Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Quetiapine Fair-Med 150 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Kwetiapina została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym w celu oceny jej bezpieczeństwa. Badania te obejmowały analizy genotoksyczności, wpływu na rozród oraz długoterminowe obserwacje potencjalnych efektów ubocznych w różnych układach i narządach u zwierząt laboratoryjnych. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji dotyczących profilu bezpieczeństwa kwetiapiny przed wprowadzeniem jej do stosowania klinicznego.¹

Potencjał genotoksyczny

Przeprowadzone badania genotoksyczności dla kwetiapiny, zarówno w warunkach in vitro jak i in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego. Jest to istotna obserwacja wskazująca na brak potencjału kwetiapiny do wywoływania mutacji genetycznych lub uszkodzeń chromosomów.²

Wpływ na układ hormonalny i tarczycę

W badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano szereg zaburzeń dotyczących głównie układu hormonalnego przy poziomie ekspozycji mającym znaczenie kliniczne. Efekty te nie zostały potwierdzone w długotrwałych badaniach klinicznych. Obserwacje te obejmowały:³

• U szczurów – odkładanie się barwnika w tarczycy⁴
• U małp Cynomolgus – zaobserwowano kilka istotnych zmian:
  • Hipertrofię komórek pęcherzykowych gruczołu tarczowego – powiększenie komórek wydzielniczych tarczycy
  • Zmniejszenie stężenia T3 w osoczu – obniżony poziom hormonu tarczycy
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny – mogące prowadzić do anemii
  • Zmniejszenie liczby białych i czerwonych krwinek – potencjalny wpływ na układ odpornościowy i transport tlenu⁵

Zmiany oczne u zwierząt laboratoryjnych

W badaniach na psach odnotowano istotne zmiany oczne związane z podawaniem kwetiapiny:⁶

• Zmętnienie soczewki – utrata przezroczystości soczewki oka
• Zaćma (aćma) – postępujące zmętnienie soczewki prowadzące do upośledzenia widzenia

Toksyczność reprodukcyjna

Przeprowadzono szereg badań oceniających wpływ kwetiapiny na rozrodczość u zwierząt laboratoryjnych. Wyniki tych badań wskazują na potencjalne oddziaływanie kwetiapiny na rozwój płodu oraz płodność.⁷

Wpływ na rozwój płodu

W badaniu toksycznego oddziaływania na zarodek i płód u królików zaobserwowano:⁸

• Zwiększoną częstość występowania przykurczu łap przednich i tylnych u płodów
• Efekt ten występował w obecności wyraźnego oddziaływania leku na organizm matczyny, przejawiającego się zmniejszonym przyrostem masy ciała samicy ciężarnej
• Działania te obserwowano przy poziomie ekspozycji samicy podobnym lub nieco większym niż występujący u ludzi przy stosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej

Znaczenie tych obserwacji dla ludzi nie zostało jednoznacznie określone.⁹

Wpływ na płodność

W badaniu dotyczącym płodności przeprowadzonym na szczurach stwierdzono:¹⁰

• Marginalne zmniejszenie płodności samców
• Ciąże urojone u samic
• Przedłużające się fazy międzyrujowe
• Wydłużenie czasu od kohabitacji do spółkowania
• Zmniejszenie odsetka ciąż

Należy podkreślić, że obserwowane efekty są związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny i najprawdopodobniej nie mają bezpośredniego znaczenia klinicznego u ludzi ze względu na różnice międzygatunkowe w zakresie hormonalnej regulacji rozrodu.¹¹

Wnioski z badań przedklinicznych

Badania przedkliniczne kwetiapiny wykazały szereg potencjalnych działań niepożądanych obserwowanych u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych. Większość z tych zmian dotyczyła układu hormonalnego (szczególnie tarczycy) oraz układu rozrodczego. Ważnym spostrzeżeniem jest brak potencjału genotoksycznego kwetiapiny. Należy jednak pamiętać, że ze względu na różnice międzygatunkowe w fizjologii i metabolizmie, nie wszystkie obserwacje z badań przedklinicznych mogą mieć bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo stosowania leku u ludzi.¹²