Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Diclofenac sodium Nutra Essential 40 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania diklofenaku sodowego

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego dostarczają kompleksowych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań tolerancji miejscowej, toksyczności przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój.¹

Tolerancja miejscowa

W przeprowadzonych badaniach oceniających działanie miejscowe na skórę u królików wykazano, że diklofenak w postaci aerozolu do stosowania na skórę jest klasyfikowany jako niedrażniący. Obserwacja ta ma istotne znaczenie kliniczne w kontekście miejscowego stosowania produktu.²

Badania toksyczności przewlekłej

W badaniach na zwierzętach przeprowadzonych z zastosowaniem ogólnoustrojowego podania diklofenaku zaobserwowano, że przewlekłe działanie toksyczne manifestowało się głównie w postaci zmian chorobowych i owrzodzeń w obrębie przewodu pokarmowego, szczególnie żołądka i jelit. Obserwacje te są zgodne z profilem działań niepożądanych obserwowanych również u ludzi przy długotrwałym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych.³

W długoterminowym, dwuletnim badaniu toksyczności przeprowadzonym na szczurach zaobserwowano istotne zmiany naczyniowe. U zwierząt otrzymujących diklofenak stwierdzono zależne od dawki zwiększenie częstości występowania zakrzepowej niedrożności naczyń w sercu.⁴

Badania genotoksyczności i kancerogenności

Przeprowadzone konwencjonalne badania dotyczące bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności i rakotwórczości diklofenaku nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka, poza tymi które zostały już opisane w innych punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego. W badaniach tych nie zaobserwowano potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego diklofenaku, co stanowi istotną informację z punktu widzenia bezpieczeństwa długotrwałego stosowania leku.⁵

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania wpływu diklofenaku na reprodukcję i rozwój dostarczyły następujących danych:

• Teratogenność i toksyczność zarodkowa: Diklofenak podawany doustnie szczurom i królikom nie wykazywał działania teratogennego. Zaobserwowano jednak działanie embriotoksyczne przy stosowaniu dawek, które wykazywały toksyczność dla matki.⁶
• Wpływ na płodność: Diklofenak nie wykazywał wpływu na płodność u szczurów. U królików zaobserwowano działanie przeciwowulacyjne, a u szczurów stwierdzono ograniczenie implantacji zarodka.⁷
• Wpływ na rozwój prenatalny: W badaniach na szczurach wykazano, że diklofenak powodował zależne od dawki zwężenie przewodu tętniczego płodu. Ponadto zaobserwowano zaburzenia przebiegu porodu (dystocję) oraz jego wydłużenie.⁸
• Wpływ na rozwój postnatalny: Dawki diklofenaku poniżej limitu toksycznego dla matki nie miały wpływu na rozwój potomstwa po urodzeniu. Obserwacja ta sugeruje, że przy stosowaniu odpowiednich dawek nie występują negatywne następstwa dla rozwoju postnatalnego potomstwa.⁹

Wpływ na środowisko

Przeprowadzone badania wykazały, że diklofenak stwarza ryzyko dla środowiska wodnego. Jest to istotna informacja z punktu widzenia prawidłowej utylizacji niewykorzystanego produktu leczniczego lub odpadów pochodzących z tego produktu.¹⁰

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa przedklinicznego

Dane z badań przedklinicznych diklofenaku sodowego wskazują na dobrą tolerancję miejscową przy stosowaniu na skórę. Najistotniejsze obserwowane działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego przy podaniu ogólnoustrojowym oraz wpływu na układ sercowo-naczyniowy w długoterminowych badaniach. W obszarze reprodukcji zaobserwowano wpływ na implantację zarodka, przebieg porodu oraz rozwój prenatalny, jednak nie wykazano działania teratogennego przy dawkach nie wywołujących toksyczności matczynej. Istotne jest również, że przy dawkach poniżej progu toksyczności matczynej, nie obserwowano wpływu na rozwój postnatalny potomstwa.¹¹