Dawkowanie i sposób podawania
Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml
Gastrografin, zawierający amidotryzoinian sodu i megluminy (660 mg + 100 mg/ml), jest środkiem kontrastowym o wysokim ciśnieniu osmotycznym, stosowanym głównie w diagnostyce przewodu pokarmowego. Nie należy go podawać donaczyniowo ze względu na obecność substancji pomocniczych. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta i rodzaju badania: u dorosłych i dzieci powyżej 10 lat stosuje się 60 ml do obrazowania żołądka i 100 ml do badań seryjnych, natomiast u dzieci poniżej 10 lat dawki wynoszą 15-30 ml, rozcieńczone odpowiednio 2- lub 3-krotnie wodą. W przypadku tomografii komputerowej stosuje się roztwór o stężeniu około 3% (30 ml Gastrografinu na 1 litr wody). Szczególną ostrożność należy zachować u noworodków i niemowląt ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych, preferując środki o niskiej osmolalności.
- leczenie niepowikłanej niedrożności smółkowej
- obrazowanie ciał obcych przed endoskopią
- obrazowanie guzów przed endoskopią
- obrazowanie przetok w obrębie przewodu pokarmowego
- ostre rozdęcie okrężnicy
- podejrzenie niedrożności jelita cienkiego
- podejrzenie niedrożności pooperacyjnej
- podejrzenie nieszczelności zespolenia przewodu pokarmowego
- podejrzenie ostrego krwawienia
- podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego
- podejrzenie zwężenia jelita cienkiego
- radiologiczne badanie przewodu pokarmowego
- stan po resekcji jelit
- stan po resekcji żołądka
- tomografia komputerowa narządów jamy brzusznej
- zagrażająca perforacja przewodu pokarmowego
Dawkowanie i sposób podawania leku Gastrografin
Gastrografin, środek kontrastowy zawierający sodu amidotryzoinian i megluminy amidotryzoinian (660 mg + 100 mg)/ml, wymaga odpowiedniego dawkowania w zależności od rodzaju badania, wieku pacjenta oraz drogi podania. Produkt nie może być podawany donaczyniowo ze względu na zawartość substancji pomocniczych (substancje smakowe, środek poślizgowy).1
Zalecenia ogólne
Aby zwiększyć skuteczność diagnostyczną badania, zaleca się uprzednie opróżnienie jelita. Odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i po podaniu środka jest kluczowe, szczególnie w przypadku pacjentów ze szpiczakiem mnogim, cukrzycą z nefropatią, wielomoczem, skąpomoczem, hiperurykemią oraz w przypadku noworodków, niemowląt, małych dzieci i pacjentów w podeszłym wieku z wielomoczem. Wszelkie zaburzenia wodno-elektrolitowe należy skorygować przed badaniem.2
Szczególne zalecenia dla dzieci
U dzieci poniżej 1 roku życia, a zwłaszcza u noworodków, istnieje podwyższone ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych. Należy starannie rozważyć dawkę środka kontrastowego, metodę badania oraz stan pacjenta. Ze względu na wysokie ciśnienie osmotyczne i tendencję do wchłaniania w jelitach, u noworodków, niemowląt i małych dzieci nie należy przekraczać zalecanych dawek. W tej grupie pacjentów bezpieczniejsze jest stosowanie środków kontrastowych o niskiej osmolalności niż produktu Gastrografin o dużej osmolalności.3
Dawkowanie przy podaniu doustnym
Dawka środka kontrastowego zależy od rodzaju badania oraz wieku pacjenta:4
| Grupa wiekowa | Rodzaj badania | Dawka | Uwagi dotyczące rozcieńczenia |
|---|---|---|---|
| Dorośli i dzieci ≥10 lat | Obrazowanie żołądka | 60 ml | Bez rozcieńczenia |
| Seryjne badania przewodu pokarmowego | 100 ml | ||
| Noworodki, niemowlęta, młodsze dzieci | Badania przewodu pokarmowego | 15-30 ml | Rozcieńczony 3-krotną objętością wody |
| Dzieci do 10 lat | Badania przewodu pokarmowego | 15-30 ml | Może być rozcieńczony 2-krotną objętością wody |
| Tomografia komputerowa (TK) | 0,5-1,5 l roztworu o stężeniu około 3% | 30 ml Gastrografinu na 1 litr wody | |
W przypadku dzieci poniżej 10 lat zazwyczaj wystarcza dawka od 15 ml do 30 ml. Dawka ta może być rozcieńczona 2-krotną objętością wody. Dla noworodków, niemowląt i młodszych dzieci rekomenduje się rozcieńczenie dawki 3-krotną objętością wody.5
Dawkowanie przy podaniu doodbytniczym
Podanie doodbytnicze Gastrografinu (w tym w leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej) wymaga właściwego rozcieńczenia:6
| Grupa wiekowa | Maksymalna dawka | Rozcieńczenie |
|---|---|---|
| Dorośli | Do 500 ml | Rozcieńczenie 3- do 4-krotną objętością wody |
| Dzieci do 5 lat | Do 500 ml | Rozcieńczenie 5-krotną objętością wody |
| Dzieci powyżej 5 lat | Do 500 ml | Rozcieńczenie 4- do 5-krotną objętością wody |
U dzieci powyżej 5 lat środek kontrastowy powinien być rozcieńczony 4- do 5-krotną objętością wody, a u młodszych pacjentów zaleca się 5-krotne rozcieńczenie.7
Leczenie niedrożności smółkowej
Gastrografin można stosować w postaci wlewu doodbytniczego w nieoperacyjnym leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej. Mechanizm działania opiera się na wysokim ciśnieniu osmotycznym środka kontrastowego, który powoduje uwalnianie płynów z otaczających tkanek do światła jelita, co pomaga rozpuścić zagęszczoną smółkę.8
Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru
Gastrografin może być stosowany w skojarzeniu z siarczanem baru według następującego schematu:9
| Grupa wiekowa | Dawka Gastrografinu | Sposób podania |
|---|---|---|
| Dorośli i dzieci ≥10 lat | 30 ml | Dodatkowo, oprócz zwykle stosowanej dawki siarczanu baru |
| Dzieci do 5 lat | 2-5 ml | Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru |
| Dzieci 5-10 lat | 10 ml | Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru |
W przypadku skurczu odźwiernika lub zwężenia odźwiernika, dawkę Gastrografinu można zwiększyć, co nie wpływa na kontrastowość zdjęcia RTG.10
Wykonywanie zdjęć
Badanie żołądka po podaniu samego Gastrografinu lub w skojarzeniu z siarczanem baru wykonuje się w typowy sposób. Należy uwzględnić, że czas opróżniania żołądka po podaniu Gastrografinu jest podobny jak w przypadku siarczanu baru, natomiast pasaż jelitowy ulega skróceniu:
- Po podaniu samego Gastrografinu pasaż środka kontrastowego w przewodzie pokarmowym trwa około 2 godziny
- Po podaniu Gastrografinu z siarczanem baru pasaż może trwać do 3 godzin lub dłużej w pojedynczych przypadkach
11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania