podejrzenie niedrożności pooperacyjnej
Wskazanie

Podejrzenie niedrożności pooperacyjnej to stan kliniczny, który wymaga szybkiej diagnostyki i działania. Niedrożność pooperacyjna występuje, gdy po zabiegu chirurgicznym dochodzi do zaburzenia pasażu treści przez przewód pokarmowy. Może być spowodowana zrostami pooperacyjnymi, obrzękiem tkanek, skrętem jelita, uwięźnięciem przepukliny wewnętrznej lub niedrożnością mechaniczną związaną z obecnością ciała obcego (np. pozostawionego materiału opatrunkowego).

Diagnostyka podejrzenia niedrożności pooperacyjnej obejmuje badanie fizykalne, laboratoryjne (morfologia, CRP, elektrolity), obrazowe (RTG przeglądowe jamy brzusznej, TK jamy brzusznej z kontrastem) oraz niekiedy endoskopowe. Charakterystyczne objawy to: ból brzucha, wzdęcie, wymioty, brak oddawania gazów i stolca, wzmożona perystaltyka lub jej brak oraz gorączka w przypadku powikłań septycznych.

W leczeniu zachowawczym niedrożności pooperacyjnej stosuje się leki z grupy spazmolityków (No-Spa, Buscopan), prokinetyki (Metoclopramid, Itopryd), antybiotyki o szerokim spektrum działania (Tazocin, Meronem, Metronidazol), a także odpowiednie nawodnienie i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych (Optilyte, PWE). W przypadku niedrożności porażennej można zastosować neostygminę (Polstigminum). Ważnym elementem postępowania jest odbarczenie przewodu pokarmowego poprzez założenie sondy nosowo-żołądkowej.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z podejrzeniem niedrożności pooperacyjnej to przede wszystkim różnicowanie między niedrożnością mechaniczną a porażenną, co determinuje dalsze postępowanie. Poważnym wyzwaniem jest również określenie optymalnego momentu interwencji chirurgicznej, gdyż zbyt późna decyzja może prowadzić do martwicy jelita i perforacji, natomiast zbyt wczesna – do niepotrzebnego obciążenia pacjenta kolejnym zabiegiem. Dodatkową trudność stanowi leczenie pacjentów obciążonych innymi chorobami, u których ryzyko powikłań okołooperacyjnych jest znacznie wyższe.

W przypadku niedrożności mechanicznej opornej na leczenie zachowawcze, konieczna jest relaparotomia. Po zabiegu stosuje się standardowo profilaktykę przeciwzakrzepową (Clexane, Fraxiparine), osłonę antybiotykową oraz odpowiednie leczenie przeciwbólowe (Paracetamol, Ketonal, Perfalgan, opioidowe leki przeciwbólowe). Kluczowym elementem jest również wczesne uruchomienie pacjenta i wprowadzenie żywienia pozajelitowego (Kabiven, Olimel, SmofKabiven) w przypadku przedłużającej się niedrożności.