Owrzodzenie pooperacyjne to powikłanie gojenia rany po zabiegu operacyjnym, charakteryzujące się nieprawidłowym rozpadem tkanek z utworzeniem ubytku skóry i tkanek głębiej położonych. Występuje najczęściej w wyniku zaburzeń ukrwienia, zakażenia, nieprawidłowej techniki operacyjnej lub obniżonej zdolności gojenia u pacjenta. Szczególnie narażone są osoby z cukrzycą, zaburzeniami odporności, otyłością oraz pacjenci po operacjach w obszarach o słabym ukrwieniu.

  • nawracające dolegliwości dyspeptyczne

    Nawracające dolegliwości dyspeptyczne (dyspepsja) to przewlekłe lub nawracające objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, które obejmują ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, nudności, odbijanie czy zgagę. Dolegliwości te mogą występować zarówno w przebiegu organicznych chorób przewodu pokarmowego (dyspepsja wtórna), jak i bez uchwytnej przyczyny organicznej (dyspepsja czynnościowa).

  • krwawienie z owrzodzenia trawiennego

    Krwawienie z owrzodzenia trawiennego stanowi poważne powikłanie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy. Występuje, gdy wrzód uszkadza naczynia krwionośne w ścianie przewodu pokarmowego, prowadząc do krwawienia do światła przewodu pokarmowego. Objawia się wymiotami treścią przypominającą fusy kawy, smolistymi stolcami (melena), bólem brzucha, osłabieniem, zawrotami głowy oraz objawami wstrząsu hipowolemicznego w ciężkich przypadkach.

  • dolegliwości trawienne związane z nieprawidłową czynnością wątroby

    Dolegliwości trawienne związane z nieprawidłową czynnością wątroby to zespół objawów wynikających z zaburzeń metabolicznych i detoksykacyjnych funkcji wątroby. Objawiają się one najczęściej wzdęciami, uczuciem pełności, dyskomfortem w prawym podżebrzu, nudnościami, gorzkim smakiem w ustach, nietolerancją tłustych pokarmów oraz zaburzeniami wypróżniania. Mogą wystąpić w przebiegu różnych chorób wątroby, takich jak stłuszczenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby czy choroba alkoholowa wątroby.

  • zaburzenia aktywności skurczowej pęcherzyka żółciowego

    Zaburzenia aktywności skurczowej pęcherzyka żółciowego to stan, w którym dochodzi do nieprawidłowej kurczliwości pęcherzyka, co prowadzi do zaburzeń przepływu żółci. Objawy obejmują najczęściej dyskomfort w prawym podżebrzu, uczucie pełności po posiłkach, nudności oraz wzdęcia. Zaburzenia te mogą występować jako pierwotne lub wtórne do innych chorób, takich jak kamica żółciowa, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego czy zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego.

  • zmniejszenie ilości płynu kałowego po ileostomii

    Zmniejszenie ilości płynu kałowego po ileostomii to ważny cel w opiece pooperacyjnej u pacjentów, którzy przeszli zabieg wyłonienia ileostomii. Ileostomia to chirurgiczne połączenie końca jelita cienkiego (ileum) ze skórą brzucha, co prowadzi do utworzenia stomii, przez którą treść jelitowa odprowadzana jest do specjalnego worka. W przeciwieństwie do kolostomii, treść wydzielana przez ileostomię jest zazwyczaj płynna i bogata w enzymy trawienne, co może prowadzić do problemów z utrzymaniem właściwego bilansu wodno-elektrolitowego oraz podrażnienia skóry wokół stomii.

  • zmniejszenie ilości płynu kałowego po kolostomii

    Zmniejszenie ilości płynu kałowego po kolostomii to istotny cel w opiece nad pacjentem ze stomią. Kolostomia to chirurgicznie wytworzony otwór łączący jelito grube ze skórą brzucha, przez który wydalane są stolec i gazy. W zależności od lokalizacji stomii (wstępnicza, poprzecznicza, zstępnicza lub esicza), konsystencja stolca może być bardziej lub mniej płynna, co stanowi wyzwanie w codziennym funkcjonowaniu pacjenta.

  • zaawansowany rak jajnika pochodzenia nabłonkowego

    Zaawansowany rak jajnika pochodzenia nabłonkowego stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne w ginekologii onkologicznej. Jest to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonkowych jajnika, który w momencie rozpoznania często znajduje się już w stadium zaawansowanym (III lub IV według klasyfikacji FIGO), co znacząco pogarsza rokowanie. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i wczesnym rozsiewem do otrzewnej, węzłów chłonnych oraz narządów odległych.

  • zgrubienie skóry

    Zgrubienie skóry to dermatologiczna manifestacja nadmiernego rogowacenia naskórka, które może wystąpić z różnych przyczyn. Najczęściej występuje na dłoniach, stopach, łokciach i kolanach, choć może dotyczyć także innych części ciała. Może objawiać się jako hiperkeratoza, modzele, odciski lub rogowacenie skóry. Zgrubienia skórne często powstają w wyniku przewlekłego tarcia lub ucisku, zaburzeń keratynizacji, chorób genetycznych lub jako reakcja skóry na pewne schorzenia systemowe.

  • stan silnego pobudzenia psychotycznego

    Stan silnego pobudzenia psychotycznego charakteryzuje się ostrym niepokojem, pobudzeniem ruchowym, agresją, dezorganizacją myślenia oraz zaburzeniem postrzegania rzeczywistości. Występuje najczęściej w przebiegu ostrych psychoz, schizofrenii, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, majaczenia, zatruć substancjami psychoaktywnymi lub zespołów odstawiennych. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji ze względu na zagrożenie dla pacjenta i otoczenia.

  • ostry zespół abstynencji alkoholowej

    Ostry zespół abstynencji alkoholowej (OZAA) to stan kliniczny występujący u osób uzależnionych od alkoholu po nagłym przerwaniu lub znacznym ograniczeniu jego spożycia. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle po 6-12 godzinach od ostatniej dawki alkoholu i osiągają szczyt w ciągu 24-72 godzin. Typowe objawy obejmują drżenie rąk, nadmierną potliwość, niepokój, nudności, wymioty, zaburzenia snu, tachykardię oraz podwyższone ciśnienie tętnicze.

  • ostry stan spastyczny mięśni

    Ostry stan spastyczny mięśni to nagłe, bolesne i silne skurcze mięśniowe, które charakteryzują się zwiększonym napięciem mięśniowym oraz oporem podczas próby ruchu. Stan ten może być objawem różnych schorzeń neurologicznych, w tym uszkodzenia górnego neuronu ruchowego, stwardnienia rozsianego, udaru mózgu, urazów rdzenia kręgowego czy mózgowego porażenia dziecięcego. Ostre stany spastyczne mogą znacząco ograniczać funkcje motoryczne pacjenta, powodować ból oraz prowadzić do przykurczów i deformacji stawów.

  • ostry stan drgawkowy

    Ostry stan drgawkowy (status epilepticus) to poważny stan neurologiczny, definiowany jako napad padaczkowy trwający ponad 5 minut lub występowanie kolejnych napadów bez odzyskania świadomości między nimi. Jest to stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż przedłużający się napad może prowadzić do uszkodzenia mózgu, zaburzeń oddychania i krążenia.

  • stany lękowe

    Stany lękowe to grupa zaburzeń psychicznych charakteryzujących się nadmiernym, nieadekwatnym do sytuacji lękiem, który znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie pacjenta. Mogą one przybierać różne formy, takie jak zaburzenie lękowe uogólnione (GAD), zaburzenie lękowe z napadami paniki, fobię społeczną czy zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne. Stany lękowe często współwystępują z depresją i innymi zaburzeniami psychicznymi.

  • bezsenność związana ze stanami lękowymi

    Bezsenność związana ze stanami lękowymi to zaburzenie snu charakteryzujące się trudnościami z zasypianiem, utrzymaniem ciągłości snu lub przedwczesnym budzeniem, które występuje w kontekście zaburzeń lękowych. Pacjenci doświadczają często błędnego koła, w którym lęk nasila problemy ze snem, a bezsenność z kolei potęguje objawy lękowe. Zaburzenie to może prowadzić do znacznego pogorszenia funkcjonowania w ciągu dnia, obniżenia nastroju oraz nasilenia objawów choroby podstawowej.

  • bezsenność związana ze stanem lękowym

    Bezsenność związana ze stanem lękowym to powszechne zaburzenie snu, które charakteryzuje się trudnościami w zasypianiu lub utrzymaniu ciągłości snu, spowodowanymi nadmiernym lękiem, obawami lub stresem. Pacjenci często doświadczają wybudzania się w nocy z uczuciem niepokoju, a rano czują się niewyspani i pozbawieni energii. Stan ten może prowadzić do przewlekłego zmęczenia, osłabienia funkcji poznawczych oraz nasilenia objawów lękowych, tworząc błędne koło zaburzeń.

  • premedykacja przed mniejszym zabiegiem chirurgicznym

    Premedykacja przed mniejszym zabiegiem chirurgicznym to podanie leków uspokajających, przeciwbólowych i/lub zmniejszających wydzielanie śliny przed procedurą operacyjną. Jej celem jest złagodzenie lęku, zapewnienie sedacji, analgezji oraz amnezji, a także zredukowanie ryzyka powikłań związanych z zabiegiem.

  • obrzęk po miejscowym urazie

    Obrzęk po miejscowym urazie to naturalna reakcja organizmu na uszkodzenie tkanek. Występuje w wyniku zwiększonego przepływu krwi do miejsca urazu oraz wzrostu przepuszczalności naczyń krwionośnych, co prowadzi do nagromadzenia płynu w przestrzeni międzykomórkowej. Obrzęk może towarzyszyć różnym rodzajom urazów, takim jak stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia czy złamania.

  • przewlekłe zapalenie zatok przynosowych

    Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZP) to utrzymujący się stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych trwający powyżej 12 tygodni, charakteryzujący się obrzękiem, zwiększonym wydzielaniem śluzu oraz uczuciem niedrożności nosa. Kluczowe objawy obejmują niedrożność nosa, wyciek wydzieliny z nosa (przedni lub tylny), ból lub uczucie rozpierania twarzy oraz upośledzenie lub utratę węchu.

  • uporczywa agresja w otępieniu w chorobie Alzheimera

    Uporczywa agresja w otępieniu w chorobie Alzheimera stanowi poważne wyzwanie kliniczne, występujące zwykle w średnim i późnym stadium choroby. Objawia się gwałtownymi reakcjami słownymi (krzyki, przekleństwa) lub fizycznymi (uderzanie, kopanie, rzucanie przedmiotami), które są nieproporcjonalne do sytuacji. Agresja może być wywołana frustracją, niezrozumieniem sytuacji, bólem, dyskomfortem fizycznym lub zmianami w otoczeniu pacjenta.

  • uporczywa agresja w zaburzeniu zachowania

    Uporczywa agresja w zaburzeniu zachowania to poważny problem kliniczny, charakteryzujący się trwałym wzorcem zachowań agresywnych, przekraczających normy społeczne i nieadekwatnych do wieku rozwojowego pacjenta. Objawia się częstymi wybuchami złości, zastraszaniem innych, wszczynaniem bójek, używaniem niebezpiecznych narzędzi czy celowym niszczeniem mienia. Zaburzenie to najczęściej diagnozuje się w dzieciństwie lub okresie dojrzewania, a jego występowanie wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju antyspołecznego zaburzenia osobowości w dorosłości.

  • nierzeżączkowe zakażenie narządów płciowych

    Nierzeżączkowe zakażenia narządów płciowych (NGU – Non-Gonococcal Urethritis) to infekcje przenoszone drogą płciową, które nie są spowodowane przez bakterię Neisseria gonorrhoeae. Najczęstszymi patogenami wywołującymi NGU są Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum oraz Trichomonas vaginalis. U mężczyzn objawy obejmują wyciek z cewki moczowej, dyskomfort podczas oddawania moczu i świąd, natomiast u kobiet infekcja może przebiegać bezobjawowo lub objawiać się upławami, bólem w podbrzuszu i dyskomfortem podczas stosunku.

  • zwiększone zapotrzebowanie na kwas askorbowy

    Zwiększone zapotrzebowanie na kwas askorbowy (witaminę C) występuje w wielu sytuacjach klinicznych, takich jak okres intensywnego wzrostu, ciąża, karmienie piersią, intensywny wysiłek fizyczny, stres oksydacyjny, infekcje, procesy gojenia ran oraz u palaczy tytoniu. Fizjologiczna rola witaminy C obejmuje udział w syntezie kolagenu, karnityny, neuroprzekaźników oraz w metabolizmie tyrozyny, a także działanie przeciwutleniające.

  • nadmierna przepuszczalność naczyń

    Nadmierna przepuszczalność naczyń to stan patologiczny, w którym dochodzi do zwiększonego przenikania płynu i białek z naczyń krwionośnych do przestrzeni pozanaczyniowej. Występuje najczęściej w przebiegu procesów zapalnych, reakcji alergicznych, urazów, oparzeń, sepsy lub zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS). Zjawisko to jest efektem zaburzenia funkcji śródbłonka naczyniowego, który w warunkach fizjologicznych stanowi barierę regulującą przepływ substancji.

  • nadżerka jamy ustnej

    Nadżerka jamy ustnej (łac. erosio mucosae oris) to powierzchowne uszkodzenie nabłonka błony śluzowej jamy ustnej, które nie przekracza błony podstawnej. Nadżerki charakteryzują się odsłonięciem tkanki łącznej i towarzyszącym bólem. Najczęściej powstają w wyniku urazu mechanicznego (np. ugryzienia, otarcia protezą), zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych), chorób autoimmunologicznych (m.in. pemfigoid, pemfigus), reakcji alergicznych lub niedoborów witaminowych.

  • stan zapalny dróg oddechowych

    Stan zapalny dróg oddechowych to szeroki termin obejmujący różne schorzenia, które charakteryzują się zapaleniem błony śluzowej dróg oddechowych. Może dotyczyć górnych dróg oddechowych (jama nosowa, gardło, krtań) lub dolnych (tchawica, oskrzela, płuca). Najczęstszymi przyczynami są infekcje wirusowe, bakteryjne, alergeny, substancje drażniące oraz czynniki środowiskowe.

  • nadkwaśność treści żołądka

    Nadkwaśność treści żołądka (hipersekrecja kwasu żołądkowego) to stan, w którym dochodzi do zwiększonego wytwarzania kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Objawia się najczęściej zgagą, pieczeniem w nadbrzuszu i za mostkiem, kwaśnym odbijaniem, bólem w nadbrzuszu i nudnościami. Nadkwaśność może prowadzić do rozwoju choroby refluksowej przełyku, wrzodów żołądka lub dwunastnicy.

  • przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego

    Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis chronica) to długotrwały proces zapalny toczący się w ścianie pęcherzyka żółciowego, najczęściej związany z kamicą żółciową. Schorzenie to występuje u około 10-15% dorosłej populacji i często ma przebieg skąpoobjawowy. Głównymi czynnikami ryzyka są: kamica żółciowa, płeć żeńska, wiek powyżej 40 lat, otyłość, szybka utrata masy ciała oraz predyspozycje genetyczne.

  • ciężki stan skurczowy dróg oddechowych

    Ciężki stan skurczowy dróg oddechowych to zagrażające życiu zwężenie oskrzeli, charakteryzujące się intensywnym skurczem mięśni gładkich, obrzękiem śluzówki i nadmiernym wydzielaniem śluzu. Najczęściej występuje jako nasilenie objawów ciężkiej astmy oskrzelowej lub jako element reakcji anafilaktycznej. Stan ten objawia się znaczną dusznością, świszczącym oddechem, sinicą, tachykardią, wzmożonym wysiłkiem oddechowym oraz obniżeniem saturacji krwi tlenem poniżej 90%.

  • nieżyt błony śluzowej zatok

    Nieżyt błony śluzowej zatok, znany także jako zapalenie zatok przynosowych, to schorzenie charakteryzujące się stanem zapalnym błony śluzowej wyścielającej zatoki przynosowe. Może wystąpić jako ostre zapalenie (trwające do 4 tygodni), podostre (4-12 tygodni) lub przewlekłe (powyżej 12 tygodni). Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia są infekcje wirusowe, rzadziej bakteryjne, natomiast w przypadku przewlekłego zapalenia istotną rolę odgrywają także alergie, zaburzenia anatomiczne czy dysfunkcja rzęsek.

  • przewlekła białaczka eozynofilowa z rearanżacją FIP1L1-PDGFR

    Przewlekła białaczka eozynofilowa z rearanżacją FIP1L1-PDGFR to rzadkie schorzenie mieloproliferacyjne charakteryzujące się nadmiernym wytwarzaniem eozynofilów z obecnością specyficznej zmiany genetycznej. Rearanżacja FIP1L1-PDGFR powstaje w wyniku delecji na chromosomie 4, prowadzącej do powstania genu fuzyjnego odpowiedzialnego za konstytutywną aktywację kinazy tyrozynowej PDGFR-alfa, co napędza niekontrolowaną proliferację komórek.

  • kwasica

    Kwasica to stan, w którym dochodzi do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, polegający na nadmiernym gromadzeniu kwasów lub utracie zasad. Wyróżniamy kwasicę metaboliczną (związaną z zaburzeniami metabolicznymi) oraz oddechową (spowodowaną niewydolnością wentylacyjną płuc). Kwasica charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35 i może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.

  • doustny środek antykoncepcyjny

    Doustne środki antykoncepcyjne (tabletki antykoncepcyjne) to preparaty farmaceutyczne zawierające hormony płciowe (estrogeny i progestageny lub sam progestagen), stosowane w celu zapobiegania ciąży. Ich mechanizm działania polega głównie na zahamowaniu owulacji, zagęszczeniu śluzu szyjkowego oraz zmianach w endometrium utrudniających implantację zarodka. Prawidłowo stosowane dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne charakteryzują się wysoką skutecznością sięgającą 99%.

  • uśmierzanie bólu w płytkim znieczulaniu bez utraty świadomości

    Uśmierzanie bólu w płytkim znieczuleniu bez utraty świadomości, nazywane również sedacją świadomą lub analgosedacją, to technika stosowana w wielu procedurach diagnostycznych i terapeutycznych. Pozwala ona na zmniejszenie odczuwania bólu i niepokoju u pacjenta, przy jednoczesnym zachowaniu jego podstawowych odruchów obronnych i zdolności do samodzielnego oddychania. Sedacja świadoma jest często stosowana podczas krótkich, ale bolesnych lub nieprzyjemnych zabiegów, takich jak endoskopia, kolonoskopia, zabiegi stomatologiczne czy małe procedury chirurgiczne.

  • aftoza przewlekła

    Aftoza przewlekła (nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, RAS – recurrent aphthous stomatitis) to przewlekła choroba błony śluzowej jamy ustnej charakteryzująca się nawracającymi, bolesnymi owrzodzeniami. Schorzenie może występować w trzech postaciach: małych aft (80-85% przypadków), dużych aft (10-15%) oraz aft opryszczkowatych (5-10%). Dokładna etiologia nie jest w pełni poznana, ale pod uwagę bierze się czynniki genetyczne, immunologiczne, mikrobiologiczne, hematologiczne, alergiczne oraz psychogenne.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl