Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Diclaner 75 mg

Wpływ leku Diclaner na płodność, ciążę i laktację

Przed przepisaniem leku Diclaner (75 mg, kapsułki dojelitowe, twarde) kobietom w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącym piersią, należy dokładnie rozważyć potencjalne zagrożenia i korzyści wynikające z terapii. Diklofenak sodowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny, wpływa na syntezę prostaglandyn, co wiąże się z określonymi ryzykami w populacji kobiet ciężarnych i planujących ciążę.¹

Wpływ na ciążę

Dane z badań epidemiologicznych wskazują jednoznacznie, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia oraz występowania wad wrodzonych, szczególnie serca i wytrzewienia. Ryzyko bezwzględne wad wrodzonych układu krążenia wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%. Istotne jest, by poinformować pacjentkę, że ryzyko to najprawdopodobniej wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia.²

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje wzrost prawdopodobieństwa utraty zarodka zarówno przed, jak i po implantacji, a także zgonu zarodka lub płodu. Odnotowano również zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, w tym dotyczących układu krążenia, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w fazie organogenezy.³

Zalecenia dotyczące stosowania leku Diclaner w poszczególnych trymestrach ciąży

Pierwszy i drugi trymestr ciąży: Nie należy stosować produktu Diclaner w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Jeżeli istnieje konieczność zastosowania leku u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy okres.⁴

Trzeci trymestr ciąży: Stosowanie produktu Diclaner w trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. W tym okresie wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować poważne zagrożenia zarówno dla płodu, jak i matki.⁵

Zagrożenia dla płodu i matki w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym diklofenak, mogą spowodować następujące zagrożenia:

Zagrożenia dla płodu:

• Działanie toksyczne na płuca i serce – może dojść do przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego i rozwoju nadciśnienia płucnego⁶
• Zaburzenia czynności nerek – mogą one przejść w niewydolność nerek z towarzyszącym małowodziem⁷

Zagrożenia dla matki i dziecka pod koniec ciąży:

• Wydłużenie czasu krwawienia – spowodowane zahamowaniem agregacji płytek krwi, co może wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek leku⁸
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy – prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu⁹

Wpływ na karmienie piersią

Diklofenak i produkty jego metabolizmu przenikają w niewielkich ilościach do mleka matki. Pomimo, że stężenia te są niskie, w okresie karmienia piersią nie należy stosować diklofenaku, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych u dziecka. Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią lub zaprzestania stosowania leku Diclaner w zależności od tego, które działanie jest ważniejsze dla dobra matki i dziecka.¹⁰

Wpływ na płodność

Stosowanie produktu Diclaner, podobnie jak innych leków hamujących cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet. Z tego powodu lek nie jest zalecany u kobiet planujących ciążę. Mechanizm tego działania związany jest z odwracalnym zahamowaniem owulacji u niektórych kobiet.¹¹

U pacjentek doświadczających problemów z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce z powodu niepłodności, należy rozważyć czasowe odstawienie leku Diclaner. Warto poinformować pacjentkę, że zaburzenia płodności wywołane przez diklofenak są zwykle odwracalne po zaprzestaniu przyjmowania leku.¹²

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Przy przepisywaniu leku Diclaner, zawierającego diklofenak sodowy w dawce 75 mg, należy przekazać pacjentce następujące informacje:

1. Wyjaśnić mechanizm działania diklofenaku jako inhibitora syntezy prostaglandyn i związane z nim ryzyko dla ciąży, płodu i płodności
2. Poinformować o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży oraz o ostrożności wymaganej w pierwszym i drugim trymestrze
3. Wyjaśnić potencjalne ryzyko dla płodu, w tym zwiększone ryzyko poronień i wad wrodzonych
4. Udzielić informacji o konieczności zaprzestania stosowania leku w przypadku planowania ciąży ze względu na możliwy wpływ na płodność
5. Poinstruować o przeciwwskazaniu do stosowania leku podczas karmienia piersią
6. Zalecić natychmiastowe zgłoszenie lekarzowi faktu zajścia w ciążę podczas terapii

Należy dokładnie udokumentować przekazanie powyższych informacji pacjentce oraz uzyskać jej świadomą zgodę na terapię w przypadku, gdy występują wskazania do zastosowania leku przy istniejących ograniczeniach.