Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Sortis

Badania przedkliniczne przeprowadzone dla atorwastatyny (składnik aktywny produktu leczniczego Sortis) dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa tego leku, które są niezbędne do oceny ryzyka jego stosowania u ludzi. Kompleksowe badania obejmowały ocenę potencjału genotoksycznego, karcinogennego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój płodu.¹

Potencjał genotoksyczny

Atorwastatyna została poddana szerokiej ocenie pod kątem potencjału genotoksycznego w serii czterech różnych testów przeprowadzonych w warunkach in vitro oraz jednego badania in vivo. Wyniki tych badań nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego badanej substancji, co oznacza, że atorwastatyna nie powoduje mutacji genetycznych ani uszkodzeń chromosomów.²

Potencjał karcinogenny

Badania potencjału karcinogennego atorwastatyny przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach i myszach. W przypadku szczurów nie stwierdzono działania karcinogennego badanej substancji, co stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa. Natomiast u myszy zaobserwowano pewne zmiany nowotworowe, jednak wyłącznie przy zastosowaniu wyższych dawek, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.³

U myszy otrzymujących wyższe dawki atorwastatyny, przy których uzyskano wartości AUC 0-24h (pole pod krzywą stężenia w czasie) 6-11 razy wyższe niż u ludzi przyjmujących najwyższą zalecaną dawkę, stwierdzono występowanie:⁴

• Gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców – łagodnych nowotworów wywodzących się z komórek wątroby
• Raków wątrobowokomórkowych u samic – złośliwych nowotworów wątroby

Wpływ na reprodukcję i rozwój płodu

Badania wpływu atorwastatyny na reprodukcję przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym na szczurach, królikach i psach. Zgromadzone dane wskazują, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą potencjalnie wpływać na rozwój zarodków i płodów.⁵

W zakresie wpływu na płodność i potencjału teratogennego (zdolności do wywoływania wad rozwojowych) uzyskano następujące wyniki:⁶

• Wpływ na płodność: Atorwastatyna nie wpływała na płodność u badanych gatunków zwierząt (szczury, króliki, psy)
• Potencjał teratogenny: Nie stwierdzono działania teratogennego atorwastatyny u badanych gatunków
• Toksyczność dla płodu: Zaobserwowano toksyczność dla płodu, ale wyłącznie w przypadku stosowania toksycznych dawek u ciężarnych samic szczurów i królików

Dodatkowo zaobserwowano wpływ wysokich dawek atorwastatyny podawanych ciężarnym samicom na rozwój potomstwa szczurów:⁷

• Opóźniony rozwój potomstwa – zwolnienie tempa rozwoju młodych osobników
• Obniżona przeżywalność poporodowa – zmniejszony odsetek młodych osobników przeżywających okres po urodzeniu

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Badania na szczurach wykazały, że atorwastatyna przenika przez łożysko, co ma istotne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży. Stężenia atorwastatyny w osoczu szczurów były zbliżone do stężeń występujących w mleku tych zwierząt.⁸

Należy jednak podkreślić, że brak jest danych dotyczących przenikania atorwastatyny lub jej metabolitów do mleka kobiecego. Nie przeprowadzono badań, które jednoznacznie określiłyby, czy lek ten jest wydzielany do mleka ludzkiego, co stanowi istotną lukę w wiedzy na temat bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny w okresie laktacji.⁹