Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Gastrografin

Przedstawione poniżej dane przedkliniczne dotyczą bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Gastrografin, zawierającego jako substancje czynne 10 g sodu amidotryzoinianu oraz 66 g megluminy amidotryzoinianu w 100 ml roztworu. Ocena ryzyka została przeprowadzona przede wszystkim w odniesieniu do substancji kontrastowych (amidotryzoinianu sodu i megluminy), gdyż pozostałe składniki (sacharyna sodowa, olejek eteryczny anyżu gwiaździstego, polisorbat 80 oraz disodu edetynian) w stosowanych dawkach uznawane są za nietoksyczne.¹

Konwencjonalne badania przedkliniczne obejmujące ocenę toksyczności układowej, genotoksyczności, wpływu na reprodukcję, tolerancji miejscowej oraz potencjału uczulającego nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu produktu Gastrografin.²

Toksyczność układowa

Toksyczność ostra produktu Gastrografin została oceniona w badaniach przedklinicznych, które nie wykazały ryzyka ostrego zatrucia po podaniu leku.³

W przypadku toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie przeprowadzono badań tolerancji układowej po wielokrotnych dawkach doustnych, uznając je za zbędne. Jest to uzasadnione faktem, że jedynie bardzo niewielkie ilości kwasu amidotryzoesowego przedostają się do krążenia ogólnego po podaniu doustnym. Dostępne badania tolerancji układowej z zastosowaniem amidotryzoinianu sodu lub megluminy w dawkach wielokrotnych po podaniu dożylnym nie dostarczyły danych przemawiających przeciwko stosowaniu pojedynczej dawki u ludzi. Wyniki te można ekstrapolować na doustną drogę podania produktu Gastrografin.⁴

Działanie genotoksyczne i rakotwórcze

Przeprowadzone badania genotoksyczności in vitro i in vivo z wykorzystaniem mieszaniny amidotryzoinianu sodu i megluminy, obejmujące ocenę potencjału do wywoływania mutacji genowych, chromosomalnych i genomowych, nie wykazały właściwości mutagennych produktu Gastrografin.⁵

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących potencjału rakotwórczego produktu Gastrografin. Jednakże biorąc pod uwagę następujące czynniki:

• brak działania genotoksycznego substancji czynnych,
• stabilność metaboliczną związków,
• specyficzne właściwości farmakokinetyczne,
• brak dowodów toksycznego wpływu amidotryzoinianu sodu i megluminy na szybko proliferujące tkanki,
• stosowanie produktu Gastrografin w pojedynczej dawce

nie stwierdzono wyraźnego ryzyka działania rakotwórczego na organizm ludzki.⁶

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania oceniające potencjalny toksyczny wpływ na reprodukcję przeprowadzone na zwierzętach po dożylnym podaniu amidotryzoinianu megluminy lub sodu nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego. Ze względu na bardzo ograniczone wchłanianie substancji czynnych z przewodu pokarmowego (co potwierdzają wyniki badań tolerancji ogólnej), nie przewiduje się zagrożenia dla ciąży lub płodu po przypadkowym podaniu produktu Gastrografin kobiecie ciężarnej.⁷

Tolerancja w miejscu podania i potencjał uczulający

Nie przeprowadzono specyficznych badań tolerancji miejscowej błon śluzowych przewodu pokarmowego na produkt Gastrografin. Jednakże dostępne są dane z badań tolerancji miejscowej po dootrzewnowym i dojajowodowym podaniu amidotryzoinianu megluminy, które nie wykazały niekorzystnego działania na błony śluzowe. Dodatkowo, wieloletnie doświadczenie kliniczne w stosowaniu produktu Gastrografin potwierdza jego odpowiednią tolerancję miejscową.⁸

W odniesieniu do potencjału uczulającego, wyniki badań uczuleń kontaktowych nie potwierdziły działania uczulającego amidotryzoinianu megluminy. Należy jednak zaznaczyć, że wieloletnie doświadczenie kliniczne ze stosowaniem produktu Gastrografin wskazuje na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktoidalnych, które są charakterystyczne dla środków kontrastowych zawierających jod.⁹