Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Letrozole Accord 2,5 mg

Letrozol wykazuje niski stopień toksyczności ostra u gryzoni przy dawkach do 2000 mg/kg mc. oraz umiarkowaną toksyczność u psów przy 100 mg/kg mc. Toksyczność przewlekła, oceniana do 12 miesięcy na szczurach i psach, ujawnia efekty związane z farmakologicznym hamowaniem aromatazy, z NOAEL ustalonym na poziomie 0,3 mg/kg mc. U samic szczurów obserwowano istotne zaburzenia reprodukcyjne, w tym zmniejszenie wskaźników łączenia się w pary i ciąż oraz wzrost strat przedimplantacyjnych, co jest konsekwencją obniżenia syntezy estrogenów. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego letrozolu, co potwierdza brak potencjału do indukcji mutacji genetycznych lub uszkodzeń chromosomalnych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania letrozolu

Letrozol został poddany szczegółowym badaniom przedklinicznym w celu oceny bezpieczeństwa jego stosowania u różnych gatunków zwierząt. Analizy te obejmowały badania toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowy przegląd dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania letrozolu.1

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej przeprowadzonych na gryzoniach letrozol wykazał bardzo niski stopień toksyczności nawet przy podawaniu bardzo wysokich dawek do 2000 mg/kg masy ciała. U psów zaobserwowano umiarkowaną toksyczność przy zastosowaniu dawki 100 mg/kg masy ciała. Te wyniki wskazują na relatywnie szeroki margines bezpieczeństwa w przypadku ostrego podania letrozolu.2

Toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej prowadzono przez okres do 12 miesięcy na szczurach i psach. Zaobserwowane w tych badaniach efekty były związane głównie z farmakologicznym mechanizmem działania letrozolu jako inhibitora aromatazy. Dla obu badanych gatunków zwierząt ustalono poziom dawkowania, przy którym nie obserwowano działań niepożądanych (NOAEL – no-adverse effect level), który wynosił 0,3 mg/kg masy ciała.3

Wpływ na rozrodczość

Doustne podawanie letrozolu samicom szczurów powodowało znaczące zaburzenia w zdolnościach reprodukcyjnych, objawiające się zmniejszeniem wskaźników łączenia się w pary i zachodzenia w ciążę. Dodatkowo zaobserwowano wzrost strat przed implantacją zarodków. Efekty te są bezpośrednio związane z farmakologicznym działaniem letrozolu, który poprzez hamowanie syntezy estrogenów wpływa na procesy rozrodcze.4

Potencjał mutagenny

Letrozol został poddany kompleksowym badaniom genotoksyczności zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Wyniki tych badań nie wykazały działania mutagennego letrozolu, co świadczy o braku potencjału do wywoływania mutacji genetycznych czy uszkodzeń chromosomalnych.5

Potencjał rakotwórczy

Badania potencjału rakotwórczego letrozolu przeprowadzono na dwóch gatunkach gryzoni – szczurach i myszach – w okresie 104 tygodni. Wyniki tych badań wykazały interesujące, zależne od płci efekty:

  • Szczury:
    • U samców szczurów nie zaobserwowano nowotworów związanych z podawaniem letrozolu.6
    • U samic szczurów, przy wszystkich zastosowanych dawkach, stwierdzono zmniejszenie częstości występowania zarówno łagodnych, jak i złośliwych nowotworów gruczołu sutkowego.7
  • Myszy:
    • U samców myszy nie zaobserwowano guzów związanych z leczeniem letrozolem.8
    • U samic myszy obserwowano zależny od dawki wzrost częstości występowania łagodnych guzów z komórek warstwy ziarnistej jajnika dla wszystkich badanych dawek. Guzy te uznano za powiązane z farmakologicznym mechanizmem działania letrozolu – hamowaniem syntezy estrogenu, co prowadzi do zwiększonego poziomu lutropiny w wyniku spadku poziomu estrogenu w krążeniu.9

Toksyczność rozwojowa

Letrozol wykazał działanie toksyczne na zarodki i płody u ciężarnych samic szczura i królika po doustnym podaniu dawek istotnych klinicznie. Obserwowane efekty obejmowały:

  • U samic szczura, których płody przeżyły, stwierdzono zwiększoną częstość występowania wad rozwojowych płodu, takich jak kopulasta głowa i zrośnięcie kręgów szyjnych/trzonów kręgów.
  • U królików nie zaobserwowano zwiększenia częstości występowania wad rozwojowych.

Nie ustalono jednoznacznie, czy obserwowane efekty były bezpośrednim skutkiem działania letrozolu, czy pośrednim wynikiem jego właściwości farmakologicznych prowadzących do zahamowania biosyntezy estrogenów.10

Podsumowanie obserwacji przedklinicznych

Obserwacje przedkliniczne wskazują, że efekty biologiczne letrozolu były ściśle związane z jego głównym mechanizmem działania farmakologicznego – hamowaniem aromatazy i wynikającym z tego zahamowaniem biosyntezy estrogenów. W oparciu o przeprowadzone badania na zwierzętach, tylko te efekty miały istotne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania letrozolu u ludzi.11

Badanie przedkliniczne Gatunek Kluczowe obserwacje Dawki
Toksyczność ostra Gryzonie Niski stopień toksyczności Do 2000 mg/kg mc.
Toksyczność ostra Psy Umiarkowana toksyczność 100 mg/kg mc.
Toksyczność przewlekła Szczury i psy Efekty przypisane działaniu farmakologicznemu NOAEL: 0,3 mg/kg mc.
Toksyczność reprodukcyjna Samice szczurów Zmniejszone wskaźniki rozrodczości, zwiększone straty przedimplantacyjne
Mutagenność In vitro i in vivo Brak działania mutagennego
Rakotwórczość (104 tyg.) Samce szczurów Brak nowotworów związanych z letrozolem
Rakotwórczość (104 tyg.) Samice szczurów Zmniejszenie częstości nowotworów piersi (łagodnych i złośliwych) Wszystkie badane dawki
Rakotwórczość (104 tyg.) Samce myszy Brak guzów związanych z leczeniem
Rakotwórczość (104 tyg.) Samice myszy Wzrost częstości łagodnych guzów z komórek warstwy ziarnistej jajnika Wszystkie badane dawki (zależność od dawki)
Toksyczność rozwojowa Szczury i króliki Toksyczność dla zarodka i płodu; wady rozwojowe u szczurów Dawki istotne klinicznie
  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl