Właściwości farmakodynamiczne produktu leczniczego Gastrografin

Produkt leczniczy Gastrografin należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej rozpuszczalne w wodzie, nefrotropowe, wysokoosmolarne środki kontrastowe stosowane w diagnostyce rentgenowskiej. Preparat został sklasyfikowany w systemie Anatomiczno-Terapeutyczno-Chemicznym (ATC) pod kodem V08AA01.¹

Skład i mechanizm działania

Podstawowym składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za efekt diagnostyczny w badaniach obrazowych jest sól kwasu amidotryzoesowego. W swoim składzie Gastrografin zawiera dwie postacie tej substancji: sodu amidotryzoinian (10 g/100 ml) oraz megluminy amidotryzoinian (66 g/100 ml). Obecność stabilnie związanych atomów jodu w cząsteczce kwasu amidotryzoesowego odpowiada za zdolność absorpcji promieniowania rentgenowskiego, co przekłada się na efekt kontrastujący w badaniach obrazowych.^{2 3}

Właściwości fizykochemiczne

Właściwości fizykochemiczne produktu Gastrografin mają istotne znaczenie dla jego zastosowania klinicznego jako środka kontrastowego. Obejmują one parametry wpływające zarówno na efektywność obrazowania, jak i na zachowanie środka kontrastowego w organizmie pacjenta.⁴

Preparat charakteryzuje się wysoką zawartością jodu wynoszącą 370 mg/ml, co bezpośrednio przekłada się na jego zdolność do pochłaniania promieniowania rentgenowskiego i uzyskiwania odpowiedniego kontrastu w badaniach obrazowych.⁵

Osmolalność produktu Gastrografin w temperaturze 37°C wynosi 2,15 osm/kg H₂O. Jest to wartość charakterystyczna dla środków kontrastowych wysokoosmolarnych. Wysoka osmolalność ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż wpływa na przepływ płynów w organizmie w miejscu podania środka kontrastowego.⁶

Lepkość preparatu zależy od temperatury i wynosi 18,5 mPa·s w temperaturze 20°C oraz 8,9 mPa·s w temperaturze 37°C. Zmniejszenie lepkości wraz ze wzrostem temperatury ma praktyczne znaczenie kliniczne, ponieważ w temperaturze ciała płyn staje się mniej lepki, co ułatwia jego przepływ przez przewód pokarmowy.⁷

Gęstość preparatu wynosi 1,427 g/ml w temperaturze 20°C i nieznacznie zmniejsza się do 1,417 g/ml w temperaturze 37°C. Parametr ten ma znaczenie dla właściwości fizycznych środka kontrastowego podczas badania.⁸

Wartość pH preparatu Gastrografin mieści się w zakresie 6,0-7,0, co oznacza, że roztwór jest zbliżony do neutralnego. Taki zakres pH zapewnia dobrą tolerancję preparatu przy podaniu doustnym lub doodbytniczym.⁹

Postać farmaceutyczna

Gastrografin jest dostępny w formie roztworu doustnego i doodbytniczego, co umożliwia jego zastosowanie w różnych procedurach diagnostycznych w obrębie przewodu pokarmowego, w zależności od potrzeb klinicznych i lokalizacji badanej struktury anatomicznej.¹⁰