Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Ansifora Duo

Produkt leczniczy Ansifora Duo (sytagliptyna 50 mg + metformina 1000 mg) podlega szczególnym ograniczeniom w stosowaniu. Preparat ten nie powinien być stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz jest przeciwwskazany w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy.¹

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, w tym sytagliptyny zawartej w produkcie Ansifora Duo, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznym objawie tego powikłania, jakim jest uporczywy, silny ból brzucha. Po odstawieniu sytagliptyny zwykle obserwuje się ustąpienie zapalenia trzustki, jednak odnotowano bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu.²

W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy:³

• Natychmiast odstawić produkt leczniczy Ansifora Duo
• Odstawić inne potencjalnie budzące wątpliwości produkty lecznicze
• W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie należy ponownie rozpoczynać leczenia preparatem Ansifora Duo

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa stanowi rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić z powodu kumulacji metforminy. Powikłanie to występuje najczęściej w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia lub oddechowego oraz posocznicy.⁴

W przypadku odwodnienia (ciężkie wymioty, biegunka, gorączka lub zmniejszona podaż płynów) należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i zalecić pacjentowi konsultację lekarską.⁵

U pacjentów leczonych metforminą należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu terapii produktami leczniczymi, które mogą zaburzać czynność nerek, takimi jak:⁶

• Leki przeciwnadciśnieniowe
• Leki moczopędne
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Dodatkowymi czynnikami ryzyka kwasicy mleczanowej są:⁷

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Niewydolność wątroby
• Źle kontrolowana cukrzyca
• Ketoza
• Długotrwałe głodzenie
• Wszelkie stany związane z niedotlenieniem
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową

Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o ryzyku oraz objawach kwasicy mleczanowej. Charakterystyczne objawy to: duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia, po których może nastąpić śpiączka. W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i szukać pomocy medycznej.⁸

Charakterystyczne odchylenia w badaniach laboratoryjnych w przebiegu kwasicy mleczanowej to:^{Monitorowanie czynności nerek}

Wartość GFR (wskaźnik filtracji kłębuszkowej) powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w regularnych odstępach czasu podczas terapii. Preparat Ansifora Duo jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 ml/min i powinien zostać tymczasowo odstawiony w przypadku wystąpienia stanów wpływających na czynność nerek.¹⁰

Ryzyko hipoglikemii

Pacjenci przyjmujący Ansifora Duo w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną mogą być narażeni na zwiększone ryzyko hipoglikemii. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny.¹¹

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu sytagliptyny do obrotu zgłaszano przypadki ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym:¹²

• Anafilaksja
• Obrzęk naczynioruchowy
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona

Początek tych reakcji zwykle występował w ciągu pierwszych 3 miesięcy po rozpoczęciu leczenia, a w kilku przypadkach nawet po pierwszej dawce leku. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Ansifora Duo, ocenić potencjalne przyczyny zdarzenia oraz zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy.¹³

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów stosujących inhibitory DPP-4, w tym sytagliptynę. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Ansifora Duo.¹⁴

Postępowanie przy zabiegach chirurgicznych

Podawanie produktu leczniczego Ansifora Duo musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu lub po wznowieniu odżywiania doustnego, i tylko po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.¹⁵

Stosowanie jodowych środków kontrastowych

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może doprowadzić do nefropatii kontrastowej, co powoduje kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. W związku z tym należy:¹⁶

• Przerwać stosowanie preparatu Ansifora Duo przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem jodowych środków kontrastowych
• Nie wznawiać stosowania przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Ponownie ocenić czynność nerek przed wznowieniem leczenia i upewnić się, że jest ona stabilna

Monitorowanie w przypadku zmiany stanu klinicznego

Pacjenci z cukrzycą typu 2, u których cukrzyca była wcześniej dobrze kontrolowana za pomocą produktu Ansifora Duo, a u których wystąpiły nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub klinicznych objawy choroby (zwłaszcza o niesprecyzowanym charakterze), powinni zostać niezwłocznie zbadani w kierunku:¹⁷

• Kwasicy ketonowej
• Kwasicy mleczanowej

Badania diagnostyczne powinny obejmować:¹⁸

• Stężenie elektrolitów w surowicy
• Stężenie ketonów w surowicy
• Stężenie glukozy we krwi
• W przypadku wskazań klinicznych: odczyn pH krwi, stężenie mleczanów, pirogronianów i metforminy

W przypadku potwierdzenia kwasicy ketonowej lub mleczanowej należy natychmiast odstawić produkt leczniczy i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Ansifora Duo zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.¹⁹