Interakcje leku
Quetiapine Fair-Med 150 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ten enzym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 87% i około 450%), co prowadzi do obniżenia ekspozycji na lek i wymaga modyfikacji dawkowania lub zmiany terapii. Sok grejpfrutowy również zwiększa stężenie kwetiapiny i nie jest zalecany podczas leczenia. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), przeciwpsychotycznymi (rysyperydon, haloperydol) oraz cymetydyną, jednak tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%.
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ze względu na oddziaływanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego jej stosowania z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Podobnie, szczególna ostrożność jest zalecana u pacjentów otrzymujących inne leki o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym).1
Interakcje związane z metabolizmem kwetiapiny
Cytochrom P450 (CYP) 3A4 jest głównym izoenzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny. Badania interakcji przeprowadzone z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) z ketokonazolem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje 5-8-krotne zwiększenie AUC (powierzchni pola pod krzywą stężenia w czasie) kwetiapiny. Na podstawie tych wyników ustalono, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane. Dodatkowo, nie zaleca się także spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną.2
Badania wielodawkowe wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny (lek indukujący enzymy wątrobowe) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny. Skutkuje to zmniejszeniem ekspozycji układowej na kwetiapinę (wyrażonej jako AUC) średnio do 13% ekspozycji występującej podczas stosowania samej kwetiapiny, chociaż u niektórych pacjentów obserwowano silniejszy efekt. W konsekwencji może nastąpić zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu, co potencjalnie wpływa na skuteczność leczenia.3
Podobnie, jednoczesne stosowanie kwetiapiny i fenytoiny (inny lek indukujący enzymy mikrosomalne) powoduje istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450%. U pacjentów otrzymujących leki indukujące enzymy wątrobowe można rozpocząć leczenie kwetiapiną wyłącznie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyści z zastosowania kwetiapiny przewyższają ryzyko wynikające z przerwania stosowania induktorów enzymów wątrobowych. Ważne jest, aby każda zmiana dawkowania induktora odbywała się stopniowo, a w razie potrzeby należy go zastąpić lekiem nieindukującym enzymów wątrobowych (np. sodu walproinianem).4
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi
Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się znacząco w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak imipramina (znany inhibitor CYP 2D6) lub fluoksetyna (znany inhibitor CYP 3A4 i CYP 2D6).5
Również jednoczesne podawanie kwetiapiny z lekami przeciwpsychotycznymi, takimi jak rysperydon lub haloperydol, nie powoduje istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny. Natomiast stosowanie kwetiapiny z tiorydazyną skutkuje zwiększeniem klirensu kwetiapiny o około 70%.6
Interakcje z litem i sodu walproinianem
Farmakokinetyka litu nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną. Jednak sześciotygodniowe randomizowane badanie porównujące lit i kwetiapinę w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu z placebo i kwetiapiną w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u dorosłych pacjentów z ostrą manią wykazało, że objawy pozapiramidowe (zwłaszcza drżenie), senność i zwiększenie masy ciała występują częściej w grupie otrzymującej kwetiapinę i lit niż w grupie otrzymującej kwetiapinę i placebo.7
Farmakokinetyka sodu walproinianu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym w przypadku ich jednoczesnego zastosowania. Retrospektywne badanie obejmujące dzieci i młodzież otrzymujące sodu walproinian i/lub kwetiapinę wykazało jednak większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie przyjmującej oba leki, niż w grupach monoterapii.8
Inne istotne interakcje
Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.9
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT.10
Nie prowadzono specjalnych badań interakcji z lekami często stosowanymi w leczeniu zaburzeń układu sercowo-naczyniowego.11
Istnieją doniesienia o fałszywie dodatnich wynikach oznaczeń metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych przy użyciu testów immunoenzymatycznych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. Zaleca się potwierdzenie wątpliwych wyników przesiewowych testów immunoenzymatycznych przy użyciu odpowiedniej techniki chromatograficznej.12
Interakcje z alkoholem
Ze względu na depresyjne działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii może prowadzić do nasilenia efektów sedacyjnych. Alkohol, podobnie jak kwetiapina, wywiera działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego ich jednoczesne stosowanie może powodować addytywny efekt sedacyjny, zwiększone spowolnienie psychoruchowe oraz zaburzenia koncentracji.13
Kombinacja alkoholu i kwetiapiny może również zwiększać ryzyko wystąpienia:
- Zaburzeń poznawczych – zarówno krótkotrwałych, jak i, przy długotrwałym stosowaniu, potencjalnie trwałych
- Nadmiernej sedacji – która może prowadzić do wypadków i urazów
- Zaburzeń koordynacji – pogarszając zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- Hipotensji ortostatycznej – zwiększając ryzyko omdleń
- Zaburzeń oddechowych – w skrajnych przypadkach mogących prowadzić do depresji oddechowej
Zalecane jest całkowite powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii kwetiapiną. Pacjentów należy szczegółowo poinformować o potencjalnych zagrożeniach wynikających z łączenia kwetiapiny z alkoholem.14
Tabela interakcji lekowych kwetiapiny
| Lek/substancja | Typ interakcji | Efekt interakcji | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) | Farmakokinetyczna | 5-8 krotne zwiększenie AUC kwetiapiny | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Wysoki | Nie zaleca się spożywania podczas leczenia kwetiapiną |
| Karbamazepina i inne induktory enzymów wątrobowych | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na kwetiapinę średnio do 13% wartości wyjściowej | Wysoki | Konieczna modyfikacja dawkowania kwetiapiny; ewentualna zmiana induktora na lek nieindukujący |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 450% | Bardzo wysoki | Konieczna znaczna modyfikacja dawkowania kwetiapiny; rozważenie zmiany leku |
| Tiorydazyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% | Wysoki | Może być konieczna modyfikacja dawkowania kwetiapiny |
| Lit | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała | Średni | Monitorowanie pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych |
| Sodu walproinian | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii (szczególnie u dzieci i młodzieży) | Średni | Regularne monitorowanie morfologii krwi |
| Leki przeciwdepresyjne (imipramina, fluoksetyna) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Standardowe dawkowanie |
| Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, haloperydol) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Standardowe dawkowanie |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Standardowe dawkowanie |
| Leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Potencjalne zwiększenie ryzyka arytmii | Wysoki | Ostrożność; monitorowanie EKG w wybranych przypadkach |
| Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe | Farmakodynamiczna | Zwiększenie ryzyka arytmii poprzez nasilenie zaburzeń elektrolitowych | Wysoki | Monitorowanie poziomu elektrolitów; ostrożne stosowanie |
| Leki o działaniu przeciwcholinergicznym | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania przeciwcholinergicznego | Średni | Monitorowanie pacjenta; ewentualna modyfikacja dawkowania |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększenie sedacji, ryzyka zaburzeń poznawczych i ortostatycznych | Bardzo wysoki | Zalecane powstrzymanie się od spożywania alkoholu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Quetiapine Fair
- Działania niepożądane – Quetiapine Fair
- Interakcje leku – Quetiapine Fair
- Profil bezpieczeństwa leku – Quetiapine Fair
- Przeciwwskazania – Quetiapine Fair
- Przedawkowanie – Quetiapine Fair
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Quetiapine Fair
- Skład i postać leku – Quetiapine Fair
- Specjalne ostrzeżenia – Quetiapine Fair
- Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapine Fair
- Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapine Fair
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Quetiapine Fair
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Quetiapine Fair
- Wskazania do stosowania – Quetiapine Fair