Interakcje
Hemaglutynina

Interakcje substancji hemaglutynina z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hemaglutynina jest głównym składnikiem szczepionek przeciw grypie, odpowiedzialnym za indukcję odpowiedzi immunologicznej. Produkty lecznicze zawierające hemaglutyninę jako substancję czynną mogą wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi oraz mogą wpływać na wyniki badań diagnostycznych. Szczepionki zawierające hemaglutyninę są dostępne w różnych formulacjach, zawierających od 15 do 60 mikrogramów hemaglutyniny na szczep wirusa grypy, w zależności od produktu leczniczego.^{1 2}

Jednoczesne podawanie z innymi szczepionkami

Szczepionki zawierające hemaglutyninę mogą być podawane jednocześnie z innymi szczepionkami, jednakże należy zachować pewne środki ostrożności. W przypadku jednoczesnego podania produktów leczniczych zawierających hemaglutyninę z innymi szczepionkami, należy zastosować rozdzielne miejsca wstrzyknięcia, najlepiej w różne kończyny, aby uniknąć nakładania się reakcji miejscowych.^{3 4 5}

Należy pamiętać, że jednoczesne podawanie szczepionek zawierających hemaglutyninę z innymi szczepionkami może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych.^{6 7 8}

Przeprowadzono badania kliniczne oceniające jednoczesne podawanie szczepionek zawierających hemaglutyninę z innymi szczepionkami, które dostarczyły istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa i immunogenności. Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych badań:

• Jednoczesne podanie szczepionki Efluelda Tetra z dawką przypominającą szczepionki przeciw COVID-19 zawierającej 100 µg mRNA (zmodyfikowany nukleozyd/elasomeran) zostało ocenione u ograniczonej liczby pacjentów w opisowym badaniu klinicznym.⁹
• Fluarix Tetra może być podawany jednocześnie ze szczepionką polisacharydową przeciw pneumokokom u pacjentów w wieku 50 lat i starszych. W badaniach obserwowano, że częstość występowania bólu w miejscu podania szczepionki zgłaszana u osób szczepionych jednocześnie szczepionką Fluarix Tetra oraz 23-walentną szczepionką zawierającą polisacharydy pneumokokowe (PPV23) jest zbliżona do częstości raportowanej w przypadku szczepienia jedynie szczepionką PPV23, a wyższa w porównaniu do częstości raportowanej przy szczepieniu jedynie szczepionką Fluarix Tetra.¹⁰
• Fluarix Tetra może być podawany jednocześnie ze szczepionką przeciw półpaścowi z adiuwantem (Shingrix). W badaniach wykazano, że częstość występowania zmęczenia, bólu głowy, bólu mięśni, bólu stawów, objawów żołądkowo-jelitowych (w tym nudności, wymiotów, biegunki i (lub) bólu brzucha), dreszczy u osób zaszczepionych jednocześnie szczepionkami Fluarix Tetra i Shingrix, jest wyższa w porównaniu do częstości raportowanej przy szczepieniu jedynie szczepionką Fluarix Tetra.¹¹
• Fluarix Tetra może być podawany jednocześnie ze szczepionkami mRNA przeciw COVID-19.¹²

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

U pacjentów stosujących leczenie immunosupresyjne, odpowiedź immunologiczna na szczepionki zawierające hemaglutyninę może być osłabiona. Jest to istotne klinicznie, ponieważ może prowadzić do niższej skuteczności szczepionki w ochronie przed grypą.^{13 14 15 16}

Z tego powodu u pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne, takie jak kortykosteroidy, leki cytotoksyczne, antymetabolity czy inhibitory kalcyneuryny, należy spodziewać się słabszej odpowiedzi na szczepienie przeciw grypie. W tej grupie pacjentów może być konieczne rozważenie dodatkowych środków profilaktycznych.

Wpływ na wyniki badań serologicznych

Po podaniu szczepionek zawierających hemaglutyninę obserwowano występowanie fałszywie dodatnich wyników testów serologicznych z użyciem metody ELISA do wykrywania przeciwciał przeciw różnym patogenom. Zjawisko to dotyczy przede wszystkim badań w kierunku:

• Wirusa HIV1^{17 18 19 20 21}
• Wirusa zapalenia wątroby typu C^{22 23 24 25 26}
• Wirusa HTLV1 (wirusa ludzkiej białaczki z komórek T typu 1) – zwłaszcza w przypadku tego wirusa zjawisko fałszywie dodatnich wyników jest szczególnie istotne^{27 28 29 30 31}

W celu weryfikacji fałszywie dodatnich wyników uzyskanych metodą ELISA zaleca się zastosowanie techniki Western Blot, która umożliwia potwierdzenie lub wykluczenie obecności przeciwciał przeciwko tym patogenom.^{32 33 34 35 36}

Przejściowe fałszywie dodatnie wyniki testów serologicznych są związane z przeciwciałami klasy IgM, które powstają w odpowiedzi na szczepionkę przeciw grypie. Zjawisko to ma charakter przejściowy i zazwyczaj ustępuje samoistnie po zaniku odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę.^{37 38 39 40 41}

Interakcje substancji hemaglutynina z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających hemaglutyninę jako substancję czynną nie opisano specyficznych interakcji z alkoholem. Jednakże ze względu na ogólne zasady farmakoterapii, należy mieć na uwadze potencjalne oddziaływania alkoholu na układ odpornościowy, które mogłyby wpływać na skuteczność szczepienia.

Alkohol, zwłaszcza spożywany w większych ilościach, może wywierać działanie immunosupresyjne, co teoretycznie mogłoby obniżać odpowiedź immunologiczną na szczepionkę. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane szczepionek, takie jak zmęczenie, ból głowy czy zawroty głowy.

Z powyższych względów, mimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji hemaglutyniny z alkoholem, zaleca się ostrożność w spożywaniu alkoholu bezpośrednio przed i po szczepieniu. Szczególnie ważne jest unikanie spożywania alkoholu w dniu szczepienia, aby zminimalizować ryzyko potencjalnych działań niepożądanych i zapewnić optymalną odpowiedź immunologiczną.

Tabela interakcji hemaglutyniny

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje hemaglutyniny zawartej w szczepionkach przeciwgrypowych z innymi produktami leczniczymi, substancjami oraz testami diagnostycznymi. Poziom istotności interakcji określono na podstawie potencjalnego wpływu na skuteczność szczepionki oraz bezpieczeństwo pacjenta. Przy ocenie istotności klinicznej interakcji należy zawsze uwzględniać indywidualną sytuację pacjenta, w tym jego stan zdrowia, wiek oraz stosowane jednocześnie leczenie.