Właściwości farmakokinetyczne leku Venofer

Venofer zawiera kompleks żelaza(III) wodorotlenku z sacharozą (Ferri hydroxidum saccharum) w stężeniu 20 mg jonów żelaza(III)/ml. Badania farmakokinetyczne tego kompleksu dostarczają istotnych informacji na temat jego zachowania w organizmie po podaniu dożylnym. ¹

Dystrybucja

Po dożylnym podaniu preparatu Venofer, kompleks żelaza z sacharozą ulega dystrybucji w organizmie zgodnie z określonym wzorcem. Badania farmakokinetyczne z wykorzystaniem technik izotopowych (52Fe i 59Fe) u pacjentów z niedokrwistością i przewlekłą niewydolnością nerek wykazały, że w ciągu pierwszych 6-8 godzin po podaniu, żelazo jest wychwytywane głównie przez trzy narządy: wątrobę, śledzionę oraz szpik kostny. ²

Szczególnie istotny jest wychwyt radioaktywności przez śledzionę, która jest bogata w makrofagi, co stanowi przykład wychwytu żelaza przez układ siateczkowo-śródbłonkowy. ³

W badaniach przeprowadzonych na zdrowych ochotnikach po dożylnym podaniu pojedynczej dawki 100 mg żelaza w postaci cukrzanu żelaza, zaobserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

• Maksymalne stężenie żelaza w surowicy (Cmax) wystąpiło 10 minut po wstrzyknięciu
• Wartość Cmax osiągnęła poziom 538 µmol/l
• Objętość dystrybucji dla przedziału centralnego wynosiła około 3 litrów, co odpowiada w przybliżeniu objętości osocza ⁴

Metabolizm

Proces metaboliczny kompleksu sacharozy i żelaza rozpoczyna się bezpośrednio po wstrzyknięciu. Większość cząsteczek sacharozy ulega dysocjacji, co prowadzi do uwolnienia wielojądrowego rdzenia zawierającego żelazo. Ten rdzeń jest następnie wychwytywany głównie przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego, zlokalizowane głównie w wątrobie, śledzionie i szpiku kostnym. ⁵

Wykorzystanie podanego żelaza przez organizm jest bardzo efektywne. Badania wykazały, że w czwartym tygodniu po podaniu, wykorzystanie żelaza przez czerwone krwinki wynosiło od 59% do 97%. Oznacza to, że żelazo z kompleksu jest skutecznie włączane do procesu erytropoezy. ⁶

Eliminacja

Kompleks sacharozy i żelaza charakteryzuje się średnią masą molową wynoszącą około 43 kDa. Ta stosunkowo duża masa cząsteczkowa ma istotne znaczenie dla eliminacji kompleksu, ponieważ zapobiega jego usuwaniu przez nerki. ⁷

Dane dotyczące eliminacji żelaza z organizmu po podaniu preparatu Venofer wskazują na następujące prawidłowości:

• W ciągu pierwszych 4 godzin po wstrzyknięciu dawki 100 mg żelaza, eliminacja żelaza przez nerki odpowiada mniej niż 5% podanej dawki
• Po 24 godzinach całkowite stężenie żelaza w surowicy wraca do poziomu sprzed podania dawki
• Około 75% dawki sacharozy ulega eliminacji poprzez nerki ⁸

Wpływ składu preparatu na parametry farmakokinetyczne

Venofer ma postać ciemnobrązowego, nieprzeźroczystego roztworu wodnego o pH 10,5-11,0 i osmolarności 1250 mOsmol/l. ⁹ Te parametry fizykochemiczne wpływają na stabilność kompleksu w krwiobiegu przed jego dysocjacją, co ma istotne znaczenie dla profilu farmakokinetycznego leku.

Należy zaznaczyć, że preparat zawiera również do 7 mg sodu na ml, co odpowiada 0,4% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. ¹⁰ Ta zawartość sodu nie ma jednak istotnego wpływu na farmakokinetykę kompleksu żelaza.