Leki w grupie
„preparaty żelaza”
Preparaty żelaza to grupa leków stosowanych w leczeniu i profilaktyce niedokrwistości z niedoboru żelaza (niedokrwistość niedobarwliwa). Działają poprzez uzupełnienie niedoborów żelaza w organizmie, które jest niezbędne do syntezy hemoglobiny i prawidłowego funkcjonowania erytrocytów. Żelazo uczestniczy również w wielu innych procesach metabolicznych organizmu, w tym w syntezie DNA i transporcie tlenu.
W skład tej grupy wchodzą różne sole żelaza, najczęściej stosowane są: siarczan żelaza(II), fumaran żelaza(II), glukonian żelaza(II) oraz kompleks wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Hemofer (fumaran żelaza), Ferrum Lek (kompleks wodorotlenku żelaza z polimaltozą), Tardyferon (siarczan żelaza), Sorbifer Durules (siarczan żelaza), Ferretab (fumaran żelaza), Ferro-Gradumet (siarczan żelaza) oraz Ferrocolineum (glukonian żelaza).
Preparaty żelaza można podzielić na dwie główne podgrupy: preparaty doustne oraz preparaty parenteralne (dożylne). Preparaty doustne są preferowane w większości przypadków ze względu na bezpieczeństwo i wygodę stosowania. Preparaty parenteralne (np. żelazo karboksymaltozowe – Ferinject, kompleks żelaza z sacharozą – Venofer) stosuje się w przypadkach ciężkiego niedoboru, zespołu złego wchłaniania, nietolerancji preparatów doustnych lub konieczności szybkiego uzupełnienia niedoborów.
Największą zaletą stosowania preparatów żelaza jest skuteczne leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza, która jest najczęstszą postacią niedokrwistości na świecie. Terapia przyczynia się do poprawy wydolności fizycznej, zmniejszenia zmęczenia i poprawy jakości życia pacjentów. Jest to również stosunkowo tanie i dostępne leczenie.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem preparatów żelaza obejmują głównie działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego w przypadku preparatów doustnych (nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, bóle brzucha). Mogą one również powodować przebarwienia zębów i ciemne zabarwienie stolca. Preparaty parenteralne wiążą się z ryzykiem reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych. Przedawkowanie żelaza, szczególnie u dzieci, może prowadzić do ciężkiego zatrucia, uszkodzenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy również zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów z hemochromatozą oraz innymi zaburzeniami gospodarki żelazem.
Lista leków w tej grupie
-
Monover – Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – 100 mg Fe3+/ml
Produkt leczniczy zawiera żelazo w postaci derizomaltozy żelazowej, dostępne w roztworze do wstrzykiwań i infuzji. Stosuje się go w leczeniu niedoboru żelaza, szczególnie gdy doustne preparaty żelaza są nieskuteczne lub niemożliwe do zastosowania. Wskazaniem do terapii jest także potrzeba szybkiego dostarczenia żelaza organizmowi. Diagnoza niedoboru powinna być potwierdzona badaniami laboratoryjnymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Diafer – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg Fe3+/ml
Produkt leczniczy zawiera 50 mg żelaza w postaci derizomaltozy żelazowej w 1 ml roztworu do wstrzykiwań. Jest stosowany u dorosłych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych dializie, u których doustne preparaty żelaza są nieskuteczne lub przeciwwskazane. Leczenie ma na celu uzupełnienie niedoboru żelaza potwierdzonego badaniami laboratoryjnymi. Roztwór cechuje się pH w zakresie 5,0–7,0 i osmolalnością około 400 mOsm/l.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferinject – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 50 mg Fe3+/ml
Lek zawiera karboksymaltozę żelazową, odpowiadającą 50 mg żelaza na 1 ml dyspersji do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest w leczeniu niedoborów żelaza, szczególnie gdy doustne preparaty żelaza są nieskuteczne lub nie mogą być zastosowane. Wskazany jest również w sytuacjach, gdy istnieje potrzeba szybkiego uzupełnienia żelaza. Diagnoza niedoboru powinna być potwierdzona badaniami laboratoryjnymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sorbifer Durules – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 100 mg Fe(II) + 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 100 mg żelaza(II) w postaci żelaza(II) siarczanu oraz 60 mg kwasu askorbinowego, co wspomaga wchłanianie żelaza. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu ułatwiają stopniowe dostarczanie składników do organizmu. Lek stosuje się w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza oraz utajonego niedoboru żelaza. Ponadto jest wskazany do profilaktyki niedoboru żelaza w okresie ciąży.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Feroplex – Roztwór doustny – 40 mg Fe3+/15 ml
Produkt leczniczy zawiera 40 mg jonów żelaza (III) w postaci żelaza proteinianobursztynianu w roztworze doustnym. W skład leku wchodzą również sorbitol, glikol propylenowy oraz parabeny jako substancje pomocnicze. Preparat stosuje się w leczeniu niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza u dorosłych, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci powyżej 1 roku życia. Jest szczególnie wskazany w przypadkach przewlekłej utraty krwi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferrum-Lek – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg Fe3+/ml
Preparat zawiera żelazo w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z dekstranem, dostępny jako roztwór do wstrzykiwań. Stosuje się go w celu szybkiego uzupełnienia niedoboru żelaza, zwłaszcza po utracie krwi, w chorobach zapalnych jelit oraz przy nietolerancji lub niewystarczającej skuteczności preparatów doustnych. Lek jest przeznaczony dla pacjentów z potwierdzonym niedoborem żelaza na podstawie badań laboratoryjnych. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się dokładne ustalenie wskazań oraz, w razie potrzeby, dodatkową diagnostykę wchłaniania żelaza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferrum Lek – Tabletki do rozgryzania i żucia – 100 mg Fe3+
Produkt leczniczy zawiera 100 mg żelaza w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą oraz 1,5 mg aspartamu. Stosowany jest w leczeniu utajonego oraz jawnego niedoboru żelaza, a także w zapobieganiu niedoborom żelaza w okresie ciąży. Tabletki mają postać do rozgryzania i żucia, co ułatwia ich przyjmowanie. Preparat wspiera uzupełnianie żelaza w organizmie w przypadku niedokrwistości oraz zwiększonego zapotrzebowania na żelazo.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ascofer – Tabletki powlekane – (co odpowiada 23,2 mg jonów żelaza (II)) 200 mg
Lek zawiera jony żelaza(II) w postaci żelaza(II) glukonianu uwodnionego, w dawce 23,2 mg na tabletkę powlekaną. Stosuje się go w terapiach niedoboru żelaza spowodowanego utratą krwi, zwiększonym zapotrzebowaniem organizmu lub zaburzeniami wchłaniania. Jest szczególnie polecany kobietom z obfitymi miesiączkami, dzieciom w okresie intensywnego wzrostu oraz osobom po operacjach czy z problemami trawiennymi. Preparat wspiera uzupełnianie niedoboru żelaza wynikającego z diet ubogich w ten pierwiastek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tardyferon – Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu – 80 mg
Produkt leczniczy zawiera 80 mg jonów żelaza(II) w postaci żelaza(II) siarczanu wysuszonego. Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu są stosowane w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza wynikającej z niedoboru tego pierwiastka w diecie lub przewlekłych krwawień. Preparat jest również zalecany w przypadku utajonego niedoboru żelaza u kobiet w wieku rozrodczym, młodzieży oraz osób starszych. Ponadto stosuje się go profilaktycznie u kobiet w ciąży, połogu oraz karmiących piersią, a także u dzieci powyżej 10 roku życia i osób dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferrum Lek – Syrop – 50 mg Fe3+/5 ml
Produkt leczniczy zawiera żelazo w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza (III) z polimaltozą oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza, sorbitol i metylu parahydroksybenzoesan. Jest dostępny w formie brązowego, przezroczystego syropu. Stosowany jest w leczeniu niedoboru żelaza, zarówno utajonego, jak i jawnego, a także w profilaktyce niedoborów żelaza w czasie ciąży. Produkt wspomaga poprawę stanu zdrowia przy niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Venofer – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 20 mg Fe 3+/ml
Produkt leczniczy zawiera jon żelaza(III) w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza z sacharozą oraz substancje pomocnicze, w tym sód. Jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań i infuzji o ciemnobrązowej barwie. Stosuje się go w leczeniu niedoboru żelaza, szczególnie gdy konieczne jest szybkie uzupełnienie zapasów żelaza w organizmie. Lek przeznaczony jest także dla pacjentów, którzy nie tolerują doustnych preparatów żelaza lub gdy ich stosowanie jest nieskuteczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tardysol – Roztwór doustny – 20 mg/ml
Roztwór doustny zawierający jony żelaza w postaci żelaza siarczanu siedmiowodnego oraz substancje pomocnicze takie jak sorbitol i glikol propylenowy. Preparat stosowany jest w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza oraz w zapobieganiu tej niedokrwistości u kobiet w ciąży, gdy dieta nie zapewnia wystarczającej ilości żelaza. Produkt przeznaczony jest dla dzieci powyżej 2 lat oraz dorosłych. Ma postać roztworu o barwie żółtej do pomarańczowej, który podaje się doustnie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tardysol Baby – Roztwór doustny – 20 mg/ml
Produkt zawiera żelazo w postaci żelaza siarczanu siedmiowodnego w stężeniu 20 mg jonów żelaza na ml roztworu doustnego. W skład wchodzą także substancje pomocnicze takie jak sorbitol i glikol propylenowy. Preparat jest stosowany u dzieci w wieku od 6 do 24 miesięcy. Przeznaczony jest do leczenia niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku