podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego
Wskazanie

Podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego to stan nagły, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Perforacja może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, od przełyku po jelito grube, i zazwyczaj objawia się nagłym, silnym bólem brzucha, napiętą, deskowatą ścianą brzucha, objawami otrzewnowymi oraz objawami wstrząsu. Do najczęstszych przyczyn należą: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, nowotwory przewodu pokarmowego, ciała obce, urazy, powikłania zabiegów endoskopowych oraz zapalenie uchyłków jelita grubego.

Diagnostyka obejmuje badanie przedmiotowe, badania laboratoryjne (morfologia krwi, CRP, prokalcytonina), badania obrazowe (RTG przeglądowe jamy brzusznej w poszukiwaniu wolnego gazu pod kopułami przepony, TK jamy brzusznej z kontrastem). Należy pamiętać, że brak wolnego gazu pod przeponą nie wyklucza perforacji, szczególnie w przypadku perforacji jelita cienkiego czy grubego.

Leczenie podejrzenia perforacji przewodu pokarmowego wymaga hospitalizacji i często interwencji chirurgicznej. W fazie przedszpitalnej i wstępnego leczenia stosuje się leki przeciwbólowe (Ketonal, Paracetamol), płynoterapię (NaCl 0,9%, PWE) oraz antybiotyki o szerokim spektrum działania (Tazocin, Meronem, Metronidazol). W przypadku potwierdzenia perforacji stosuje się inhibitory pompy protonowej (Controloc, Helicid, Pantoprazol) w dużych dawkach dożylnie, szczególnie przy perforacji górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z podejrzeniem perforacji przewodu pokarmowego jest opóźnienie rozpoznania, co znacząco zwiększa śmiertelność. Innym wyzwaniem jest identyfikacja miejsca perforacji, szczególnie u pacjentów z niestabilnym stanem hemodynamicznym, u których przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki obrazowej może być utrudnione. Dodatkowo, rozwijająca się szybko sepsa i wstrząs septyczny wymagają intensywnego leczenia na oddziale intensywnej terapii. Postępowanie pooperacyjne jest często skomplikowane przez powikłania infekcyjne, niewydolność wielonarządową oraz trudności w żywieniu pacjenta.