Właściwości farmakodynamiczne – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)

Właściwości farmakodynamiczne
Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)

Enoksaparyna sodowa (Clexane) to heparyna drobnocząsteczkowa o średniej masie cząsteczkowej około 4500 Da, charakteryzująca się wysoką aktywnością anty-Xa (~100 j.m./mg) i niższą anty-IIa (~28 j.m./mg), z stosunkiem anty-Xa do anty-IIa wynoszącym 3,6. Mechanizm działania opiera się na aktywacji antytrombiny III, co prowadzi do neutralizacji czynników krzepnięcia, a także na dodatkowych efektach, takich jak hamowanie czynnika VIIa, indukcja uwalniania endogennego TFPI oraz zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda, co łącznie wzmacnia efekt przeciwzakrzepowy. W dawkach profilaktycznych enoksaparyna nie wpływa istotnie na aPTT, natomiast w dawkach terapeutycznych wydłuża aPTT o 1,5–2,2 raza względem wartości kontrolnej.

Pobierz ChPL PDF Clexane – Roztwór do wstrzykiwań – 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)

Właściwości farmakodynamiczne leku Clexane

Charakterystyka ogólna
Aktywność przeciwkrzepliwa
Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne
Wpływ na parametry koagulologiczne

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zabiegach operacyjnych
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

enoksaparyna sodowa

Kategoria leku

Właściwości farmakodynamiczne leku Clexane

Lek Clexane (enoksaparyna sodowa) należy do grupy farmakoterapeutycznej heparyn drobnocząsteczkowych i jest sklasyfikowany kodem ATC: B01AB05. Preparat występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml).¹

Charakterystyka ogólna

Enoksaparyna sodowa stanowi substancję biologiczną otrzymywaną w procesie zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny, pozyskiwanej z błony śluzowej jelit świń. Charakteryzuje się średnią masą cząsteczkową wynoszącą około 4500 daltonów. Istotną cechą enoksaparyny jest rozdzielenie aktywności przeciwzakrzepowej i przeciwkrzepliwej, które występują łącznie w standardowej heparynie.²

Aktywność przeciwkrzepliwa

W badaniach in vitro enoksaparyna sodowa wykazuje zróżnicowaną aktywność wobec czynników krzepnięcia krwi:

Wysoka aktywność anty-Xa – osiągająca około 100 j.m./mg, co jest głównym mechanizmem działania przeciwzakrzepowego
Niska aktywność anty-IIa (przeciwtrombinowa) – wynosząca około 28 j.m./mg

Stosunek aktywności anty-Xa do anty-IIa wynosi 3,6, co charakteryzuje profil działania enoksaparyny.³

Działanie przeciwzakrzepowe enoksaparyny sodowej zachodzi przy udziale antytrombiny III (ATIII), której aktywacja prowadzi do neutralizacji czynników krzepnięcia i w konsekwencji do efektu przeciwzakrzepowego u ludzi.⁴

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne

Badania przeprowadzone zarówno z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak i w modelach nieklinicznych, pozwoliły zidentyfikować szereg dodatkowych mechanizmów działania enoksaparyny, które obejmują:⁵

Zahamowanie czynnika VIIa – zależne od ATIII, co zmniejsza inicjację kaskady krzepnięcia
Indukcję uwalniania endogennego TFPI (inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia), co dodatkowo hamuje proces krzepnięcia
Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu, co ogranicza adhezję płytek krwi i proces zakrzepowy

Wszystkie te mechanizmy przyczyniają się do całościowego efektu przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej.⁶

Wpływ na parametry koagulologiczne

Enoksaparyna sodowa stosowana w dawkach profilaktycznych nie wpływa w istotny sposób na wartość czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Natomiast przy stosowaniu leku w dawkach terapeutycznych obserwuje się wydłużenie wartości aPTT o 1,5–2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego, które występuje przy maksymalnej aktywności leku.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zabiegach operacyjnych

Skuteczność enoksaparyny w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) została potwierdzona w badaniach klinicznych. Szczególnie istotne są wyniki dotyczące przedłużonej profilaktyki u pacjentów po operacjach ortopedycznych.⁸

W badaniu z podwójnie ślepą próbą oceniającym przedłużoną profilaktykę u pacjentów po alloplastyce stawu biodrowego, porównywano skuteczność enoksaparyny z placebo. Do badania włączono 179 pacjentów bez ŻChZZ, którzy w okresie hospitalizacji otrzymywali enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie. Pacjentów zrandomizowano do dwóch grup:⁹

Grupa otrzymująca enoksaparynę sodową (n=90) w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę przez 3 tygodnie po wypisie ze szpitala
Grupa otrzymująca placebo (n=89) przez taki sam okres

Wyniki badania wykazały, że częstość występowania zakrzepicy żył głębokich podczas stosowania przedłużonej profilaktyki była istotnie niższa w grupie enoksaparyny sodowej w porównaniu z grupą placebo. W trakcie badania nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej ani epizodów poważnego krwawienia, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku.¹⁰

Szczegółowe dane na temat skuteczności przedłużonej profilaktyki enoksaparyną sodową zostały przedstawione w dokumentacji produktu.¹¹

Parametr	Enoksaparyna sodowa 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie (n=90)	Placebo raz na dobę podskórnie (n=89)
Częstość występowania zakrzepicy żył głębokich	Istotnie niższa	Wyższa (grupa referencyjna)
Przypadki zatorowości płucnej	Brak	Brak
Epizody poważnego krwawienia	Brak	Brak

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.