Przeciwwskazania stosowania
Hemaglutynina

Hemaglutynina (HA) jest kluczowym antygenem w szczepionkach przeciwgrypowych, występującym w dawkach 15 μg na szczep w standardowych preparatach (Influvac, Influvac Tetra, Fluarix Tetra, VaxigripTetra) oraz 60 μg na szczep w szczepionkach dla osób starszych (Efluelda Tetra). Podstawowym przeciwwskazaniem do ich stosowania jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym na pozostałości jaj kurzych, formaldehyd oraz antybiotyki (gentamycyna, neomycyna) i środki powierzchniowo czynne (np. bromek cetylotrimetyloamoniowy, polisorbat 80, dezoksycholan sodu, octoxynol-9). Szczególną uwagę należy zwrócić na składniki śladowe, które różnią się w zależności od producenta i mogą determinować wybór preparatu u pacjentów z alergiami.

  1. Przeciwwskazania stosowania substancji hemaglutynina
    1. Nadwrażliwość na składniki szczepionki
    2. Nadwrażliwość na składniki śladowe
    3. Ostre stany chorobowe
    4. Różnice w składzie szczepionek zawierających hemaglutyninę
    5. Postępowanie kliniczne w przypadku przeciwwskazań
    6. Kolejne rozdziały

Przeciwwskazania stosowania substancji hemaglutynina

Hemaglutynina (HA) to glikoproteina powierzchniowa wirusa grypy, stanowiąca główny antygen w szczepionkach przeciwgrypowych. Występuje w różnych dawkach w szczepionkach, np. 15 mikrogramów HA na szczep w standardowych preparatach dla dorosłych (Influvac, Influvac Tetra, Fluarix Tetra, VaxigripTetra) oraz 60 mikrogramów HA na szczep w szczepionkach dedykowanych osobom starszym (Efluelda Tetra). Znajomość przeciwwskazań do stosowania preparatów zawierających hemaglutyninę jest kluczowa w codziennej praktyce klinicznej.123

Nadwrażliwość na składniki szczepionki

Podstawowym przeciwwskazaniem do podania szczepionek zawierających hemaglutyninę jest nadwrażliwość na substancje czynne lub na jakąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie preparatu. Dotyczy to wszystkich szczepionek przeciwgrypowych zawierających hemaglutyninę, niezależnie od producenta i formatu szczepionki.456

Nadwrażliwość na składniki śladowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na składniki śladowe, które mogą być obecne w preparatach zawierających hemaglutyninę. Przeciwwskazaniem do zastosowania szczepionek przeciwgrypowych jest nadwrażliwość na następujące substancje występujące w ilościach śladowych:7891011

  • Pozostałości jaj kurzych (takie jak albumina jaja kurzego, białka kurze) – obecne we wszystkich analizowanych szczepionkach przeciwgrypowych, ponieważ wirusy są namnażane w zarodkach kurzych
  • Formaldehyd – stosowany podczas procesu wytwarzania w celu inaktywacji wirusa
  • Antybiotyki – różne w zależności od producenta:
    • Gentamycyna (Influvac, Influvac Tetra, Fluarix Tetra)
    • Neomycyna (VaxigripTetra)
  • Środki powierzchniowo czynne i inne substancje pomocnicze:
    • Bromek cetylotrimetyloamoniowy/trimetylocetyloaminowy (Influvac, Influvac Tetra)
    • Polisorbat 80 (Influvac, Influvac Tetra)
    • Dezoksycholan sodu (Fluarix Tetra)
    • Octoxynol-9 (VaxigripTetra)

1213141516

Ostre stany chorobowe

Ważnym przeciwwskazaniem czasowym do zastosowania szczepionek zawierających hemaglutyninę są ostre stany chorobowe. Szczegółowe wytyczne różnią się nieznacznie w zależności od producenta:

  • W przypadku Fluarix Tetra, VaxigripTetra: szczepienie powinno być odroczone u pacjentów z chorobą przebiegającą z gorączką lub infekcją o ostrym przebiegu
  • W przypadku Influvac, Influvac Tetra: u pacjentów z chorobą przebiegającą z gorączką lub ostrą infekcją szczepienie należy przełożyć
  • W przypadku VaxigripTetra: szczepienie powinno być odroczone u pacjentów z chorobą przebiegającą z umiarkowaną lub wysoką gorączką, lub ostrą chorobą

17181920

Różnice w składzie szczepionek zawierających hemaglutyninę

Znajomość różnic w składzie szczepionek przeciwgrypowych zawierających hemaglutyninę jest kluczowa dla właściwej kwalifikacji pacjentów i doboru odpowiedniego preparatu, szczególnie w przypadku pacjentów z nadwrażliwością na określone składniki.212223

Nazwa szczepionki Zawartość hemaglutyniny Postać farmaceutyczna Specyficzne substancje śladowe
Efluelda Tetra 60 μg HA/szczep (dawka 0,7 ml) Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Pozostałości jaj, formaldehyd
Fluarix Tetra 15 μg HA/szczep (dawka 0,5 ml) Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Pozostałości jaj, formaldehyd, gentamycyny siarczan, dezoksycholan sodu
Influvac 15 μg HA/szczep (dawka 0,5 ml) Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Pozostałości jaj, formaldehyd, bromek trimetylocetyloaminowy, polisorbat 80, gentamycyna
Influvac Tetra 15 μg HA/szczep (dawka 0,5 ml) Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Pozostałości jaj, formaldehyd, bromek cetylotrimetyloamoniowy, polisorbat 80, gentamycyna
VaxigripTetra 15 μg HA/szczep (dawka 0,5 ml) Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Pozostałości jaj, formaldehyd, neomycyna, octoxynol-9

2425262728

Postępowanie kliniczne w przypadku przeciwwskazań

W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań do podania szczepionki zawierającej hemaglutyninę należy rozważyć:293031

  • W przypadku nadwrażliwości na składniki śladowe specyficzne dla danego preparatu (np. gentamycyna, neomycyna) – rozważyć zastosowanie innej szczepionki przeciwgrypowej, niezawierającej danego składniku
  • W przypadku nadwrażliwości na białka jaja kurzego – wszystkie dostępne szczepionki zawierające hemaglutyninę są przeciwwskazane, gdyż wszystkie są produkowane z wykorzystaniem zarodków kurzych
  • W przypadku ostrych stanów chorobowych – odroczyć szczepienie do czasu ustąpienia objawów; jest to przeciwwskazanie czasowe

323334

Dokumentacja medyczna i monitorowanie

W przypadku występowania przeciwwskazań do podania szczepionki zawierającej hemaglutyninę istotne jest:35

  • Dokładne udokumentowanie w historii choroby rodzaju nadwrażliwości i jej objawów klinicznych
  • W przypadku nadwrażliwości na składniki preparatu – rozważenie konsultacji alergologicznej w celu potwierdzenia przeciwwskazań
  • W przypadku przeciwwskazań czasowych – wyznaczenie terminu ponownej oceny pacjenta w celu kwalifikacji do szczepienia
  • Omówienie z pacjentem alternatywnych metod profilaktyki grypy w przypadku bezwzględnych przeciwwskazań do szczepienia

363738

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl