Przeciwwskazania stosowania leku Venofer. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Venofer (kompleks żelaza(III) wodorotlenku z sacharozą) w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji o stężeniu 20 mg jonów żelaza(III)/ml posiada ściśle określone przeciwwskazania, które należy wziąć pod uwagę przed zleceniem terapii. Zastosowanie produktu leczniczego w określonych poniżej sytuacjach klinicznych jest bezwzględnie przeciwwskazane i wymaga poszukiwania alternatywnych metod leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do zastosowania leku Venofer jest nadwrażliwość na substancję czynną czyli kompleks żelaza(III) wodorotlenku z sacharozą, jak również na jakikolwiek inny składnik preparatu. W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość sodu w preparacie (do 7 mg sodu na ml roztworu, co odpowiada 0,4% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu).²³

Wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na preparaty żelaza

Istotnym przeciwwskazaniem jest znana, ciężka nadwrażliwość na produkty zawierające żelazo podawane drogą pozajelitową. W przypadku wystąpienia w przeszłości reakcji nadwrażliwości na jakikolwiek preparat żelaza podawany dożylnie, należy bezwzględnie odstąpić od stosowania leku Venofer ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktycznych.⁴

Niedokrwistości niedoborowe

Lek Venofer jest przeznaczony do leczenia niedokrwistości z niedoboru żelaza. Niedokrwistość niespowodowana przez niedobór żelaza stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania tego leku. Dotyczy to niedokrwistości hemolitycznych, megaloblastycznych (z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego), aplastycznych, syderoblastycznych czy też niedokrwistości w przebiegu chorób przewlekłych niezwiązanych z niedoborem żelaza.⁵

Zaburzenia metabolizmu żelaza

Przeciwwskazaniem do stosowania leku są również stany objawy przeciążenia organizmu żelazem (hemosyderoza, hemochromatoza) lub dziedziczne zaburzenia metabolizmu żelaza (talasemia, porfiria skórna późna, niedokrwistość syderoblastyczna). W takich przypadkach podanie dodatkowych ilości żelaza w postaci pozajelitowej może doprowadzić do dalszego pogorszenia stanu klinicznego pacjenta poprzez nadmierne gromadzenie się żelaza w tkankach, co może skutkować uszkodzeniem narządów wewnętrznych.⁶

Właściwości fizykochemiczne preparatu a przeciwwskazania

Należy zwrócić uwagę, że Venofer jest ciemnobrązowym, nieprzeźroczystym roztworem wodnym o wysokim pH (10,5-11,0) i wysokiej osmolarności (1250 mOsmol/l), co może stanowić czynnik ryzyka reakcji miejscowych w przypadku wynaczynienia lub podania do małych naczyń. Te właściwości fizykochemiczne preparatu, choć nie stanowią formalnego przeciwwskazania, powinny być brane pod uwagę przy kwalifikacji pacjentów z bardzo złym dostępem naczyniowym.⁷