Właściwości farmakodynamiczne
Crusia 20 mg/0,2 ml (2000 j.m.)

Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 4500 daltonów, uzyskiwaną przez zasadową depolimeryzację estru benzylowego heparyny świńskiej. Charakteryzuje się wysoką aktywnością anty-Xa (~100 j.m./mg) i niższą anty-IIa (~28 j.m./mg), ze stosunkiem aktywności 3,6, co przekłada się na selektywne działanie przeciwzakrzepowe zależne od antytrombiny III. Enoksaparyna wykazuje także dodatkowe mechanizmy przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, takie jak hamowanie czynnika VIIa, indukcję uwalniania TFPI oraz redukcję czynnika von Willebranda, co wzmacnia jej profil farmakodynamiczny. W dawkach profilaktycznych nie wpływa istotnie na aPTT, natomiast w dawkach terapeutycznych może wydłużać aPTT 1,5-2,2-krotnie, co ma znaczenie dla monitorowania terapii.

Właściwości farmakodynamiczne leku Crusia

Enoksaparyna sodowa, będąca substancją czynną produktu leczniczego Crusia, należy do grupy farmakoterapeutycznej heparyn drobnocząsteczkowych (kod ATC: B01AB05). Jest ona otrzymywana w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń i charakteryzuje się średnią masą cząsteczkową wynoszącą około 4500 daltonów. Produkt leczniczy Crusia jest lekiem biopodobnym, co oznacza, że wykazuje wysokie podobieństwo do leku referencyjnego pod względem jakości, bezpieczeństwa i skuteczności.1

Mechanizm działania

Zasadniczą cechą enoksaparyny sodowej jest rozdzielenie aktywności przeciwzakrzepowej i przeciwkrzepliwej standardowej heparyny. Substancja ta wykazuje dużą aktywność przeciw czynnikowi Xa krzepnięcia krwi (aktywność anty-Xa), wynoszącą około 100 j.m./mg, przy jednoczesnej małej aktywności przeciw czynnikowi IIa (aktywność anty-IIa) lub przeciwtrombinowej, wynoszącej około 28 j.m./mg. Stosunek tych aktywności wynosi 3,6. Działanie przeciwzakrzepowe enoksaparyny zachodzi przy udziale antytrombiny III (ATIII), co prowadzi do efektu przeciwzakrzepowego u ludzi.2

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe

Poza podstawową aktywnością anty-Xa i anty-IIa, enoksaparyna wykazuje dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, które zostały zidentyfikowane zarówno w badaniach klinicznych z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak i w modelach nieklinicznych. Te dodatkowe mechanizmy działania obejmują:

  • Zahamowanie innych czynników krzepnięcia zależne od ATIII, szczególnie czynnika VIIa
  • Indukcję uwalniania endogennego inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (ang. Tissue Factor Pathway Inhibitor, TFPI)
  • Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (ang. von Willebrand factor, vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu

Wymienione powyżej mechanizmy przyczyniają się do całościowego działania przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej.3

Wpływ na parametry koagulologiczne

Istotną cechą farmakodynamiczną enoksaparyny sodowej jest jej zróżnicowany wpływ na czasy krzepnięcia w zależności od stosowanego dawkowania:

  • W przypadku stosowania w dawkach profilaktycznych, enoksaparyna sodowa nie wpływa w istotny sposób na wartość aPTT (aktywowany częściowy czas tromboplastynowy)
  • Przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, wartość aPTT może ulec wydłużeniu o 1,5-2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego przy maksymalnej aktywności leku

Ta właściwość ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż pozwala na dostosowanie monitorowania terapii w zależności od wskazania i zastosowanego schematu dawkowania.4

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo enoksaparyny sodowej zostały potwierdzone w badaniach klinicznych w różnych wskazaniach terapeutycznych. Szczególnie istotne są wyniki dotyczące zapobiegania żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) związanej z zabiegami operacyjnymi.

Rozszerzona profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po operacji ortopedycznej

W badaniu z podwójnie ślepą próbą oceniającym skuteczność przedłużonej profilaktyki u pacjentów poddanych operacji alloplastyki stawu biodrowego, wykazano istotne korzyści ze stosowania enoksaparyny sodowej. W badaniu tym uczestniczyło 179 pacjentów bez żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, którzy w trakcie hospitalizacji otrzymywali enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie. Po wypisaniu ze szpitala pacjentów zrandomizowano do dwóch grup:

  • Grupa otrzymująca enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie (n=90)
  • Grupa placebo (n=89)

Przedłużoną profilaktykę prowadzono przez 3 tygodnie. Wyniki badania wykazały, że częstość występowania zakrzepicy żył głębokich podczas stosowania przedłużonej profilaktyki była istotnie niższa w grupie otrzymującej enoksaparynę sodową w porównaniu z grupą placebo. Ponadto, w grupie leczonej enoksaparyną nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej ani epizodów poważnego krwawienia, co świadczy o korzystnym profilu bezpieczeństwa leku w tej grupie pacjentów.5

Charakterystyka produktu

Produkt leczniczy Crusia dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, w pięciu różnych dawkach, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Produkt ma postać klarownego roztworu o barwie od bezbarwnej do jasnożółtej.6

Dawka Objętość roztworu Zawartość enoksaparyny sodowej (aktywność anty-Xa)
2000 j.m. (20 mg) 0,2 ml Odpowiada 2000 j.m. aktywności anty-Xa (20 mg)
4000 j.m. (40 mg) 0,4 ml Odpowiada 4000 j.m. aktywności anty-Xa (40 mg)
6000 j.m. (60 mg) 0,6 ml Odpowiada 6000 j.m. aktywności anty-Xa (60 mg)
8000 j.m. (80 mg) 0,8 ml Odpowiada 8000 j.m. aktywności anty-Xa (80 mg)
10 000 j.m. (100 mg) 1,0 ml Odpowiada 10 000 j.m. aktywności anty-Xa (100 mg)

Każda ampułko-strzykawka zawiera enoksaparynę sodową w ilości odpowiadającej określonej aktywności anty-Xa w odpowiedniej objętości wody do wstrzykiwań. Enoksaparyna sodowa jest substancją biologiczną otrzymywaną w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl