Dawkowanie i sposób podawania
Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml

Gastrografin, zawierający amidotryzoinian sodu i megluminy (660 mg + 100 mg/ml), jest środkiem kontrastowym o wysokim ciśnieniu osmotycznym, stosowanym głównie w diagnostyce przewodu pokarmowego. Nie należy go podawać donaczyniowo ze względu na obecność substancji pomocniczych. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta i rodzaju badania: u dorosłych i dzieci powyżej 10 lat stosuje się 60 ml do obrazowania żołądka i 100 ml do badań seryjnych, natomiast u dzieci poniżej 10 lat dawki wynoszą 15-30 ml, rozcieńczone odpowiednio 2- lub 3-krotnie wodą. W przypadku tomografii komputerowej stosuje się roztwór o stężeniu około 3% (30 ml Gastrografinu na 1 litr wody). Szczególną ostrożność należy zachować u noworodków i niemowląt ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych, preferując środki o niskiej osmolalności.

Dawkowanie i sposób podawania leku Gastrografin

Gastrografin, środek kontrastowy zawierający sodu amidotryzoinian i megluminy amidotryzoinian (660 mg + 100 mg)/ml, wymaga odpowiedniego dawkowania w zależności od rodzaju badania, wieku pacjenta oraz drogi podania. Produkt nie może być podawany donaczyniowo ze względu na zawartość substancji pomocniczych (substancje smakowe, środek poślizgowy).1

Zalecenia ogólne

Aby zwiększyć skuteczność diagnostyczną badania, zaleca się uprzednie opróżnienie jelita. Odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i po podaniu środka jest kluczowe, szczególnie w przypadku pacjentów ze szpiczakiem mnogim, cukrzycą z nefropatią, wielomoczem, skąpomoczem, hiperurykemią oraz w przypadku noworodków, niemowląt, małych dzieci i pacjentów w podeszłym wieku z wielomoczem. Wszelkie zaburzenia wodno-elektrolitowe należy skorygować przed badaniem.2

Szczególne zalecenia dla dzieci

U dzieci poniżej 1 roku życia, a zwłaszcza u noworodków, istnieje podwyższone ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych. Należy starannie rozważyć dawkę środka kontrastowego, metodę badania oraz stan pacjenta. Ze względu na wysokie ciśnienie osmotyczne i tendencję do wchłaniania w jelitach, u noworodków, niemowląt i małych dzieci nie należy przekraczać zalecanych dawek. W tej grupie pacjentów bezpieczniejsze jest stosowanie środków kontrastowych o niskiej osmolalności niż produktu Gastrografin o dużej osmolalności.3

Dawkowanie przy podaniu doustnym

Dawka środka kontrastowego zależy od rodzaju badania oraz wieku pacjenta:4

Grupa wiekowa Rodzaj badania Dawka Uwagi dotyczące rozcieńczenia
Dorośli i dzieci ≥10 lat Obrazowanie żołądka 60 ml Bez rozcieńczenia
Seryjne badania przewodu pokarmowego 100 ml
Noworodki, niemowlęta, młodsze dzieci Badania przewodu pokarmowego 15-30 ml Rozcieńczony 3-krotną objętością wody
Dzieci do 10 lat Badania przewodu pokarmowego 15-30 ml Może być rozcieńczony 2-krotną objętością wody
Tomografia komputerowa (TK) 0,5-1,5 l roztworu o stężeniu około 3% 30 ml Gastrografinu na 1 litr wody

W przypadku dzieci poniżej 10 lat zazwyczaj wystarcza dawka od 15 ml do 30 ml. Dawka ta może być rozcieńczona 2-krotną objętością wody. Dla noworodków, niemowląt i młodszych dzieci rekomenduje się rozcieńczenie dawki 3-krotną objętością wody.5

Dawkowanie przy podaniu doodbytniczym

Podanie doodbytnicze Gastrografinu (w tym w leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej) wymaga właściwego rozcieńczenia:6

Grupa wiekowa Maksymalna dawka Rozcieńczenie
Dorośli Do 500 ml Rozcieńczenie 3- do 4-krotną objętością wody
Dzieci do 5 lat Do 500 ml Rozcieńczenie 5-krotną objętością wody
Dzieci powyżej 5 lat Do 500 ml Rozcieńczenie 4- do 5-krotną objętością wody

U dzieci powyżej 5 lat środek kontrastowy powinien być rozcieńczony 4- do 5-krotną objętością wody, a u młodszych pacjentów zaleca się 5-krotne rozcieńczenie.7

Leczenie niedrożności smółkowej

Gastrografin można stosować w postaci wlewu doodbytniczego w nieoperacyjnym leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej. Mechanizm działania opiera się na wysokim ciśnieniu osmotycznym środka kontrastowego, który powoduje uwalnianie płynów z otaczających tkanek do światła jelita, co pomaga rozpuścić zagęszczoną smółkę.8

Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru

Gastrografin może być stosowany w skojarzeniu z siarczanem baru według następującego schematu:9

Grupa wiekowa Dawka Gastrografinu Sposób podania
Dorośli i dzieci ≥10 lat 30 ml Dodatkowo, oprócz zwykle stosowanej dawki siarczanu baru
Dzieci do 5 lat 2-5 ml Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru
Dzieci 5-10 lat 10 ml Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru

W przypadku skurczu odźwiernika lub zwężenia odźwiernika, dawkę Gastrografinu można zwiększyć, co nie wpływa na kontrastowość zdjęcia RTG.10

Wykonywanie zdjęć

Badanie żołądka po podaniu samego Gastrografinu lub w skojarzeniu z siarczanem baru wykonuje się w typowy sposób. Należy uwzględnić, że czas opróżniania żołądka po podaniu Gastrografinu jest podobny jak w przypadku siarczanu baru, natomiast pasaż jelitowy ulega skróceniu:

  • Po podaniu samego Gastrografinu pasaż środka kontrastowego w przewodzie pokarmowym trwa około 2 godziny
  • Po podaniu Gastrografinu z siarczanem baru pasaż może trwać do 3 godzin lub dłużej w pojedynczych przypadkach

11

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl