zwiększone zapotrzebowanie na żelazo
Wskazanie

Zwiększone zapotrzebowanie na żelazo to stan, w którym organizm wymaga większej ilości tego pierwiastka niż zazwyczaj. Występuje on najczęściej w okresach intensywnego wzrostu (u dzieci i młodzieży), w ciąży (szczególnie w II i III trymestrze, gdy zapotrzebowanie wzrasta nawet do 27 mg dziennie), podczas karmienia piersią, a także u osób uprawiających intensywny wysiłek fizyczny, zwłaszcza sportowców wytrzymałościowych.

Niezaspokojone zwiększone zapotrzebowanie może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza. Wczesne objawy obejmują zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, zaburzenia koncentracji, a w cięższych przypadkach duszność, kołatanie serca czy zwiększoną podatność na infekcje. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu parametrów gospodarki żelazowej, w tym stężenia ferrytyny, żelaza w surowicy, całkowitej zdolności wiązania żelaza i saturacji transferyny.

W leczeniu stosuje się preparaty żelaza dostępne na polskim rynku, takie jak: Hemofer, Ferrum Lek, Tardyferon, Sorbifer Durules, Ferro-Gradumet, Syrop Ferrum VIS czy Ferrum Forte. W przypadkach ciężkich niedoborów lub nietolerancji preparatów doustnych stosuje się preparaty do podawania pozajelitowego, np. Ferric czy Ferinject. U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek stosuje się często połączenie suplementacji żelazem z erytropoetyną (Eprex, Mircera).

Największe trudności w leczeniu pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem na żelazo obejmują problemy z tolerancją doustnych preparatów żelaza, które często powodują dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, biegunki). Innym wyzwaniem jest niska absorpcja żelaza, szczególnie u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit, po resekcji żołądka czy u osób stosujących leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego. Problem stanowi również nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania preparatów (najlepiej na czczo i z witaminą C) oraz identyfikacja i leczenie przyczyn zwiększonego zapotrzebowania, a nie tylko suplementacja samego pierwiastka.