Leki w grupie
„leki przeciw niedokrwistości”
Leki przeciw niedokrwistości to grupa preparatów stosowanych w leczeniu różnych postaci anemii, czyli stanu charakteryzującego się obniżonym poziomem hemoglobiny i/lub zmniejszoną liczbą erytrocytów we krwi. Działanie tych leków zależy od przyczyny niedokrwistości i może obejmować stymulację produkcji czerwonych krwinek, uzupełnianie niedoborów żelaza, witamin czy innych składników niezbędnych do prawidłowej erytropoezy.
Główne podgrupy leków przeciw niedokrwistości to: preparaty żelaza, preparaty witaminy B12 i kwasu foliowego, czynniki stymulujące erytropoezę (ESA) oraz inne środki stosowane w specyficznych typach anemii.
Preparaty żelaza stosowane są w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza. Dostępne są w formie doustnej (np. siarczan żelaza, fumaran żelaza, glukonian żelaza) oraz pozajelitowej (kompleks wodorotlenku żelaza z sacharozą, karboksymaltoza żelazowa). Polskie nazwy handlowe obejmują: Hemofer, Ferrum Lek, Tardyferon, Sorbifer Durules, Ferinject, Venofer.
Preparaty witaminy B12 (cyjanokobalamina, hydroksykobalamina) i kwasu foliowego stosowane są w niedokrwistościach megaloblastycznych. Dostępne produkty to m.in. Cyanocobalamin WZF, Vitaminum B12 WZF, Acidum Folicum WZF, Folacid.
Czynniki stymulujące erytropoezę (ESA) obejmują rekombinowane ludzkie erytropoetyny (epoetyna alfa, epoetyna beta, darbepoetyna alfa) oraz inhibitory prolilhydroksylazy HIF (roksadustat). Stosowane są głównie w niedokrwistości towarzyszącej przewlekłej chorobie nerek. Nazwy handlowe to m.in. Eprex, NeoRecormon, Aranesp, Evrenzo.
Największą zaletą stosowania leków przeciw niedokrwistości jest możliwość skutecznego leczenia przyczynowego różnych typów anemii, co prowadzi do poprawy jakości życia pacjentów, zwiększenia wydolności fizycznej, zmniejszenia męczliwości i poprawy funkcji poznawczych. W przypadku ciężkich niedokrwistości właściwe leczenie może być niezbędne dla przeżycia pacjenta.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują: ryzyko hemosyderozy i uszkodzenia narządów przy nadmiarze żelaza, reakcje alergiczne po preparatach dożylnych żelaza, zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych przy stosowaniu ESA, szczególnie przy zbyt szybkiej korekcie niedokrwistości. Stosowanie ESA wiąże się również z ryzykiem nadciśnienia tętniczego oraz, w przypadku pacjentów onkologicznych, może potencjalnie wpływać na progresję nowotworu.
W leczeniu specyficznych typów niedokrwistości stosuje się również inne leki, jak np. androgeny i immunosupresanty w niedokrwistości aplastycznej, kortykosteroidy w niedokrwistości hemolitycznej autoimmunologicznej, czy chelatory żelaza (deferasiroks, deferypron, deferoksaminę) w leczeniu niedokrwistości związanych z przeładowaniem żelazem.
Lista leków w tej grupie
-
Diafer – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg Fe3+/ml
Produkt leczniczy zawiera 50 mg żelaza w postaci derizomaltozy żelazowej w 1 ml roztworu do wstrzykiwań. Jest stosowany u dorosłych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych dializie, u których doustne preparaty żelaza są nieskuteczne lub przeciwwskazane. Leczenie ma na celu uzupełnienie niedoboru żelaza potwierdzonego badaniami laboratoryjnymi. Roztwór cechuje się pH w zakresie 5,0–7,0 i osmolalnością około 400 mOsm/l.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferrum Lek – Tabletki do rozgryzania i żucia – 100 mg Fe3+
Produkt leczniczy zawiera 100 mg żelaza w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą oraz 1,5 mg aspartamu. Stosowany jest w leczeniu utajonego oraz jawnego niedoboru żelaza, a także w zapobieganiu niedoborom żelaza w okresie ciąży. Tabletki mają postać do rozgryzania i żucia, co ułatwia ich przyjmowanie. Preparat wspiera uzupełnianie żelaza w organizmie w przypadku niedokrwistości oraz zwiększonego zapotrzebowania na żelazo.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ascofer – Tabletki powlekane – (co odpowiada 23,2 mg jonów żelaza (II)) 200 mg
Lek zawiera jony żelaza(II) w postaci żelaza(II) glukonianu uwodnionego, w dawce 23,2 mg na tabletkę powlekaną. Stosuje się go w terapiach niedoboru żelaza spowodowanego utratą krwi, zwiększonym zapotrzebowaniem organizmu lub zaburzeniami wchłaniania. Jest szczególnie polecany kobietom z obfitymi miesiączkami, dzieciom w okresie intensywnego wzrostu oraz osobom po operacjach czy z problemami trawiennymi. Preparat wspiera uzupełnianie niedoboru żelaza wynikającego z diet ubogich w ten pierwiastek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tardyferon – Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu – 80 mg
Produkt leczniczy zawiera 80 mg jonów żelaza(II) w postaci żelaza(II) siarczanu wysuszonego. Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu są stosowane w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza wynikającej z niedoboru tego pierwiastka w diecie lub przewlekłych krwawień. Preparat jest również zalecany w przypadku utajonego niedoboru żelaza u kobiet w wieku rozrodczym, młodzieży oraz osób starszych. Ponadto stosuje się go profilaktycznie u kobiet w ciąży, połogu oraz karmiących piersią, a także u dzieci powyżej 10 roku życia i osób dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ferrum Lek – Syrop – 50 mg Fe3+/5 ml
Produkt leczniczy zawiera żelazo w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza (III) z polimaltozą oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza, sorbitol i metylu parahydroksybenzoesan. Jest dostępny w formie brązowego, przezroczystego syropu. Stosowany jest w leczeniu niedoboru żelaza, zarówno utajonego, jak i jawnego, a także w profilaktyce niedoborów żelaza w czasie ciąży. Produkt wspomaga poprawę stanu zdrowia przy niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku